Brandend maagzuur: oorzaken en wat helpt

01Klachten

Wat merk je bij brandend maagzuur?

Als je last hebt van je maag, heb je meestal 1 of meer van deze dingen:

• pijn of een branderig gevoel achter je borstbeen (brandend maagzuur), bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen na het eten,
• zuur eten of drinken dat uit je maag in je keel of mond komt,
• pijn bovenin je buik (maagpijn); die kan 's nachts erger worden, en na het eten minder of juist erger.

Je kunt ook een opgeblazen gevoel hebben, misselijk zijn, overgeven, snel een vol gevoel hebben als je eet of een pijn of branderig gevoel in je keel hebben.

02Eten en drinken

Maagzuur door roken, alcohol of eten

Van roken, alcohol en frisdrank met prik kun je last krijgen van je maag. Je kunt ook meer last hebben als je vet of pittig hebt gegeten, of na het eten van ui, chocola, pepermunt of zuur fruit zoals sinaasappel.

03Druk op je buik

Meer druk op je buik en een slappe spier

Door meer druk op je buik kan eten makkelijker omhoog komen. Meer druk kan komen door:

• te zwaar zijn (overgewicht),
• hoesten,
• zwangerschap.

Je kunt ook last hebben doordat je maag langzamer werkt, of doordat de spier tussen je maag en slokdarm wat slapper is. Bij een middenrifbreuk steekt de bovenkant van je maag een beetje boven het middenrif uit; ook dan kun je last hebben.

Komt er vaak maagzuur tegen de binnenkant van je slokdarm, dan kan die gaan ontsteken. Lees daarover meer in onze gids over slokdarmontsteking.

04Medicijnen

Maagklachten door medicijnen

Van veel medicijnen kun je last krijgen van je maag. Dat geldt vooral voor pijnstillers tegen ontstekingen (NSAID's). Slik je die wel eens bij pijn, dan is de kans groot dat je daardoor last hebt van je maag:

• Je kunt die pijnstillers beter niet meer slikken.
• Wil je af en toe een pijnstiller, neem dan paracetamol. Daarvan krijg je geen last van je maag.
• Moet je door een ziekte pijnstillers tegen ontstekingen slikken? Bespreek met je huisarts wat je kunt doen.

Ook antibiotica, medicijnen tegen depressie, bepaalde medicijnen bij diabetes of hoge bloeddruk, een plaspil en bloedverdunners kunnen maagklachten geven. Kijk op de verpakking of je het medicijn op de goede tijd slikt, en vraag je huisarts wat je kunt doen als dat niet helpt.

05Andere oorzaken

Maagzweer, maagbacterie en stress

Soms heb je last van je maag door een maagzweer. Die ontstaat meestal door pijnstillers tegen ontstekingen, of door de maagbacterie. Heel soms komt het door maagkanker.

Maagklachten ontstaan niet door angst, somberheid of stress. Maar als je die klachten hebt, heb je soms wel meer last van je maag. Als je je psychisch beter voelt, heb je vaak ook minder last van je maag. Zie ook onze gids over chronische stress.

06Zelf doen

Wat kun je zelf doen tegen maagzuur?

• Leg je hoofd hoger. Heb je vooral klachten in bed, leg dan een extra kussen onder je hoofd, nek en schouders, of zet het hoofdeinde van je bed een stukje hoger.
• Val af als je te zwaar bent. Dan kun je minder last krijgen van je maag. Eet gezonder en beweeg meer.
• Stop met roken. Vraag hulp aan je huisarts, de praktijkondersteuner of een coach. Als je gestopt bent, heb je meestal minder last van je maag.
• Drink geen frisdrank met prik.
• Probeer zonder alcohol. Kijk of het helpt als je geen alcohol drinkt; geen alcohol is altijd beter voor je gezondheid.

07Eten

Eten bij maagzuur

Krijg je steeds last na bepaald eten of drinken, bijvoorbeeld na vet of pittig eten? Eet dat dan een tijdje niet. Zo merk je of je minder last krijgt.

Stop niet met verschillende dingen tegelijk. Dan weet je niet wat helpt. Thuisarts noemt gezonde tussendoortjes, zoals een appel, een handje noten, komkommer of yoghurt met fruit, en je kunt ook 6 kleine maaltijden per dag eten. Lukt het niet om je eten zelf te veranderen of af te vallen, dan kan een diëtist helpen.

In onze praktijk voor voeding en diëtetiek in Bilbao helpen we je om je eten aan te passen als je last hebt van maagzuur (de consulten zijn in het Spaans).

08Medicijn en verloop

Maagzuurbinder en hoe het verder gaat

Helpen de adviezen niet genoeg? Dan kun je een maagzuurbinder proberen. Slik geen middel met alcohol en kruiden; het is niet zeker dat zo'n middel helpt. Slik je een maagmedicijn, doe dat dan zo kort mogelijk.

Vaak krijg je vanzelf minder last van je maag. Blijf gezond leven, dan heb je minder kans dat het terugkomt. Probeer de adviezen 3 weken. Helpen ze niet, maak dan een afspraak met je huisarts; misschien is een test op de maagbacterie nodig.

Maak ook een afspraak als je klachten veranderen of steeds terugkomen, als je in je kindertijd in een gebied woonde waar veel mensen de maagbacterie hebben (zoals Azië, Afrika, Midden- en Zuid-Amerika of Zuid- en Oost-Europa), of als maagmedicijnen niet genoeg helpen. Soms lijkt het of je last hebt van je maag, maar is het eigenlijk je hart.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een overzichtsstudie (Kaltenbach e.a., 2006) zocht uit welke leefstijladviezen bij reflux bewezen helpen. Van ruim 2000 artikelen waren er 100 bruikbaar, waarvan maar 16 klinische studies het effect op de klachten bekeken. De bronnen vullen elkaar aan:

• Afvallen en hoofd hoger. Thuisarts adviseert beide. Volgens de studie zijn afvallen en het hoofdeinde van het bed hoger zetten de leefstijladviezen die werken. Ook op je linkerzij liggen verminderde de tijd dat er zuur in de slokdarm was.
• Roken en alcohol. Thuisarts zegt dat je na stoppen met roken meestal minder last hebt en dat je kunt proberen zonder alcohol. De studie vond geen bewijs dat stoppen met roken of alcohol de klachten of de zuurmetingen verbeterde.
• Eten. Tabak, alcohol, chocola en vet eten maakten de spier tussen slokdarm en maag wel slapper, maar er was geen bewijs dat dieetaanpassingen helpen. Thuisarts adviseert daarom om alleen te laten staan waar jij zelf last van krijgt, en niet alles tegelijk.

10Samengevat

Het belangrijkste over brandend maagzuur

• Bij brandend maagzuur heb je pijn of een branderig gevoel achter je borstbeen, vaak na het eten of bij liggen.
• Roken, alcohol, frisdrank met prik, vet of pittig eten, overgewicht en pijnstillers tegen ontstekingen kunnen klachten geven.
• Leg je hoofd hoger in bed en val af als je te zwaar bent.
• Laat eten en drinken staan waar jij last van krijgt, maar stop niet met alles tegelijk.
• Helpen de adviezen niet genoeg, dan kun je een maagzuurbinder proberen; maak na 3 weken zonder verbetering een afspraak.
• Bel direct bij zwarte, plakkerige poep, bloed overgeven of pijn die niet meer weggaat.