Helicobacter pylori (maagbacterie): klachten en behandeling

Wat is Helicobacter pylori?

Mayo Clinic · Helicobacter pylori infection beschrijft een infectie van het maagslijmvlies. De bacterie kan van mens op mens worden overgedragen via contact met speeksel, braaksel of ontlasting. Ook besmet voedsel of water kan een rol spelen. Infectie wordt vaak in de kindertijd opgelopen.

Mayo Clinic noemt onder meer drukke woonomstandigheden en onvoldoende schoon water als risicofactoren. Een infectie kan aanwezig zijn zonder dat iemand iets merkt. Maagpijn is daarom geen bewijs dat je de bacterie hebt, en het ontbreken van klachten sluit aanwezigheid niet uit. Een test is nodig om een mogelijke infectie te beoordelen.

Welke klachten kunnen bij een maagzweer passen?

Thuisarts.nl, NHG · Ik heb een maagzweer beschrijft een maagzweer als een wond in de maag of het eerste deel van de dunne darm. Er kan pijn boven in de buik zijn, soms erger na eten of in de nacht. Ook misselijkheid, een opgeblazen gevoel en snel vol zitten kunnen voorkomen.

Niet iedere maagzweer komt door de bacterie: ook medicijnen kunnen een oorzaak zijn, waaronder ontstekingsremmende pijnstillers. Vertel daarom wat je gebruikt. Over maagzuur lees je meer in de aparte gids. Zwarte ontlasting of bloed braken kan wijzen op een bloeding en vraagt directe beoordeling, zoals in de waarschuwing hierboven.

Ontlastingstest en ademtest

Thuisarts.nl, NHG · Onderzoek naar de maagbacterie beschrijft onderzoek van ontlasting of uitgeademde lucht. Een test kan worden ingezet bij maagklachten en bij controle na behandeling. De huisarts weegt onder meer eerder gebruikte maagmedicatie en omstandigheden uit de voorgeschiedenis mee.

Bepaalde medicijnen kunnen de uitslag beïnvloeden. Dan kan de test ten onrechte negatief zijn terwijl de bacterie nog aanwezig is. Meld daarom ook medicijnen die je zonder recept gebruikt en recente antibioticakuren. Volg de instructies van het laboratorium voor het verzamelen en afleveren van het materiaal. Een negatieve uitslag moet worden besproken als klachten aanhouden of veranderen.

Medicatiepauzes moeten goed worden gepland

Thuisarts.nl, NHG · Onderzoek naar de maagbacterie beschrijft vier weken zonder antibiotica vóór de test en twee weken zonder een protonpompremmer. Voor H2-blokkers vermeldt de tekst een kortere pauze van één dag. Dit zijn verschillende groepen maagzuurremmers.

Bespreek met de huisarts welke middelen je gebruikt en hoe de voorbereiding in jouw situatie moet verlopen. Soms is tijdelijk een andere vorm van maagmedicatie mogelijk. Volg de afgesproken instructie van arts en laboratorium.

Wanneer kan een kijkonderzoek nodig zijn?

Thuisarts.nl, NHG · Kijkonderzoek van mijn maag beschrijft gastroscopie bij ernstige maagklachten of bepaalde risicoprofielen. Een dunne slang met camera gaat via de keel naar de maag. De arts bekijkt ook de slokdarm en het eerste stukje darm en kan weefsel afnemen voor onderzoek.

Dit onderzoek beantwoordt andere vragen dan alleen of de maagbacterie aanwezig is. Het kan bijvoorbeeld een zweer of ontsteking zichtbaar maken. Bespreek de voorbereiding, eventuele verdoving en de afspraken na afloop. Bij slaperig makende medicatie moet iemand je naar huis begeleiden. Na het onderzoek worden de bevindingen en het verdere plan uitgelegd; vraag na hoe en wanneer je de uitslag krijgt.

Een combinatie van antibiotica en zuurremming

Thuisarts.nl, NHG · Behandeling tegen de maagbacterie beschrijft twee antibioticagroepen samen met een maagzuurremmer. In de Nederlandse publieksinformatie duurt de combinatiekuur tien dagen. Daarna wordt de zuurremmer nog vier weken voortgezet. De zuurremming ondersteunt de behandeling en de genezing van een eventuele zweer.

Volg de persoonlijke voorschriften en meld problemen met innemen of bijwerkingen. Stel niet zelf een combinatie samen.

Hoe weet je of de behandeling heeft gewerkt?

Thuisarts.nl, NHG · Behandeling tegen de maagbacterie beschrijft een controletest twee weken na de laatste zuurremmende tablet in het genoemde schema. Klachten kunnen verdwijnen, maar dat gebeurt niet bij iedereen. Een test laat zien of de bacterie nog aanwezig is.

Bij een positieve controle bespreekt de huisarts vervolgstappen, zo nodig met een maag-darm-leverarts. Ook aanhoudende klachten na een negatieve test verdienen bespreking.

Wat betekent de relatie met maagkanker?

National Cancer Institute, NIH · H. pylori and Cancer beschrijft dat een langdurige infectie ontsteking van het maagslijmvlies kan onderhouden en het risico op bepaalde vormen van maagkanker verhoogt. Onderzoek laat zien dat het verwijderen van de bacterie dat risico kan verlagen. De grootte van het effect hangt af van de onderzochte groep.

Dit is geen diagnose van kanker bij iemand met een positieve test. De kans op een schadelijk verloop hangt samen met meerdere factoren. NCI bespreekt onder meer verschillen tussen bacteriestammen en andere risicofactoren. Behandeling van een aangetoonde infectie en onderzoek naar een mogelijke kanker zijn verschillende beslissingen.

Verschillende cijfers en verschillende doelen

Thuisarts noemt dat ongeveer twee van tien mensen met de bacterie een maagzweer krijgen. Mayo Clinic noemt ongeveer tien tot vijftien procent. Dit zijn verschillende schattingen; ze voorspellen niet precies wat bij één persoon zal gebeuren.

Thuisarts geeft een praktisch Nederlands behandel- en controleschema. NCI richt zich vooral op de relatie met kanker en bespreekt dat bewijs voor brede bevolkingsscreening niet hetzelfde is als bewijs voor behandeling bij een vastgestelde indicatie. Een onderzoeksuitkomst uit een hoogrisicogebied is geen persoonlijk risicopercentage voor iedere lezer.

Test, behandel en controleer volgens een afgesproken plan

Thuisarts.nl, NHG · Kijkonderzoek van mijn maag laat zien dat onderzoek naar maagklachten verschillende vragen kan beantwoorden. Een gastroscopie kijkt naar de binnenkant van de maag, terwijl een ontlastingstest of ademtest op de bacterie gericht kan zijn. Niet iedereen heeft hetzelfde onderzoek nodig.

Leg met de huisarts vast wat het doel van de behandeling is en wanneer de controle plaatsvindt. Meld medicijnen en eerdere kuren. Bij alarmsymptomen is directe hulp nodig; aanhoudende klachten na behandeling moeten eveneens worden besproken.

Vragen over de maagbacterie

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Kan ik de bacterie hebben zonder klachten?

Ja. Mayo Clinic beschrijft dat veel infecties geen symptomen geven.

Is een maagzweer altijd het gevolg van Helicobacter?

Nee. Thuisarts noemt ook medicijnen als mogelijke oorzaak.

Kan de test door medicijnen onbetrouwbaar zijn?

Ja. Thuisarts beschrijft onder meer invloed van antibiotica en verschillende groepen maagzuurremmers.

Moet ik na de kuur nog een test krijgen?

Thuisarts beschrijft controle om vast te stellen of de bacterie weg is.

Betekent een positieve test dat ik kanker heb?

Nee. NCI beschrijft een verhoogd risico bij langdurige infectie, geen kankerdiagnose op basis van de infectietest.

Waarvoor dient een gastroscopie?

Volgens Thuisarts bekijkt de arts daarmee het slijmvlies en kan zo nodig een klein stukje weefsel worden onderzocht.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.