Ziekte van Bechterew: klachten en behandeling

Wat is de ziekte van Bechterew?

Bij axiale spondyloartritis zijn gewrichten in je rug en bekken ontstoken, vooral de gewrichten tussen je onderrug en je bekken. Artsen noemen dat de SI-gewrichten. Ook andere gewrichten kunnen ontstoken zijn, meestal bij je enkels en knieën en soms in je vingers of tenen.

Door de ontstekingen kan je rug steeds stijver worden, waardoor bewegen steeds moeilijker gaat. Als je rug door de ontstekingen erg stijf is geworden, heet dat de ziekte van Bechterew. De ziekte ontstaat meestal heel langzaam en begint voor je 40e.

Bij axiale spondyloartritis maakt je afweer antistoffen tegen de cellen van je eigen lichaam, waardoor je gewrichten ontsteken. Hoe dat precies komt, is niet bekend. Waarschijnlijk is het deels erfelijk: in sommige families komt de ziekte meer voor.

Wat merk je?

Je rug doet pijn en wordt stijf, meestal onder in je rug.
Je hebt er vooral last van als je lang ligt, dus meestal ’s nachts.
Als je opstaat, is je rug erg stijf.
Als je gaat bewegen, worden de pijn en de stijfheid minder.
In de ochtend duurt het vaak lang voor de pijn en stijfheid minder worden: langer dan 1 uur.
Rusten helpt niet tegen de pijn.
De klachten worden langzaam erger en gaan niet vanzelf over.

Andere klachten die erbij kunnen horen

Bij deze ziekte kun je ook andere klachten krijgen, bijvoorbeeld door een ontsteking van:

andere gewrichten, zoals knieën of enkels,
pezen, zoals de pees tussen je kuitspier en hiel (de achillespees),
een hele vinger of teen, die dan dik en pijnlijk is,
je oog (uveïtis),
je huid (psoriasis),
je darmen (colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn).

Hoe weet je of je het hebt?

De huisarts vraagt waar de rugpijn zit, wanneer je pijn hebt en wat de pijn beter maakt. Daarna onderzoekt de huisarts hoe je je rug beweegt en of je rug stijf is.

Denkt je huisarts dat je misschien axiale spondyloartritis hebt, dan stuurt die je door naar een reumatoloog, een arts die veel weet over ontstekingen in de gewrichten. De reumatoloog kan bijvoorbeeld bloedonderzoek doen en een röntgenfoto van je rug laten maken, bespreekt met je of je de ziekte hebt en geeft je een behandeling als dat zo is.

Goed blijven bewegen

De behandeling bestaat uit goed blijven bewegen, oefeningen doen en medicijnen. Zorg dat je elke dag beweegt, bijvoorbeeld een stuk wandelen, fietsen of zwemmen. Als je regelmatig beweegt, heb je meestal minder pijn en blijf je soepeler.

Kies iets wat bij je past en wat je leuk vindt. Je kunt je huisarts of fysiotherapeut om advies vragen.

Oefeningen doen

Je kunt zelf oefeningen doen om je rug sterker te maken. Lees ook onze gids met oefeningen bij lage rugpijn.

Vind je het moeilijk om de oefeningen te doen? Dan kun je een afspraak maken met een fysiotherapeut of oefentherapeut. Soms is het fijn om oefeningen te doen in een groep, samen met andere mensen die ook axiale spondyloartritis hebben.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao kun je terecht voor oefentherapie bij axiale spondyloartritis (de consulten zijn in het Spaans).

Medicijnen

Je kunt een pijnstiller nemen. Bij axiale spondyloartritis helpen ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) vaak het beste. Maar die zijn niet voor iedereen geschikt; vraag je arts of je ze mag gebruiken.
Mag je geen NSAID’s gebruiken, dan kun je paracetamol nemen.
Blijf je toch veel pijn houden, dan kun je andere medicijnen proberen. Mensen met reumatoïde artritis krijgen deze medicijnen ook. Je krijgt ze van de reumatoloog.

Met medicijnen worden de pijn en de stijfheid meestal minder. Daardoor kun je beter blijven bewegen.

Hoe gaat het verder, en wanneer bel je?

Hoe het verder gaat, is bij iedereen anders. Je kunt een tijd veel pijn hebben en dan weer minder. Vaak wordt je rug langzaam wel stijver; dat kan jaren duren. Blijven bewegen helpt daarbij.

Bij deze ziekte heb je meer kans op een ziekte van je hart of bloedvaten. Het kan daarom een goed idee zijn om te laten onderzoeken hoe groot je risico is. Praat daarover met de reumatoloog of je huisarts.

Bel de reumatoloog als:

je steeds meer last krijgt van pijn en stijfheid in je rug,
je dikke, pijnlijke vingers of tenen krijgt,
een gewricht dik en pijnlijk wordt,
een pees dik en pijnlijk wordt, vooral de achillespees,
je last hebt van bijwerkingen van de medicijnen.

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Regnaux e.a., 2019) bundelde 14 gerandomiseerde studies met 1579 mensen met de ziekte van Bechterew. De oefenprogramma’s duurden meestal ongeveer 12 weken en gingen over kracht, lenigheid, rekken en ademhaling, vaak naast medicijnen. De bronnen vullen elkaar aan:

Oefenen of niets doen. Thuisarts adviseert bewegen en oefeningen. Vergeleken met geen behandeling verbeterden oefenprogramma’s volgens de review waarschijnlijk iets het dagelijks functioneren en verminderden ze mogelijk de pijn.
Oefenen of gewone zorg. Vergeleken met de gewone zorg, zoals fysiotherapie, medicijnen of zelfmanagement, maakten extra oefenprogramma’s waarschijnlijk weinig of geen verschil.
Beweeglijkheid en moeheid. Of oefenen de rug beweeglijker maakt of moeheid vermindert, is onzeker.
Kwaliteit. Het bewijs was van matige tot lage kwaliteit, en de resultaten werden vooral direct na afloop van het programma gemeten.

Het belangrijkste over de ziekte van Bechterew

Bij axiale spondyloartritis zijn de gewrichten in je rug en bekken ontstoken; is je rug erg stijf geworden, dan heet dat de ziekte van Bechterew.
Typisch is pijn en stijfheid onder in je rug, vooral ’s nachts en ’s ochtends, die minder wordt door bewegen.
De ziekte begint meestal langzaam en voor je 40e.
De reumatoloog stelt de diagnose.
Beweeg elke dag en doe oefeningen; een fysiotherapeut of oefengroep kan helpen.
Ontstekingsremmende pijnstillers helpen vaak het beste; soms krijg je andere medicijnen van de reumatoloog.

Vragen over de ziekte van Bechterew

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Wat is het verschil tussen axiale spondyloartritis en Bechterew?

Bij axiale spondyloartritis zijn de gewrichten in je rug en bekken ontstoken. Als je rug door de ontstekingen erg stijf is geworden, heet dat de ziekte van Bechterew.

Waarom is mijn rug ’s ochtends zo stijf?

Bij deze ziekte heb je vooral last als je lang ligt. Als je opstaat is je rug erg stijf, en het duurt vaak langer dan 1 uur voor dat door bewegen minder wordt.

Is de ziekte van Bechterew erfelijk?

Waarschijnlijk deels. In sommige families komt de ziekte meer voor.

Helpt bewegen echt?

Ja. Als je regelmatig beweegt, heb je meestal minder pijn en blijf je soepeler. Een review vond dat oefenprogramma’s vergeleken met niets doen waarschijnlijk iets beter functioneren gaven.

Welke pijnstillers helpen?

Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) helpen vaak het beste, maar zijn niet voor iedereen geschikt. Als je ze niet mag gebruiken, kun je paracetamol nemen.

Wanneer bel ik de huisarts?

Bij een rood, pijnlijk oog, rode schilferende plekken op je huid, of diarree, buikpijn of bloed bij je poep.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.