Schouderpijn: oorzaken, oefeningen en wat helpt

01Klachten

Wat merk je bij schouderpijn?

Bij schouderklachten kun je deze klachten hebben:

• je hebt pijn in je bovenarm of bovenop je schouder,
• de pijn wordt erger als je je arm omhoog beweegt, bijvoorbeeld als je iets van een hoge plank wilt pakken,
• vaak doet het ook pijn als je je arm op je rug draait, zoals wanneer je je broek omhoog trekt,
• soms heb je ook pijn in je schouderbladen, nek, elleboog of vingers,
• liggen op de pijnlijke schouder is vaak vervelend, waardoor slapen moeilijker gaat,
• veel gewone dingen gaan moeilijker, zoals boodschappen doen en schoonmaken; ook op je werk kun je meer pijn hebben.

Schouderklachten kunnen opeens beginnen, bijvoorbeeld na een rare beweging of een val op je schouder. De pijn kan ook langzaam beginnen; vaak weet je dan niet waarom.

02Oorzaken

Waardoor krijg je schouderpijn?

Schouderklachten komen vaak door een of meer van deze dingen:

• je hebt zwaar werk waarbij je veel met je schouder doet, zoals zware dingen tillen,
• je doet een sport waarbij je je schouder veel gebruikt, zoals tennissen of volleyballen,
• je hebt je schouder verdraaid of bent erop gevallen,
• je bent ouder: je kunt bijvoorbeeld artrose hebben, of de pezen in je schouder zijn niet goed meer,
• je hebt problemen in je nek, of je houding is niet goed; je staat bijvoorbeeld te veel met je schouders naar voren.

Soms is niet duidelijk waarom je schouderklachten hebt. Schouderpijn kan ook door iets anders komen, zoals een hart- of longprobleem. Dat gebeurt niet vaak, en je hebt er dan meestal ook andere klachten bij.

Zit je schouder vooral heel stijf, of heb je een slijmbeursontsteking? Lees dan ook onze gidsen over een frozen shoulder en een slijmbeursontsteking in de schouder.

03Onderzoek

Onderzoek: meestal geen echo of foto

Je huisarts vraagt eerst hoe lang je al pijn hebt, wat voor werk je doet en hoe de pijn begonnen is. Meestal onderzoekt de huisarts ook je schouder, om te zien welke bewegingen je kunt maken en welke pijn doen, en kijkt hoe je je hoofd en nek beweegt.

Een echo of foto is meestal niet nodig als je korter dan 3 maanden schouderklachten hebt:

• als je jonger bent dan 40 jaar, is er vaak niets bijzonders te zien,
• als er wel iets te zien is, is het niet zeker of dat de oorzaak van je pijn is,
• de behandeling is zonder echo of foto hetzelfde als erna.

Zijn je klachten opeens begonnen, bijvoorbeeld door een val of een zware beweging waarna je opeens veel pijn kreeg? Dan maakt de arts soms wel direct een echo.

04Zelf doen

Blijf bewegen en doe wat je normaal doet

Het belangrijkste is: blijf je schouder en arm gebruiken, ook als het pijn doet. Bewegen zorgt ervoor dat de spieren rond je schouder sterk genoeg blijven, en kan helpen tegen een stijf gevoel.

• Doe je arm niet in een draagdoek (mitella). Je klachten gaan er niet sneller van over, en je schouder kan er stijver van aanvoelen.
• Probeer te blijven doen wat je normaal doet, zoals werken, koken en schoonmaken.
• Gebruik je je arm weinig, dan kun je ook oefeningen doen. Thuisarts heeft daar video’s voor, in twee stappen van elk 3 oefeningen.

Bij veel pijn. Doet je schouder zelfs bij kleine bewegingen veel pijn, dan mag je hem 1 of 2 dagen rust geven: gebruik hem weinig en laat je arm op je schoot rusten als je zit. Doe dat niet te lang, want dan wordt je schouder stijver. Beweeg je arm wel 3 of 4 keer per dag voorzichtig alle kanten op, en ga na 1 of 2 dagen weer meer bewegen, ook al heb je nog pijn.

05Werk

Rustiger aan bij zwaar werk

Heb je zwaar werk, of doe je veel met je schouder? Doe dan rustiger aan:

• til geen zware dingen,
• ga niet hard tegen iets duwen of hard aan iets trekken,
• doe geen werk met je armen boven je hoofd, zoals een plafond schilderen,
• doe niet steeds dezelfde bewegingen maar wissel af, en neem vaker een pauze,
• gaat het beter, ga dan niet meteen weer heel zwaar werk doen maar bouw langzaam op; krijg je weer meer pijn, doe dan weer rustiger aan.

Kun je je werk minder goed doen? Bespreek dat met je werkgever en praat met de bedrijfsarts over hoe je zo goed mogelijk kunt blijven werken.

06Pijnstillers

Pijnstillers bij schouderpijn

• Begin altijd met paracetamol. Dat werkt meestal goed en heeft de minste bijwerkingen.
• Helpt paracetamol niet genoeg? Dan kun je ook ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) slikken. Kijk eerst of jij deze mag gebruiken, en slik ze maximaal 2 weken achter elkaar.

07Oefentherapie

Oefentherapie en fysiotherapie

Bij schouderklachten is het vooral belangrijk dat je je schouder blijft bewegen. Soms kan fysiotherapie of oefentherapie helpen, bijvoorbeeld als:

• je veel pijn blijft houden en het moeilijk vindt om je schouder te bewegen,
• werken niet goed gaat,
• je je schouder niet goed kunt gebruiken.

Je kunt zelf een afspraak maken bij een oefentherapeut of fysiotherapeut. In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we je met oefeningen bij schouderpijn (de consulten zijn in het Spaans).

Volgens Thuisarts helpen deze behandelingen van fysiotherapeuten waarschijnlijk niet bij schouderklachten: ultrageluid, dry needling, elektrische stroom, massage en manuele therapie.

08Prik en verloop

Een prik in de schouder en hoe lang het duurt

Soms kan een prik in de schouder helpen, bijvoorbeeld als je veel pijn houdt ondanks pijnstillers, of als je klachten vanaf het begin heel heftig zijn en je je arm niet kunt bewegen. In de prik zit een medicijn tegen pijn en ontsteking. Daardoor kan de pijn minder worden, zodat je makkelijker kunt bewegen en oefenen.

De meeste mensen hebben geen bijwerkingen. Sommige mensen hebben een paar dagen meer pijn, een paar dagen opvliegers, een paar weken onregelmatige menstruatie, of bij diabetes een paar dagen een hoge bloedsuiker. Krijg je binnen een week na de prik koorts of veel meer pijn, bel dan dezelfde dag de huisarts of spoedpost.

De pijn kan al na 1 tot 2 weken over zijn, maar het kan ook langer duren. Bij 3 van de 10 mensen duren de klachten korter dan 6 weken, bij 2 van de 10 tussen 6 weken en 6 maanden, bij 1 van de 10 tussen 6 maanden en 1 jaar en bij 4 van de 10 langer dan 1 jaar.

Maak op werkdagen een afspraak als je erge pijn hebt die niet minder wordt, als pijnstillers, oefeningen of een prik niet genoeg helpen, als je steeds minder kracht hebt, als de pijn tot in je hand gaat, als je ook buikpijn, gewichtsverlies of pijn in andere gewrichten hebt, of als je pijn krijgt bij inspanning die na even rusten weggaat; dat kan hartkramp zijn.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Page e.a., 2016) bekeek manuele therapie en oefeningen bij volwassenen met klachten van de rotatorcuff. De review vond 60 studies met 3620 deelnemers, maar slechts 10 gingen over de belangrijkste vergelijkingen. De bronnen vullen elkaar aan:

• Manuele therapie en oefeningen samen. Maar één studie vergeleek de combinatie zoals die in de praktijk vaak wordt gegeven met een placebo. Die studie was van hoge kwaliteit en vond geen klinisch belangrijke verschillen. Thuisarts noemt manuele therapie een behandeling die waarschijnlijk niet helpt.
• Vergeleken met een prik of operatie. Het effect van manuele therapie en oefeningen is mogelijk vergelijkbaar met dat van een prik met een corticosteroïd en met een kijkoperatie van de schouder (artroscopische subacromiale decompressie). Dat bewijs is van lage kwaliteit.
• Bijwerkingen. Bijwerkingen kwamen bij manuele therapie en oefeningen vaker voor dan bij placebo, maar waren licht.
• Bewegen blijft de basis. Thuisarts legt de nadruk op blijven bewegen en zelf oefeningen doen, en noemt oefentherapie vooral als je klachten houdt.

10Samengevat

Het belangrijkste over schouderpijn

• Schouderpijn zit vaak in je bovenarm of bovenop je schouder en wordt erger als je je arm optilt.
• Een echo of foto is meestal niet nodig als je korter dan 3 maanden klachten hebt.
• Blijf je schouder en arm gebruiken, ook als het pijn doet; gebruik geen draagdoek.
• Begin met paracetamol; ontstekingsremmende pijnstillers maximaal 2 weken.
• Oefentherapie of een prik kan helpen als de pijn blijft.
• Bel direct 112 bij plotselinge schouderpijn met misselijkheid, zweten of benauwdheid.