Proctitis (ontsteking van de endeldarm): klachten

De binnenbekleding van de endeldarm is ontstoken

Cleveland Clinic · Proctitis beschrijft de endeldarm als het onderste deel van de dikke darm, vlak voor de anus. Irritatie of ontsteking van de binnenkant kan pijn en bloedverlies geven. Proctitis is een naam voor de plaats van de ontsteking, maar vertelt op zichzelf nog niet wat de oorzaak is.

Crohn’s & Colitis UK · Ulcerative colitis beschrijft proctitis bij colitis ulcerosa als ontsteking die beperkt is tot de endeldarm. Dat is één specifieke vorm. Niet iedereen met proctitis heeft colitis ulcerosa; andere oorzaken moeten afzonderlijk worden onderzocht.

Aandrang kan blijven bestaan terwijl er geen ontlasting komt

Thuisarts · Ontsteking van de endeldarm noemt aandrang zonder ontlasting, moeite om ontlasting op te houden, bloed en slijm. De ontlasting kan verder normaal zijn.

Mayo Clinic · Proctitis symptoms and causes noemt ook pijn bij ontlasting, een vol gevoel in de endeldarm, buikpijn links en soms diarree. Klachten kunnen tijdelijk zijn of blijven aanhouden. Een combinatie van symptomen maakt onderzoek zinvol, maar bewijst thuis niet welke oorzaak erbij hoort.

Crohn’s & Colitis UK · Ulcerative colitis beschrijft bij de vorm door colitis ulcerosa ook obstipatie of diarree. Noteer daarom veranderingen ten opzichte van je eigen gewone patroon en vertel of bloed of slijm ook zonder ontlasting naar buiten komt.

Darmziekte, infectie en bestraling vragen een andere aanpak

Mayo Clinic · Proctitis symptoms and causes noemt ontstekingsziekten zoals Crohn en colitis ulcerosa, bepaalde infecties en bestraling in de buurt van de endeldarm. Ook na bepaalde darmoperaties kan ontsteking ontstaan. Vertel daarom over eerdere behandelingen, ook als die niet kort geleden plaatsvonden.

MSD Manuals · Proctitis noemt onder andere seksueel overdraagbare infecties en andere darminfecties. Bij verminderde afweer kunnen bepaalde virusinfecties een rol spelen. Niet iedere proctitis is besmettelijk en niet iedere ontsteking komt door seksueel contact. De oorzaak moet eerst duidelijker worden voordat behandeling gericht gekozen kan worden.

Medische voorgeschiedenis en recente gebeurtenissen tellen mee

Cleveland Clinic · Proctitis beschrijft vragen over medicijnen, recente reizen, seksueel contact en familiegeschiedenis van ontstekingsziekten. Die informatie helpt de arts gericht onderzoek te kiezen. Schaamte over een klacht hoeft geen reden te zijn om belangrijke informatie weg te laten. Vertel ook wanneer de klachten begonnen en of behandeling al iets veranderde.

Mayo Clinic · Proctitis diagnosis and treatment adviseert voor het gesprek klachten, gebruikte middelen en vragen op te schrijven. Vraag of voorbereiding nodig is voor een onderzoek. Houd rekening met eerdere aandoeningen en vraag welke controles nodig zijn. Een lijst helpt om ook klachten te noemen die niet direct bij de endeldarm lijken te horen.

Soms zijn een uitstrijkje, bloedonderzoek of darmonderzoek nodig

MSD Manuals · Proctitis beschrijft kijken in de endeldarm met een instrument en soms afname van materiaal voor onderzoek. Ook bloed of ontlasting kan onderzocht worden. Soms is uitgebreider onderzoek van de dikke darm nodig om een ontstekingsziekte op te sporen.

Mayo Clinic · Proctitis diagnosis and treatment onderscheidt een onderzoek van het laatste deel van de dikke darm van een coloscopie van de hele dikke darm. Tijdens onderzoek kan een klein stukje weefsel worden afgenomen. Een soa-test kan materiaal uit de endeldarm gebruiken. Welke combinatie nodig is, hangt af van klachten en vermoedelijke oorzaak.

Antibiotica en antivirale middelen zijn niet uitwisselbaar

NIDDK · Proctitis beschrijft antibiotica voor bepaalde bacteriële infecties en antivirale middelen voor virusinfecties. De behandeling richt zich op de vastgestelde oorzaak. Dat betekent niet dat iedere ontsteking antibiotica nodig heeft of dat een eerder middel opnieuw geschikt is.

Mayo Clinic · Proctitis symptoms and causes adviseert bij een vastgestelde soa geen seks te hebben tot de behandeling voltooid is en te vragen wanneer hervatten veilig is. Overleg dus over behandeling en preventie van nieuwe besmetting. Dat advies betreft infectieuze oorzaken, niet automatisch alle vormen van proctitis.

Ontstekingsremming kan lokaal of via andere medicijnen plaatsvinden

Crohn’s & Colitis UK · Ulcerative colitis beschrijft colitis ulcerosa als een aandoening met rustige perioden en opvlammingen. Plaats en ernst van de ontsteking bepalen mede welke behandeling aangeboden wordt. Alleen minder aandrang voelen zegt niet alles over de toestand van het slijmvlies.

NIDDK · Proctitis noemt bij ontstekingsziekten verschillende groepen ontstekingsremmende en afweerbeïnvloedende middelen. Soms is een operatie nodig bij onvoldoende effect of complicaties.

Thuisarts · Ontsteking van de endeldarm beschrijft lokale behandeling met een zetpil of klysma en controle van het effect. Pas de behandeling niet zelf aan.

Blijf overleggen wanneer de klachten niet verbeteren

Cleveland Clinic · Proctitis adviseert bij onvoldoende resultaat contact te houden met de behandelaar. De aanpak kan aanpassing vragen en sommige vormen blijven terugkomen. Een vaste hersteltijd geldt daarom niet voor iedereen.

Thuisarts · Ontsteking van de endeldarm adviseert gezond eten met vezels en bij diarree voldoende drinken. Dit vervangt behandeling van de oorzaak niet.

MSD Manuals · Proctitis beschrijft specifieke behandelingen voor bloedende schade na bestraling. Dat is een andere situatie dan bijvoorbeeld een bacteriële infectie. Neem een behandeloptie voor de ene oorzaak niet over voor de andere.

Normale ontlasting sluit een ontsteking niet uit

Thuisarts · Ontsteking van de endeldarm noemt meestal normale ontlasting; Crohn’s & Colitis UK · Ulcerative colitis beschrijft bij ulceratieve proctitis ook diarree of verstopping. De context verschilt.

NIDDK · Proctitis gebruikt bij stralingsschade ook de term proctopathie, omdat soms weinig ontsteking aanwezig is. Het gaat dan vooral om beschadiging.

Laat de oorzaak onderzoeken en volg de controles

Crohn’s & Colitis UK · Ulcerative colitis onderscheidt ontsteking bij colitis van klachten van een prikkelbare darm. Lees ook de gids over het prikkelbaredarmsyndroom. Bloedverlies vraagt beoordeling.

Mayo Clinic · Proctitis diagnosis and treatment beschrijft behandeling afgestemd op de oorzaak. Vraag wat bij nieuwe klachten nodig is.

Vragen over proctitis

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Kan aandrang zonder ontlasting voorkomen?

Ja, volgens Thuisarts.

Heeft iedere vorm dezelfde oorzaak?

Nee, volgens NIDDK.

Kan bloedverlies zonder pijn voorkomen?

Ja, volgens MSD Manuals.

Is soms darmonderzoek nodig?

Ja, volgens Mayo Clinic.

Kan proctitis blijven terugkomen?

Ja, volgens Cleveland Clinic.

Is ulceratieve proctitis een beperkte vorm van colitis?

Ja, volgens Crohn’s & Colitis UK.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.