Slokdarmontsteking: klachten, oorzaken en behandeling

Wat is een slokdarmontsteking?

Bij een ontsteking van de slokdarm door maagzuur is de binnenkant van je slokdarm beschadigd. Daar zit een dun laagje met slijm: het slijmvlies. Komt daar vaak maagzuur tegenaan, dan gaat het slijmvlies ontsteken.

Volgens Thuisarts is de ontsteking te zien met een kijkonderzoek van je slokdarm en maag. De arts kan dan ook zien of de ontsteking licht of erg is. Dat bepaalt mee hoe de behandeling eruitziet.

Wat merk je van een ontsteking van de slokdarm?

Bij een slokdarmontsteking heb je meestal een of meer van deze klachten:

brandend maagzuur: pijn, of een drukkend of branderig gevoel achter je borstbeen of bovenin je buik; de pijn kan ook naar je rug gaan,
zuur in je keel of mond: zuur eten of drinken uit je maag komt omhoog, wat pijn of een branderig gevoel in je keel kan geven.

Artsen noemen deze klachten reflux.

Vrouw zit op de bank met een hand op haar borst — Brandend maagzuur voel je vaak achter je borstbeen of bovenin je buik. Illustratie gemaakt met AI.

Wanneer heb je last en welke klachten nog meer?

Volgens Thuisarts kun je de klachten op verschillende momenten hebben:

als je gegeten of gedronken hebt,
als je bukt of gaat liggen,
als je perst, iets optilt of hoest.

Je kunt ook een of meer andere klachten hebben:

een opgeblazen gevoel,
misselijkheid,
overgeven,
snel een vol gevoel na het eten.

Vrouw drinkt water tijdens een maaltijd aan de eettafel — De klachten kunnen komen als je gegeten of gedronken hebt. Illustratie gemaakt met AI.

Oorzaak: een slappe spier tussen slokdarm en maag

De ontsteking komt door maagzuur dat te vaak omhoogkomt uit je maag, tegen het slijmvlies van je slokdarm. Thuisarts noemt daarvoor drie mogelijke oorzaken. De eerste is een slappe kringspier.

Alles wat je eet en drinkt, gaat door je slokdarm naar je maag. Tussen slokdarm en maag zit een kringspier die opengaat als er eten of drinken door moet en daarna weer dichtgaat. Is die spier slap, dan kunnen eten, drinken en maagzuur naar je slokdarm gaan, bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen, of als je te veel of te snel eet. De spier kan slap worden door:

roken,
overgewicht,
ouder worden,
een middenrifbreuk: een te grote opening tussen je borstkas en je buik, waardoor de bovenkant van je maag een beetje in je borstkas ligt.

Meer druk op je buik of te veel maagzuur

De tweede oorzaak is meer druk op je buik. Volgens Thuisarts kan dat komen door:

persen, hoesten of tillen,
strakke kleding,
een dikke buik bij overgewicht,
zwangerschap.

De derde oorzaak is zeldzaam: door een ziekte maakt je maag te veel maagzuur. Dat heet het syndroom van Zollinger-Ellison. Er zijn maar weinig mensen die deze ziekte hebben.

Is een slokdarmontsteking gevaarlijk?

Meestal is een ontsteking van je slokdarm door maagzuur niet gevaarlijk. Medicijnen helpen vaak goed: ze zorgen dat er minder maagzuur wordt gemaakt. Daardoor komt er minder zuur in je slokdarm en kan de binnenkant van je slokdarm beter worden.

Bij sommige mensen met een erge ontsteking verandert de binnenkant van de slokdarm. Dat heet een barrett-slokdarm. Het is niet bekend waarom de een dit wel krijgt en de ander niet. Er zijn geen medicijnen die dit beter kunnen maken. Mensen met een barrett-slokdarm hebben een iets grotere kans op slokdarmkanker.

Behandeling met maagzuurremmers

Bij een ontsteking van je slokdarm door maagzuur krijg je een maagzuurremmer uit de groep van de protonpompremmers. Dat medicijn kan je klachten verminderen en je slokdarm beter maken. Thuisarts beschrijft twee situaties:

Bij een lichte ontsteking slik je de maagzuurremmer 1 keer per dag. Worden je klachten na 2 weken niet minder, dan ga je 2 keer per dag een pil slikken. De behandeling duurt 8 weken; daarna probeer je te stoppen met de maagzuurremmer.
Bij een erge ontsteking blijf je de maagzuurremmer je hele leven slikken.

Hoe gaat het verder en wanneer bel je de huisarts?

Meestal helpen de adviezen en medicijnen goed: je klachten worden minder of gaan weg. Sommige mensen blijven klachten houden, of de klachten komen terug. Bespreek dat met je huisarts; samen bekijk je waardoor je klachten komen en wat je eraan kunt doen. Soms stuurt de huisarts je door naar een maag-darm-leverarts. Bij een erge ontsteking krijg je na 2 of 3 maanden soms opnieuw een kijkonderzoek.

Bel je huisarts op werkdagen of maak een afspraak als:

je klachten veranderen of erger worden,
je er andere klachten bij krijgt, zoals pijn bij het slikken of het gevoel dat je eten niet zakt,
je een maagzuurremmer slikt en je klachten na 2 weken niet minder zijn.

Bel direct de huisarts of huisartsenspoedpost bij zwarte, plakkerige poep, bloed overgeven, pijn die niet meer weggaat of die je niet volhoudt, suf worden en bijna flauwvallen, of heftige buikpijn met koorts of buikpijn die erger wordt bij bewegen, aanraken, hoesten of lachen.

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Moayyedi e.a., 2011) bundelde 134 gerandomiseerde studies met bijna 36.000 mensen met een slokdarmontsteking door reflux. De studies duurden 2 tot 12 weken. De bronnen leggen andere accenten:

Welk medicijn? Thuisarts noemt alleen maagzuurremmers uit de groep van de protonpompremmers. In de review waren protonpompremmers de meest effectieve behandeling: ze waren duidelijk beter dan een placebo en beter dan H2-blokkers, een andere groep maagzuurremmers.
Andere medicijnen. H2-blokkers waren in de review ook beter dan een placebo. Voor medicijnen die de beweging van maag en darm stimuleren, vond de review weinig onderzoek en geen bewijs dat ze beter werken dan een placebo. Thuisarts noemt deze groepen niet.
Hoe lang? De review ging alleen over de korte termijn. Thuisarts adviseert bij een lichte ontsteking 8 weken en bij een erge ontsteking levenslang een maagzuurremmer; over dat lange gebruik zegt de review niets.

Het belangrijkste over een slokdarmontsteking

Bij een slokdarmontsteking is het slijmvlies van je slokdarm ontstoken doordat er te vaak maagzuur tegenaan komt.
Typisch zijn brandend maagzuur, pijn achter je borstbeen of bovenin je buik en zuur in je keel of mond.
Oorzaken zijn een slappe kringspier tussen slokdarm en maag, meer druk op je buik en, zelden, te veel maagzuur.
Meestal is het niet gevaarlijk; bij een erge ontsteking kan een barrett-slokdarm ontstaan.
De behandeling is een maagzuurremmer: 8 weken bij een lichte ontsteking, levenslang bij een erge.
Bel direct bij zwarte poep, bloed overgeven of heftige buikpijn.

Vragen over een slokdarmontsteking

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Hoe weet je of je een ontsteking van de slokdarm hebt?

De klachten passen bij reflux: brandend maagzuur en zuur in je keel of mond. De ontsteking zelf is te zien met een kijkonderzoek van je slokdarm en maag.

Hoe lang duurt de behandeling van een slokdarmontsteking?

Bij een lichte ontsteking duurt de behandeling met een maagzuurremmer 8 weken. Bij een erge ontsteking blijf je de maagzuurremmer je hele leven slikken.

Is een ontsteking van de slokdarm gevaarlijk?

Meestal niet. Medicijnen die zorgen dat er minder maagzuur wordt gemaakt, helpen vaak goed. Bij een erge ontsteking kan wel een barrett-slokdarm ontstaan.

Wat is een barrett-slokdarm?

Bij sommige mensen met een erge ontsteking verandert de binnenkant van de slokdarm. Mensen met een barrett-slokdarm hebben een iets grotere kans op slokdarmkanker.

Kan een slokdarmontsteking in de zwangerschap ontstaan?

Thuisarts noemt zwangerschap als een van de dingen die meer druk op je buik geven, waardoor maagzuur makkelijker in je slokdarm komt.

Wanneer moet ik de huisarts bellen?

Maak een afspraak als je klachten veranderen of erger worden, als je pijn krijgt bij het slikken of als een maagzuurremmer na 2 weken niet helpt. Bel direct bij zwarte poep, bloed overgeven of heftige buikpijn.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.