Pijn in je stuitje of gebroken stuitje: wat helpt

01Wat is het

Wat is je stuitje?

Je stuitje is het onderste bot van je wervelkolom, de rij botjes in je rug. Je kunt het zelf voelen: onderin je rug, vlak boven je anus. Een ander woord voor stuitje is staartbeen.

Je stuitje helpt je om te zitten. Er zitten spieren aan vast, zoals je bilspier, en banden die ervoor zorgen dat de botten stevig op hun plek blijven.

02Klachten

Wat merk je bij pijn in je stuitje?

Je voelt pijn in het midden van je billen, net boven je anus.

• Vaak wordt de pijn erger bij zitten, vooral als je naar achteren leunt of op iets hards zit. Naar voren of opzij leunen geeft vaak minder pijn.
• Opstaan na zitten kan veel pijn doen.
• Fietsen kan pijn doen.
• Je kunt ook pijn hebben bij het poepen of tijdens seks.

03Na een val

Gekneusd of gebroken stuitje na een val

Na een harde val kan je stuitje gekneusd zijn: het zachte deel, zoals spieren, pezen of een gewrichtje, is dan beschadigd. Je stuitje kan ook een beetje verschoven zijn, en heel soms is het gebroken.

Je kunt zelf niet weten of je stuitje gekneusd of gebroken is, en dat hoeft ook niet: bij een kneuzing en een breuk volg je dezelfde adviezen. Soms denken mensen dat je blind kunt worden door een harde val op je stuitje. Dat klopt niet.

04Zonder val

Stuitpijn door te veel druk

Ben je niet gevallen, dan heb je meestal te veel of te vaak druk op je stuitje. Je hebt meer kans op pijn als:

• je lang of vaak zit,
• je zittend veel dezelfde beweging maakt, zoals bij fietsen of roeien,
• je te zwaar bent, of juist erg mager, met weinig vet rond je stuitje,
• je zwanger bent, omdat de spieren en banden door hormonen soepeler zijn,
• je net bent bevallen, omdat de baby tegen je stuitje drukte,
• je heel veel ligt, bijvoorbeeld door ziekte.

Het is niet altijd duidelijk waarom je pijn in je stuitje hebt.

05Koelen

Je stuitje koelen na een val

Koel je stuitje direct na de val. Dat kan de pijn minder maken en zorgen dat de plek minder dik wordt.

• Gebruik een coldpack of een zak diepvriesgroente met een doek eromheen, zodat je huid niet bevriest. Heb je niets in de vriezer, maak dan een doek nat met heel koud water.
• Houd het ongeveer 15 minuten tegen je stuitje; je kunt erop gaan zitten.
• Koel na 1 uur weer ongeveer 15 minuten, zo vaak als het helpt tegen de pijn.

Na het koelen kun je je stuitje verwarmen.

06Warmte en zitten

Verwarmen en anders zitten

Warmte ontspant de spieren rond je stuitje, ook bij pijn zonder val. Houd een warme kruik of een warme zak met pitten tegen je stuitje, of neem een warme douche of een warm bad. Let op dat het water niet te heet is. Stop als het niet helpt of niet prettig voelt.

Zorg voor minder druk op je stuitje: zit goed recht, of zit op een wigkussen, een kussen dat aan de voorkant lager is. Daardoor zit je vanzelf iets naar voren.

07Bewegen

Blijf bewegen

Blijf bewegen, ook als je stuitje veel pijn doet. Bewegen maakt je spieren soepeler, waardoor de pijn minder wordt en minder lang duurt. Bewegen is veilig: je kunt niets stuk maken.

• Doe je gewone dingen, zoals werken, sporten, hobby’s en schoonmaken.
• Zit niet te lang stil: ga na 15 minuten even staan of lopen.
• Ga sporten, bijvoorbeeld zwemmen, wandelen, hardlopen of yoga. Dat maakt je lichaam sterker en soepeler.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao kun je terecht met pijn in je stuitje (de consulten zijn in het Spaans). Lees ook onze gids over lage rugpijn.

08Poepen en pijnstillers

Makkelijk poepen, pijnstillers en wanneer bellen

Bij het poepen gebruik je de spieren rond je stuitje, die bij stuitpijn vaak stijf zijn. Zorg daarom dat je poep zacht is: drink 1,5 tot 2 liter per dag, eet meer vezels, ga naar de wc als je moet en zit ontspannen, met je knieën iets hoger dan je heupen, bijvoorbeeld met een krukje onder je voeten. Lukt het niet, dan zijn er middelen die je poep zachter maken; vraag ernaar bij de apotheek.

Tegen de pijn helpt paracetamol meestal goed genoeg. Wordt de pijn niet minder, dan kun je een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) proberen. Bij veel mensen gaat de pijn na een paar weken vanzelf weg.

Maak een afspraak als je stuitje steeds meer pijn doet, na 2 maanden nog veel pijn doet bij gewone dingen, poepen veel pijn doet of niet lukt, je ’s nachts pijn hebt, de plek dik is of je niet weet waar de pijn vandaan komt.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een systematische review (Andersen e.a., 2021) bundelde 64 studies met 1980 mensen met stuitpijn. De bronnen vullen elkaar aan:

• Eerst zelf. Thuisarts geeft adviezen als koelen, verwarmen, anders zitten en bewegen. Ook de review beschrijft dat behandeling begint met methoden zonder ingreep, en dat die veel mensen pijnverlichting geven.
• Ingrepen. In de review gaven onder meer een prik, schokgolftherapie en het operatief weghalen van het stuitje gemiddeld meer pijnvermindering dan de gewone zorg. Thuisarts noemt deze behandelingen niet.
• Operatie alleen bij aanhoudende klachten. Volgens de review is een operatie het best onderzocht en kan die zinvol zijn als andere behandelingen niet helpen.
• Kwaliteit. Er waren maar vijf gerandomiseerde studies; 45 studies keken alleen terug in de gegevens.

10Samengevat

Het belangrijkste over pijn in je stuitje

• Je stuitje is het onderste bot van je wervelkolom, vlak boven je anus.
• Pijn komt door een harde val of door te veel druk, bijvoorbeeld door lang zitten.
• Gekneusd of gebroken: de adviezen zijn hetzelfde.
• Koel direct na een val, verwarm daarna en zit met minder druk op je stuitje.
• Blijf bewegen: het is veilig en helpt de pijn sneller weg.
• Bij veel mensen gaat de pijn na een paar weken vanzelf over.