Parestezje: mrowienie i drętwienie, przyczyny

Czym są parestezje

Mp.pl definiuje parestezje jako spontaniczne, czyli niezwiązane z działaniem bodźca zewnętrznego, nieprawidłowe doznania czuciowe:

mrowienie,
drętwienie,
cierpnięcie,
wrażenie przechodzenia prądu przez ciało,
uczucie ciepła lub zimna.

Parestezje nie są chorobą, tylko objawem. Zwykle występują przejściowo, ustępują same i nie są związane z żadną chorobą.

Kiedy parestezje są niegroźne

Według mp.pl parestezje są częste. Jeśli są krótkotrwałe i przemijające, nie wskazują na uszkodzenie układu nerwowego.

Przemijające parestezje pojawiają się np. po uciśnięciu ręki podczas zasypiania albo przy siedzeniu na podwiniętej nodze. Takie parestezje zwykle nie wymagają diagnostyki ani leczenia i mijają, gdy ustąpi ucisk.

Na chorobę ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego wskazują natomiast parestezje, które nie ustępują i mają określone umiejscowienie.

Przyczyny parestezji twarzy i rąk

Mp.pl wymienia przyczyny zależnie od miejsca:

połowa twarzy: skurcz naczyń w aurze migreny, napad padaczkowy częściowy prosty, przemijający napad niedokrwienia mózgu, często także z niedowładem połowy ciała,
cała twarz: tężyczka lub hiperwentylacja, czyli głębokie i szybkie oddychanie,
jedna ręka: parestezje palców mogą być objawem zespołu cieśni nadgarstka, czyli uszkodzenia nerwu pośrodkowego, a także uszkodzenia nerwu łokciowego lub promieniowego, napadu padaczkowego czy niedokrwienia półkuli mózgu,
obie ręce: neuropatia, czyli uszkodzenie nerwów na różnym tle, stwardnienie rozsiane, jamistość rdzenia kręgowego.

Przyczyny parestezji tułowia i nóg

tułów: dla stwardnienia rozsianego typowy jest objaw Lhermitte’a, czyli uczucie prądu wzdłuż kręgosłupa, samoistne lub po szybkim pochyleniu głowy,
nogi: najczęściej początkowy objaw polineuropatii, a także zwyrodnienie sznurów tylnych rdzenia kręgowego, stwardnienie rozsiane i zespół niespokojnych nóg,
ręka i noga po tej samej stronie: udar lub napad padaczkowy częściowy prosty.

Mp.pl podkreśla, że to samo miejsce parestezji może mieć różne przyczyny, dlatego o ich znaczeniu decyduje lekarz po badaniu i rozmowie o objawach.

Choroby, które mogą dawać parestezje

Według mp.pl parestezje w różnych częściach ciała mogą też wiązać się z:

niedoborem witamin B12, B1 i B6,
chorobami tarczycy,
uszkodzeniem nerwów w cukrzycy,
niewydolnością nerek lub wątroby,
zaburzeniami elektrolitowymi, np. niedoborem wapnia lub magnezu,
hipoglikemią, czyli niskim stężeniem glukozy we krwi,
kiłą, boreliozą i HIV,
zatruciem arsenem, ołowiem lub rtęcią,
chemioterapią,
uszkodzeniem nerwów związanym z alkoholem,
zakażeniami wirusowymi, np. opryszczką lub półpaścem,
atakami paniki.

Kiedy i jak diagnozuje się parestezje

Mp.pl wyjaśnia, że diagnostyka zależy od objawów towarzyszących. Parestezje przejściowe zwykle jej nie wymagają. Ważne jest więc, by opowiedzieć lekarzowi, gdzie dokładnie pojawiają się parestezje, od kiedy trwają i jakie inne objawy im towarzyszą.

Przy parestezjach przewlekłych, o określonym umiejscowieniu, pacjent zwykle trafia do neurologa. Lekarz zbiera wywiad i przeprowadza badanie neurologiczne, a potem, zależnie od podejrzewanej przyczyny, kieruje na dalsze badania.

Leczenie zależy od przyczyny. Mp.pl zaznacza, że nie ma jednego leku na parestezje: skuteczne leczenie choroby, której są objawem, powoduje ich ustąpienie.

Meralgia z parestezjami i badanie przewodnictwa

Mp.pl opisuje meralgię z parestezjami, czyli chorobę Bernhardta. To zaburzenie czucia na bocznej powierzchni uda wywołane uciskiem nerwu skórnego bocznego uda, najczęściej tam, gdzie nerw przechodzi pod więzadłem pachwinowym.

Ucisk może wywołać obcisła odzież, np. pasek. Sprzyjają mu otyłość, ciąża, obrzęki lub urazy tej okolicy. Objawy to zaburzenia czucia, pieczenie i ból oraz obszary bez czucia; mogą zależeć od pozycji ciała.

Według mp.pl rozpoznanie meralgii opiera się na badaniach elektroneurograficznych, czyli badaniu przewodnictwa nerwowego. Leczenie jest przede wszystkim zachowawcze: leki znieczulające miejscowo i niesteroidowe leki przeciwbólowe doustnie. Więcej o badaniu opisuje poradnik badanie EMG.

W naszej poradni neurofizjologii w Bilbao wykonujemy badania przewodnictwa nerwowego na zlecenie lekarza; ich wynik lekarz ocenia razem z objawami (wizyty po hiszpańsku).

Parestezje a nerwica

Mp.pl podaje, że parestezje mogą występować w zaburzeniach lękowych, czyli nerwicy. Mogą im towarzyszyć inne objawy lęku: kołatanie serca, pocenie się, drżenie, uczucie duszności.

Ataki paniki są też na liście ogólnych przyczyn parestezji. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli parestezje się utrzymują lub pojawiają się w tym samym miejscu, by wykluczyć inne przyczyny.

Gdzie źródła się różnią

Mp.pl opisuje leczenie meralgii z parestezjami jako przede wszystkim zachowawcze. Przegląd Cochrane Khalil i wsp. z 2012 roku nie znalazł żadnych badań z randomizacją dotyczących leczenia tej choroby, więc twarde dowody są według autorów słabe.

W badaniach obserwacyjnych wysoką poprawę opisano po wstrzyknięciu glikokortykosteroidu z lekiem znieczulającym (83% przypadków) i po leczeniu operacyjnym (88% po odbarczeniu nerwu, 94% po jego przecięciu). Jedno badanie przebiegu naturalnego wykazało jednak samoistną poprawę u 20 z 29 osób (69%) bez żadnego leczenia. W trzech badaniach całkowicie wyzdrowiało 99 ze 102 osób (97%), u których meralgia powstała w wyniku wcześniejszego zabiegu medycznego.

Źródła zgadzają się, że meralgia często ustępuje i że decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Najważniejsze o parestezjach

Parestezje to mrowienie, drętwienie lub wrażenie prądu bez bodźca z zewnątrz.
Krótkotrwałe i przemijające zwykle nie są groźne, np. po uciśnięciu ręki we śnie.
Utrzymujące się parestezje o stałym umiejscowieniu mogą wskazywać na chorobę nerwów, rdzenia lub mózgu.
Przyczyną mogą być też niedobory witamin, cukrzyca, choroby tarczycy, alkohol czy lęk.
Przy przewlekłych parestezjach diagnostykę prowadzi neurolog, czasem z badaniem przewodnictwa nerwowego.
Leczy się przyczynę; nie ma jednego leku na parestezje.

Najczęstsze pytania o parestezje

Te odpowiedzi mają charakter ogólny i nie zastępują wizyty ani indywidualnej oceny lekarskiej.

Co to są parestezje?

To mrowienie, drętwienie, cierpnięcie albo wrażenie prądu, ciepła lub zimna, które pojawiają się bez bodźca z zewnątrz.

Czy parestezje są groźne?

Krótkotrwałe i przemijające zwykle nie. Niepokojące są parestezje, które nie ustępują i mają stałe umiejscowienie.

Jakie witaminy przy parestezjach?

Mp.pl wymienia niedobory witamin B12, B1 i B6 wśród możliwych przyczyn. O suplementacji decyduje lekarz po badaniach.

Do jakiego lekarza z parestezjami?

Przy parestezjach przewlekłych zwykle do neurologa, który zbada i w razie potrzeby skieruje na dalsze badania.

Czy są leki na parestezje?

Nie ma jednego leku. Leczy się chorobę, której są objawem, a większość parestezji mija sama.

Czy nerwica może powodować parestezje?

Tak, parestezje mogą występować w zaburzeniach lękowych, razem z kołataniem serca, poceniem się czy drżeniem.

Źródła

Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje oceny lekarskiej. Diagnoza i leczenie zależą od Twojej wizyty i historii choroby. W nagłym wypadku zadzwoń pod 112.