Zamrożony bark: przyczyny, objawy i leczenie

01Co to jest

Czym jest zamrożony bark

Mp.pl opisuje zamrożony bark jako chorobę, w której nasilony stan zapalny błony maziowej stawu ramiennego prowadzi do jej obkurczenia. Skutkiem jest znaczne ograniczenie ruchomości, a czasem całkowite unieruchomienie stawu, określane jako „zamrożenie”.

Choroba mija samoistnie, ale w czasie jej trwania w znaczący sposób ogranicza aktywność codzienną i zawodową.

02Przyczyny

Przyczyny zamrożonego barku

Według mp.pl przyczyna zamrożonego barku nie jest znana. Chorobę obserwuje się częściej:

• u osób w wieku 40–50 lat,
• u kobiet,
• u osób z cukrzycą,
• u osób z zaburzeniami hormonalnymi, np. chorobami tarczycy.

Czasem początek choroby poprzedza uraz lub operacja barku, ale w większości przypadków pojawia się ona bez uchwytnej przyczyny. Nie ma dowodów na związek choroby z uprawianiem sportu.

03Objawy

Zamrożony bark: objawy i fazy

Mp.pl opisuje przebieg choroby w etapach:

• Faza bólowa: pojawia się ból barku, który stopniowo ogranicza ruchomość stawu. Trwa kilka miesięcy.
• Faza zamrożenia: po około 3–6 miesiącach ból się zmniejsza, ale ruchomość barku pozostaje istotnie ograniczona. Bark bywa nieruchomy od pół roku do nawet 2–3 lat.
• Faza rozmrażania: w większości przypadków z czasem ruchomość stawu powraca.

Jeśli ból barku ma inną przyczynę, np. nocne dolegliwości przy uszkodzeniu ścięgien, pomocny może być poradnik o bólu barku.

04Rozpoznanie

Jak rozpoznaje się zamrożony bark

Według mp.pl rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu i badania, bo obraz choroby jest dość charakterystyczny. Potwierdzają je podstawowe badania:

• RTG, przede wszystkim po to, by wykluczyć inne problemy, np. złamania czy zwapnienia; w zamrożonym barku zdjęcie zwykle jest prawidłowe,
• USG stawu, które potwierdza stan zapalny obkurczający torebkę stawową i wyklucza inne przyczyny bólu.

W niejednoznacznych przypadkach lub gdy rozważa się operację, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową, ale nie są to badania rutynowe.

05Inne przyczyny

Zamrożony bark a inne choroby barku

Mp.pl podkreśla, że badania obrazowe mają wykluczyć inne problemy w obrębie barku, które również mogą powodować ból i ograniczenie ruchomości. Jednym z nich jest uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów, które widać w USG lub rezonansie magnetycznym.

06Leczenie

Leczenie zamrożonego barku

Ponieważ choroba w większości przypadków ustępuje samoistnie, mp.pl wskazuje, że pacjentom proponuje się przede wszystkim leczenie zachowawcze. Ma ono łagodzić objawy: uśmierzać ból i poprawiać ruchomość barku.

Postępowanie przeciwbólowe obejmuje leki doustne oraz zastrzyki do stawu ze środkiem przeciwzapalnym, o których decyduje lekarz.

Rokowanie co do wyleczenia mp.pl ocenia jako bardzo dobre. W czasie trwania choroby objawy mogą jednak być bardzo uciążliwe i znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie, pracę zawodową i aktywność fizyczną. Fizjoterapia, leczenie przeciwzapalne i przeciwbólowe, a w określonych przypadkach operacja mogą skutecznie łagodzić objawy.

07Ćwiczenia

Zamrożony bark: ćwiczenia i rehabilitacja

Według mp.pl wskazana jest rehabilitacja z ćwiczeniami, które stopniowo mobilizują staw i wzmacniają mięśnie. Zalecane ćwiczenia ustala fizjoterapeuta.

Mp.pl zaznacza też, że nie istnieją domowe sposoby leczenia zamrożonego barku. Objawy są wskazaniem do konsultacji z lekarzem, a następnie z fizjoterapeutą.

W naszej poradni fizjoterapii w Bilbao prowadzimy rehabilitację zamrożonego barku (wizyty po hiszpańsku).

08Operacja

Kiedy rozważa się operację

Mp.pl podaje, że gdy inne metody nie przynoszą ulgi, można rozważyć operację. Polega ona na uwolnieniu przykurczonej torebki stawowej, najczęściej artroskopowo, z małych nacięć. Może pomóc określonej grupie pacjentów, częściej osobom młodym i aktywnym fizycznie, zmniejszając ból i poprawiając ruchomość.

To jednak metoda inwazyjna, z ryzykiem operacyjnym, dlatego w chorobie, która ma tendencję do samoistnego ustępowania, decyzję trzeba podejmować bardzo rozważnie. Mp.pl dodaje, że z powodu nieznanej przyczyny nie ma swoistych metod zapobiegania chorobie.

09Różnice

Gdzie źródła się różnią

• Zastrzyki do stawu. Mp.pl wymienia je jako jedną z metod przeciwbólowych. Metaanaliza z 2020 roku (Challoumas i wsp., 65 badań, 4097 osób) wykazała, że tylko podanie do stawu leku przeciwzapalnego z grupy kortykosteroidów było lepsze od innych metod w krótkim okresie, a wczesne zastosowanie u osób chorujących krócej niż rok wiązało się z lepszymi wynikami. Metaanaliza zaleca łączyć je z programem ćwiczeń w domu.
• Ćwiczenia i terapia manualna. Mp.pl zaleca rehabilitację. Przegląd Cochrane z 2014 roku (32 badania, 1836 osób) wykazał, że 6 tygodni terapii manualnej i ćwiczeń dawało po 7 tygodniach mniejszą poprawę niż zastrzyk kortykosteroidu, ale po 6 i 12 miesiącach różnice nie były istotne klinicznie. Poprawę zgłosiło 46% osób po terapii manualnej i ćwiczeniach wobec 77% po zastrzyku, a działania niepożądane występowały podobnie często w obu grupach (56% i 53%).
• Pewność dowodów. Według przeglądu Cochrane większość dowodów dla innych połączeń terapii ma niską jakość.

10W skrócie

Najważniejsze o zamrożonym barku

• Zamrożony bark to obkurczenie torebki stawowej po stanie zapalnym stawu ramiennego.
• Częściej dotyczy kobiet, osób w wieku 40–50 lat oraz osób z cukrzycą lub chorobami tarczycy.
• Najpierw dominuje ból, potem sztywność, a na końcu ruchomość wraca.
• Rozpoznanie opiera się na badaniu, RTG i USG.
• Leczenie to rehabilitacja i leki objawowe; operacja tylko wybranym osobom.
• Choroba zwykle ustępuje całkowicie w ciągu 12–24 miesięcy.