Nagła głuchota: objawy i dlaczego liczy się czas

01Co to jest

Czym jest nagła głuchota

Według mp.pl nagła głuchota to upośledzenie słuchu, które pojawia się bez uchwytnej przyczyny. Objawy narastają w ciągu kilku lub kilkunastu godzin, najwyżej 72 godzin. Aby rozpoznać nagłą głuchotę czuciowo-nerwową (odbiorczą), ubytek słuchu musi przekraczać 30 dB w trzech sąsiadujących częstotliwościach.

W 91,5% przypadków dotyczy jednego ucha. Mp.pl traktuje ją jako objaw kliniczny, a nie odrębną chorobę. O innych postaciach takiego niedosłuchu piszemy w poradniku o niedosłuchu odbiorczym.

02Kogo dotyczy

Jak często występuje nagła głuchota

Dokładna częstość nie jest znana, bo słuch może wrócić samoistnie, a wiele osób nigdy nie szuka pomocy. Mp.pl podaje szacunki od 11 do 77 przypadków na 100 000 osób rocznie.

Choroba może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyka osoby w wieku 43–53 lat, z podobną częstością kobiety i mężczyzn.

03Objawy

Objawy nagłej głuchoty

Według mp.pl podstawowym objawem jest nagłe, jednostronne pogorszenie słuchu. Często odczuwa się je jako:

• pełność w uchu,
• uczucie zalegania waty w uchu,
• uczucie zatkanego ucha.

Objawy zwykle pojawiają się rano. Na początku można nie zauważać ubytku słuchu, a jedynie pełność lub zatkanie ucha, i dlatego zwlekać z wizytą u lekarza.

Mogą też wystąpić inne dolegliwości: najczęściej szumy uszne (pisk, dzwonienie), zawroty głowy i zaburzenia równowagi, czasem ból ucha lub parestezje, czyli pieczenie, mrowienie czy drętwienie w okolicy ucha. Niedosłuch może mieć różne nasilenie, aż do całkowitej głuchoty.

04Co robić

Co zrobić, gdy nagle przestajesz słyszeć

Mp.pl jest jednoznaczna: w razie objawów nagłej głuchoty trzeba natychmiast zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy (SOR). Im szybciej rozpocznie się leczenie, tym lepsze są jego efekty.

Na rokowanie niekorzystnie wpływają m.in. późne zgłoszenie się do lekarza i opóźnienie w rozpoczęciu leczenia. Leki przeciwwirusowe, które część pacjentów otrzymuje, podaje się zwłaszcza wtedy, gdy pacjent zgłasza się w ciągu 48 godzin od początku objawów.

Przy nagłym pogorszeniu słuchu najpierw jedź na SOR. W naszej poradni laryngologicznej w Bilbao zajmujemy się dalszą kontrolą słuchu (wizyty po hiszpańsku).

05Przyczyny

Przyczyny nagłej głuchoty

Większość przypadków jest idiopatyczna, czyli bez jednej znanej przyczyny. Według mp.pl najczęściej rozważa się trzy mechanizmy:

• zapalny: głównie infekcja wirusowa; 30–40% chorych przechodziło wcześniej zakażenie górnych dróg oddechowych, a szczególnie podkreśla się rolę wirusów z rodzaju Herpes,
• naczyniowy: np. zator lub zakrzep w tętnicach zaopatrujących ucho wewnętrzne,
• urazowy: np. uraz akustyczny.

W niektórych badaniach obserwacyjnych niewłaściwa dieta (np. uboga w świeże warzywa), małe stężenie folianów we krwi i zespół metaboliczny wiązały się z większym ryzykiem nagłej głuchoty.

06Rozpoznanie

Jak lekarz rozpoznaje nagłą głuchotę

Według mp.pl do rozpoznania potrzebne są:

• wywiad, bo charakterystyczne są objawy i pora ich pojawienia się,
• badanie laryngologiczne,
• badania słuchu: audiometria tonalna i impedancyjna.

Ważne są też badania obrazowe, przede wszystkim rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. Często potrzebne są badania krwi, np. morfologia z rozmazem, układ krzepnięcia i stężenie glukozy.

07Leczenie

Leczenie nagłej głuchoty

Mp.pl podaje, że podstawową grupą leków są glikokortykosteroidy. Podaje się je:

• doustnie,
• miejscowo do ucha lub do jamy bębenkowej (przez błonę bębenkową),
• w leczeniu skojarzonym: doustnie i do jamy bębenkowej.

Część pacjentów może też otrzymać leki przeciwwirusowe. U części osób słuch wraca samoistnie, niezależnie od leczenia. Mimo to nie należy zwlekać z szukaniem pomocy, bo im szybciej leczenie się zacznie, tym jest skuteczniejsze.

08Rokowanie

Czy słuch wraca po nagłej głuchocie

Według mp.pl słuch wraca u około 2/3 pacjentów, choć nie zawsze w pełni. Rokowanie jest bardzo różne. Niekorzystnie wpływają na nie:

• starszy wiek,
• nadciśnienie tętnicze i cukrzyca,
• wcześniejsza zakrzepica,
• późne zgłoszenie się do lekarza i opóźnione leczenie,
• współwystępowanie zawrotów głowy i zaburzeń równowagi.

Obecność szumów usznych zwykle wiąże się z lepszym rokowaniem.

Aby zmniejszyć ryzyko, mp.pl zaleca unikać hałasu, nie palić tytoniu, kontrolować ciśnienie tętnicze, stężenie glukozy i lipidów, dbać o prawidłową dietę i masę ciała.

09Różnice

Gdzie źródła się różnią

• Zastrzyki do ucha jako pierwsze leczenie. Mp.pl wymienia glikokortykosteroidy doustne, do jamy bębenkowej i leczenie skojarzone jako równorzędne sposoby podania. Przegląd Cochrane z 2022 roku (Plontke i wsp., 30 badań) wykazał, że jako leczenie pierwszego wyboru podanie do jamy bębenkowej daje niewielką lub żadną przewagę nad podaniem ogólnym, a częściej wywołuje ból ucha i zawroty głowy.
• Leczenie skojarzone. Według tego przeglądu połączenie obu dróg podania może mieć niewielki wpływ na poprawę słuchu, ale dowody są bardzo niepewne.
• Leczenie ratunkowe. Gdy pierwsze leczenie nie pomogło, podanie glikokortykosteroidu do jamy bębenkowej może według przeglądu znacznie zwiększyć odsetek osób, u których słuch się poprawia (dowody niskiej pewności). Mp.pl nie opisuje osobno takiego leczenia.

10W skrócie

Najważniejsze o nagłej głuchocie

• Nagła głuchota to ubytek słuchu narastający w ciągu do 72 godzin, zwykle w jednym uchu.
• Często zaczyna się rano od uczucia pełności lub zatkania ucha.
• Przy takich objawach trzeba natychmiast zgłosić się na SOR.
• Najczęściej przyczyna pozostaje nieznana; rozważa się mechanizm zapalny, naczyniowy lub urazowy.
• Leczenie opiera się na glikokortykosteroidach i jest skuteczniejsze, im wcześniej się je zacznie.
• Słuch wraca u około 2/3 pacjentów, choć nie zawsze w pełni.