Achillespees-blessure: klachten, oefeningen en herstel

01Wat is het

Wat is de achillespees?

Je achillespees is de pees waarmee je kuitspier vastzit aan je hiel. Het is de grootste en sterkste pees in je lichaam. De achillespees zorgt ervoor dat je je met kracht kunt afzetten als je springt, hardloopt of wandelt.

Bij een blessure aan je achillespees heb je pijn op je hiel, of een paar centimeter boven je hiel. De plek waar het pijn doet kan ook dikker zijn.

02Klachten

Wat merk je bij een pijnlijke achillespees?

Bij een blessure aan je achillespees kun je deze dingen merken:

• je hebt pijn op je hiel of een paar centimeter boven je hiel, vooral bij hardlopen en wandelen,
• vaak wordt de pijn na hardlopen of wandelen even wat meer, en daarna meestal langzaam weer minder,
• het doet pijn als je in je achillespees knijpt,
• je achillespees kan in de ochtend stijf aanvoelen; de eerste stappen die je zet doen dan meer pijn.

Heb je pijn aan de onderkant van je hiel? Dan heb je geen achillespeesblessure maar misschien hielspoor.

03Oorzaak

Hoe ontstaat een blessure aan je achillespees?

Je kunt last krijgen van je achillespees als je je kuitspier veel gebruikt. De kuitspier trekt dan veel aan de achillespees, bijvoorbeeld tijdens hardlopen, een lange wandeling of lichamelijk werk.

De klachten komen niet door een ontsteking, en de pees is nog wel sterk. De kans op een blessure is bijvoorbeeld groter als:

• je in korte tijd meer bent gaan sporten of bewegen,
• je al eerder last had van je achillespees,
• je kuitspieren minder sterk zijn.

04Onderzoek

Is onderzoek nodig?

Een blessure aan je achillespees kun je vaak al herkennen aan de klachten die je hebt.

Twijfel je of het een blessure aan je achillespees is, of maak je je zorgen? Dan kun je een afspraak maken met je huisarts. Die stelt een paar vragen en onderzoekt je. Meestal kan de huisarts daarna zeggen of je een blessure aan je achillespees hebt.

Onderzoeken zoals een echo van je achillespees of een röntgenfoto van je hielbot zijn bijna nooit nodig.

05Oefeningen

Blijf bewegen en doe oefeningen

Doe geen dingen die veel pijn doen, zoals hardlopen, maar probeer wel normaal te blijven bewegen. Wacht niet af, maar ga oefeningen doen. Thuisarts geeft deze adviezen:

• train de spieren van je kuiten minstens 3 keer per week, en doe dat rustig; door te trainen worden de spieren en de achillespees sterker,
• de oefeningen mogen een beetje pijn doen, maar de pijn moet voor je volgende training weer weg zijn; is dat niet zo, doe de oefeningen dan minder vaak of minder lang, en maak ze na een week weer zwaarder,
• zit de pijn op je hiel, op de plek waar je achillespees aan je hiel vastzit? Doe dan geen rekoefeningen voor de kuitspieren en oefen niet op een traptrede, maar juist op een platte ondergrond,
• doe de oefeningen in ieder geval 3 maanden.

Thuisarts verwijst voor de oefeningen zelf naar Sportzorg.nl, met aparte oefeningen voor pijn een paar centimeter boven je hiel en voor pijn op je hiel. Als je wilt, kun je bij het oefenen hulp krijgen van een fysiotherapeut. In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we je bij oefeningen voor je kuit en achillespees (de consulten zijn in het Spaans).

06Sporten

Sporten met een achillespeesblessure

• Heb je veel pijn tijdens sporten? Train dan tijdelijk minder lang achter elkaar en minder zwaar. Of stop er even mee en doe tijdelijk een andere sport die geen pijn doet, zoals fietsen of zwemmen.
• Heb je geen of bijna geen pijn? Dan kun je voorzichtig weer meer gaan sporten.
• Begin rustig aan en ga steeds iets meer doen. Ga niet ineens te veel doen, want dan kun je weer meer klachten krijgen en duurt het langer voordat je weer normaal kunt sporten.
• Doe niet gelijk mee aan wedstrijden, maar ga eerst rustig trainen. Maak eventueel een opbouwschema met je trainer, als je die hebt.

07Werken

Werken met een pijnlijke achillespees

Heb je veel pijn tijdens je werk, of kun je minder goed werken? Praat dan eerst met je werkgever. Misschien kun je een tijd minder zwaar werk doen of vaker pauze nemen.

Je kunt ook een afspraak maken met de bedrijfsarts. Als het nodig is, kan die advies geven over hoe je tijdelijk anders kunt werken.

08Herstel

Hoe lang duurt het herstel?

Je krijgt langzaam minder last van je achillespees. Bij 2 van de 3 mensen gaan de klachten binnen 1 jaar weg. Soms zijn de klachten pas na jaren helemaal over.

Twijfelt je huisarts of je klachten wel van je achillespees komen, of blijf je veel klachten houden? Dan kan je huisarts je doorsturen naar het ziekenhuis, naar een sportarts (een arts die veel weet over blessures bij bewegen en sporten) of een orthopedisch chirurg (een arts die klachten van botten, pezen en spieren behandelt).

Bel op werkdagen je huisarts als je steeds meer pijn krijgt, als je pijn hebt aan allebei je achillespezen, als je hiel dik, warm en rood of donker is, als je klachten na 3 maanden niet minder zijn geworden of als je twijfelt of het een achillespeesblessure is.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Kearney e.a., 2015) bekeek injecties bij achillespeesklachten. De review vond 18 studies met samen 732 volwassenen; 15 studies vergeleken een injectie met een placebo-injectie of geen injectie. De bronnen vullen elkaar aan:

• Oefenen of injecties? Thuisarts adviseert bewegen en oefeningen, en noemt geen injecties. De review vond onvoldoende bewijs om conclusies te trekken over injecties of om ze standaard te gebruiken.
• Effect op functie. Bewijs van lage kwaliteit liet na 6 weken, 3 maanden en 6 tot 12 maanden geen belangrijk verschil in functie zien tussen injecties en de controlegroep.
• Bijwerkingen. Er was weinig verschil in bijwerkingen; de meeste waren licht en van korte duur. De enige ernstige bijwerking was een scheur van de achillespees, in een studie met corticosteroïdinjecties.
• Wie werd onderzocht? Zeven studies keken alleen naar sporters, en de gemiddelde leeftijd lag tussen 20 en 50 jaar. De auteurs vragen om meer onderzoek, ook bij oudere mensen die niet sporten.

10Samengevat

Het belangrijkste over een achillespeesblessure

• Je hebt pijn op je hiel of een paar centimeter erboven, vooral bij hardlopen en wandelen.
• De klachten komen niet door een ontsteking; de pees is nog wel sterk.
• Onderzoeken zoals een echo of röntgenfoto zijn bijna nooit nodig.
• Blijf bewegen en train je kuitspieren minstens 3 keer per week, in ieder geval 3 maanden.
• Bij 2 van de 3 mensen zijn de klachten binnen 1 jaar over.
• Bel meteen als je iets voelde knappen, een kuiltje voelt of niet meer op je tenen kunt staan.