Verstopping: wat helpt als poepen moeilijk gaat?

01Wat is het

Wat is verstopping?

Bij verstopping lukt het niet goed om te poepen. Je poept minder dan 3 keer per week. De poep blijft te lang in de dikke darm en wordt daardoor hard en droog. De poep komt er moeilijker uit en soms doet het pijn.

Moeilijk kunnen poepen wordt ook verstopping of obstipatie genoemd. Het kan de ene dag erger zijn dan de andere, en soms gaat het poepen weer een tijdje normaal.

02Wat merk je

Wat merk je bij verstopping?

• buikpijn, doordat er veel poep in je dikke darm blijft zitten,
• soms juist wat dunne poep verliezen,
• in één keer heel veel poep,
• pijn bij het poepen door scheurtjes in je anus, die door harde poep kunnen komen,
• vaak hard moeten persen,
• na het poepen het gevoel dat je nog niet klaar bent,
• minder vaak poepen dan je gewend was.

03Oorzaken

Waardoor krijg je verstopping?

Meestal komt verstopping niet door een ziekte. Het kan komen door:

• weinig drinken,
• te weinig vezels eten,
• te weinig bewegen,
• spanning of stress,
• aanleg: bij sommige mensen werken de darmen minder goed,
• niet meteen naar de wc gaan als je moet poepen,
• zwangerschap,
• spieren onderin je bekken die niet goed werken.

Ook medicijnen kunnen verstopping geven, zoals morfine, ijzerpillen, plaspillen en sommige medicijnen bij depressie, allergie, botontkalking, epilepsie, psychose of de ziekte van Parkinson. Soms zit er een ziekte achter, zoals prikkelbaredarmsyndroom, een traag werkende schildklier, diabetes of coeliakie. Heel soms komt het door een knobbel in de dikke darm.

04Drinken en vezels

Genoeg drinken en vezels eten

Drink 1,5 tot 2 liter per dag, dat is 8 glazen of meer. Drink vooral water, en thee en koffie zonder suiker; liever geen vruchtensap en frisdrank.

Eet gezond, met genoeg vezels. Vezels houden vocht vast in de darmen, waardoor je meer en zachtere poep krijgt en je darmen beter werken. Vezels zitten vooral in:

• volkorenproducten, zoals volkorenbrood, volkorenpasta en zilvervliesrijst,
• groente,
• fruit,
• peulvruchten, zoals bruine bonen, kikkererwten en linzen,
• noten.

In onze praktijk voor voeding en diëtetiek in Bilbao helpen we je met een eetpatroon met genoeg vezels (de consulten zijn in het Spaans).

05Gewoonten

Bewegen en niet wachten met de wc

Beweeg elke dag actief, een half uur of meer, bijvoorbeeld wandelen, rennen, fietsen, zwemmen of tuinieren. Daardoor komen ook je darmen in beweging.

Ga naar de wc als je voelt dat je moet poepen, ook als je met iets anders bezig bent. Wacht je steeds, dan voel je na een tijd niet meer goed dat je moet. De poep blijft dan langer in je darmen en wordt droger en harder.

Gebruik je medicijnen die verstopping als bijwerking hebben? Bespreek met je huisarts of je minder of andere medicijnen kunt gebruiken.

06Onderzoek

Wat doet de huisarts?

De huisarts kijkt naar je buik, luistert en voelt eraan. Soms voelt de huisarts in je anus.

Bij de meeste mensen is verder geen onderzoek nodig. Een röntgenfoto of echo van je buik is niet nodig. Soms laat de huisarts je bloed en plas onderzoeken, om te kijken of er iets anders is, zoals coeliakie of een traag werkende schildklier.

07Middelen

Wanneer is een middel nodig?

Meestal heb je geen medicijnen nodig. Blijft poepen moeilijk, ook als je de adviezen een tijdje volgt, dan kun je misschien een middel krijgen. Bespreek dat met je huisarts.

• Natuurlijke vezels, zoals psylliumzaad of sterculiagom: elke dag bij het ontbijt, bijvoorbeeld door de yoghurt. Drink er genoeg bij (1,5 tot 2 liter per dag), anders kan de verstopping erger worden.
• Lactulose of macrogol: als de vezels niet genoeg helpen. Ze zorgen voor meer vocht in de darm. Vaak gebruik je ze 2 of 3 maanden; je darmen worden er niet lui van.
• Middelen die de darm prikkelen, zoals bisacodyl: kort, als extra. De bijwerkingen na lange tijd zijn niet bekend.
• Zetpil of klysma: soms nodig om de eerste harde poep weg te krijgen.

Van probiotica is niet bewezen dat ze helpen bij verstopping.

08Onderzoek

Wat zegt onderzoek over vezelsupplementen?

Een systematische review met meta-analyse (Van der Schoot en collega's, 2022) bundelde 16 gerandomiseerde studies met 1251 volwassenen met langdurige verstopping.

• Van de mensen die vezelsupplementen kregen, reageerde 66 procent op de behandeling, tegenover 41 procent in de controlegroepen.
• Psyllium en pectine hadden een duidelijk effect.
• Vezels verhoogden hoe vaak mensen poepten.
• Het effect was er alleen bij hogere doseringen, meer dan 10 gram per dag.
• Psyllium, meer dan 10 gram per dag en minstens 4 weken leek het best te werken. De studies verschilden wel sterk van elkaar.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

• Hoe snel: Thuisarts.nl schrijft dat je na 1 tot 3 dagen merkt dat je beter poept met psyllium, maar ook dat zulke middelen soms 2 maanden of langer nodig hebben. De meta-analyse vond dat een behandelduur van minstens 4 weken het best leek.
• Eten of supplement: Thuisarts.nl begint met vezels uit gewone voeding en noemt vezelsupplementen pas als dat niet genoeg helpt. De meta-analyse ging alleen over vezelsupplementen.
• Dosis: Thuisarts.nl noemt geen dosis vezels. In de meta-analyse werkten vezelsupplementen alleen bij meer dan 10 gram per dag.
• Soort vezel: Thuisarts.nl noemt psylliumzaad en sterculiagom. In de meta-analyse hadden psyllium en pectine een duidelijk effect; sterculiagom werd niet apart genoemd.

10In het kort

Het belangrijkste over verstopping

• Bij verstopping poep je minder dan 3 keer per week en is je poep hard en droog.
• Meestal komt het niet door een ziekte, maar door weinig drinken, weinig vezels of weinig bewegen.
• Drink 1,5 tot 2 liter per dag, eet vezels en beweeg elke dag een half uur of meer.
• Ga meteen naar de wc als je moet poepen.
• Helpt dat niet, dan kunnen psyllium, lactulose of macrogol helpen; bespreek het met je huisarts.
• Bel de huisarts bij bloed uit je anus, koorts, overgeven, afvallen of buikpijn die niet weggaat.