Ziekte van Ménière: klachten, aanvallen en behandeling

01Wat is het

Wat is de ziekte van Ménière?

Bij de ziekte van Ménière heb je opeens heftige aanvallen van draaiduizeligheid. Je hoort dan ook minder goed aan 1 oor en je hoort gesuis in je oor.

Waarschijnlijk komt dit doordat je te veel vloeistof hebt in je evenwichtsorgaan. Waarom dat zo is, weten artsen niet. In allebei je oren zit een evenwichtsorgaan: buisjes met vloeistof die zorgen voor je evenwicht.

De meeste mensen hebben last van 1 oor. Ongeveer 1 van de 3 mensen met de ziekte van Ménière krijgt later ook last van het andere oor. Vooral mensen tussen de 40 en 50 jaar krijgen de ziekte, maar ook als je jonger of ouder bent, kun je het krijgen.

Duizeligheid kan ook veel andere oorzaken hebben. Meer daarover lees je in onze gids over duizeligheid.

02Aanval

Wat merk je tijdens een aanval?

Tijdens een aanval van draaiduizeligheid kunnen jij of de mensen om je heen deze dingen merken:

• je bent zo duizelig en misselijk dat je niets meer kunt doen; misschien zweet je ook en moet je overgeven,
• je kunt minder goed horen,
• je hebt last van oorsuizen,
• het voelt alsof je oor vol zit,
• mensen om je heen zien dat je ogen snel heen en weer bewegen.

03Duur

Hoe lang duurt een aanval en hoe vaak komt het?

• Een aanval duurt 20 minuten tot een paar uur, maar niet langer dan 12 uur.
• Na een aanval kun je nog een paar dagen een beetje wankel staan of lopen.
• Hoe vaak de aanvallen komen, is voor iedereen anders. Sommige mensen met de ziekte van Ménière hebben bijna nooit een aanval, anderen bijvoorbeeld elke week.

04Zelf doen

Wat kun je zelf doen tijdens een aanval?

Bij een aanval kun je het beste gaan liggen, of zitten en naar 1 punt kijken. Misschien wil je graag in het donker liggen, en lukt het dan om te slapen.

Voel je je weer iets beter? Probeer dan weer door te gaan met de dingen die je normaal ook doet. Probeer normaal te bewegen, ook als je bang bent om duizelig te worden. Je kunt speciale oefeningen doen tegen duizeligheid. Bewegen is gezond, ook als je de ziekte van Ménière hebt.

05Behandeling

Welke behandelingen zijn er?

Er zijn geen medicijnen tegen de aanvallen van draaiduizeligheid, en ook niet tegen de klachten aan je oor. Tussen de aanvallen door kun je speciale oefeningen doen om minder last te hebben van je evenwicht.

Ben je tijdens een aanval misselijk en moet je overgeven? Dan kunnen medicijnen tegen misselijkheid helpen, als pil of als zetpil. Je huisarts kan je daarvoor een recept geven.

Blijf je erge aanvallen houden? Dan stuurt je huisarts je door naar een keel-neus-oorarts. Die doet meer onderzoek en vertelt je of je een behandeling kunt krijgen, bijvoorbeeld medicijnen via een prik in je middenoor (de ruimte direct achter je trommelvlies) of een operatie. Deze behandelingen hebben voordelen en nadelen; je bespreekt met je arts wat bij jouw situatie past. In onze praktijk voor KNO in Bilbao onderzoeken we je gehoor en evenwicht bij de ziekte van Ménière (de consulten zijn in het Spaans).

06Verloop

Hoe gaat het verder?

Bij de meeste mensen stoppen de aanvallen na een paar jaar. Bij sommige mensen kan dat wel 20 jaar duren. Voordat de aanvallen stoppen, krijg je steeds minder aanvallen en worden ze korter.

Maak op werkdagen een afspraak bij je huisarts als je steeds minder gaat horen, of als je het moeilijk vindt om met de ziekte om te gaan.

07Blijvende klachten

Klachten die kunnen blijven

Heb je langere tijd aanvallen, dan kan het zijn dat sommige klachten niet meer weggaan, ook als je geen aanval hebt:

• Je hoort minder goed. Dat is vooral lastig als je met beide oren minder goed hoort. Je huisarts kan je doorsturen naar een keel-neus-oorarts of een audiologisch centrum. Daar meten ze hoe goed je nog hoort en krijg je advies over hulpmiddelen om beter te horen.
• Je hoort gesuis in je oor. Dat kan heel vervelend zijn. Er zijn behandelingen om te leren omgaan met oorsuizen. Zie ook onze gids over oorsuizen en stress.
• Je hebt last van je evenwicht als je staat of loopt. Dat kan lastig zijn bij je dagelijkse dingen. Je kunt speciale oefeningen doen, waarbij een gespecialiseerde fysiotherapeut je kan helpen. Ze helpen tegen het wankele gevoel tussen de aanvallen door.

08Omgaan

Leren omgaan met de ziekte van Ménière

Vind je het moeilijk om met je ziekte om te gaan? Praat erover met mensen die je goed kent. Je kunt ook een afspraak maken met je huisarts. Het kan helpen om verder te praten met de praktijkondersteuner of een psycholoog, of met mensen die ook de ziekte van Ménière hebben.

Kun je door de klachten je werk minder goed doen? Dan kun je een afspraak maken met de bedrijfsarts.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Webster e.a., 2023) bekeek prikken met corticosteroïden in het middenoor bij volwassenen met de ziekte van Ménière, vergeleken met een placebo of geen behandeling. De review vond 10 studies met samen 952 deelnemers. De bronnen vullen elkaar aan:

• Helpt een prik in het middenoor? Thuisarts noemt het een mogelijke behandeling met voor- en nadelen. Volgens de review is het bewijs voor deze prikken onzeker: alle vergelijkingen met placebo of geen behandeling hebben een lage of zeer lage zekerheid.
• Weinig studies. Er zijn relatief weinig gepubliceerde studies, en die gebruikten allemaal hetzelfde corticosteroïd.
• Niet gepubliceerd. De auteurs vonden twee grote studies waarvan de resultaten nooit zijn gepubliceerd, en maken zich zorgen over publicatiebias.
• Wat nog nodig is. De auteurs vinden dat onderzoekers het eens moeten worden over welke uitkomsten ze meten, inclusief mogelijke schade van de behandeling.

10Samengevat

Het belangrijkste over de ziekte van Ménière

• Je hebt aanvallen van draaiduizeligheid met slechter horen, oorsuizen en een vol gevoel in 1 oor.
• Een aanval duurt 20 minuten tot een paar uur, maar niet langer dan 12 uur.
• Ga tijdens een aanval liggen, of zit en kijk naar 1 punt; beweeg daarna weer normaal.
• Er zijn geen medicijnen tegen de aanvallen; tegen misselijkheid kan de huisarts iets voorschrijven.
• Bij de meeste mensen stoppen de aanvallen na een paar jaar.
• Bel direct als je opeens niets meer hoort of een aanval anders gaat dan je gewend bent.