Krew z ucha: przyczyny i kiedy do laryngologa

01Co to jest

Czym jest krwawienie z ucha

Według mp.pl wyciek krwi z przewodu słuchowego rzadko jest obfity. Duże naczynia krwionośne, które przebiegają w pobliżu ucha środkowego, rzadko ulegają uszkodzeniu. Przeważnie jest to niewielki wyciek świeżej krwi albo krwi zmieszanej z wydzieliną ropną.

Jeśli krwi jest niewiele, a wyciek pojawia się podczas higieny ucha, przyczyną może być skaleczenie błony bębenkowej lub przewodu słuchowego przy czyszczeniu. Zwykle towarzyszy temu ból. Krwawienie może być żylne, co zdarza się częściej, albo tętnicze, i mieć różne nasilenie.

02Wydzielina

Co mówi rodzaj wydzieliny

Wygląd tego, co wycieka z ucha, podpowiada lekarzowi przyczynę. Według odpowiedzi otolaryngologa na pytanie czytelnika w mp.pl:

• czysta krew jest charakterystyczna dla urazów,
• wyciek surowiczo-krwisty stwierdza się przy wirusowym zapaleniu ucha środkowego,
• wydzielina krwisto-ropna jest charakterystyczna dla zapalenia ucha z ziarniną, a także dla nowotworów ucha,
• obfity, wodnisty wyciek podbarwiony krwią może świadczyć o wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego.

03Urazy

Urazy: najczęstsza przyczyna

Pod względem częstości na pierwszym miejscu są urazy. Według mp.pl obejmują one:

• skaleczenie lub otarcie skóry przewodu słuchowego przy samodzielnym czyszczeniu uszu patyczkami z watką albo zadrapanie paznokciem,
• włożenie do ucha ciała obcego, szczególnie o ostrych krawędziach, albo manipulacje przy jego usuwaniu,
• próbę usunięcia twardego, ubitego korka woszczynowego bez wcześniejszego rozmiękczenia,
• pęknięcie (perforację) błony bębenkowej,
• przy poważnych urazach, np. w wypadkach komunikacyjnych, przy upadku z wysokości lub pobiciu, złamanie kości skroniowej (złamanie podstawy czaszki).

Więcej o tym, jak goi się uszkodzona błona, przeczytasz w poradniku o pękniętej błonie bębenkowej.

04Zapalenia

Zapalenia ucha i krwisty wyciek

Drugą co do częstości przyczyną krwawień z ucha są zapalenia. Według Medycyny Praktycznej:

• w ostrym zapaleniu ucha środkowego może pęknąć błona bębenkowa; wyciek ropno-krwisty zwykle poprzedza ból ucha, który wyraźnie słabnie po pojawieniu się wycieku,
• u dzieci z nawracającymi ostrymi zapaleniami ucha wyciek ropno-krwisty może być pierwszym objawem zapalenia,
• w przewlekłym zapaleniu ucha może powstać ziarnina lub polip, które krwawią samoistnie albo przy niewielkim urazie, szczególnie po samodzielnym czyszczeniu ucha,
• rzadziej wyciek ropno-krwisty wynika z pęknięcia czyraka przewodu słuchowego zewnętrznego; poprzedza go bardzo silny ból ucha, nasilający się przy dotyku.

O zakażeniach przewodu słuchowego przeczytasz więcej w poradniku o zapaleniu ucha zewnętrznego.

05Inne przyczyny

Rzadsze przyczyny: ciśnienie, leki, nowotwory

Według otolaryngologa w mp.pl krwawienie z ucha może mieć też inne przyczyny:

• nowotwory ucha zewnętrznego i środkowego: utrzymujący się krwisty wyciek z polipem lub ziarniną i narastającym bólem ucha wymaga pilnej diagnostyki laryngologicznej,
• niestabilne ciśnienie tętnicze: mogą krwawić płytko położone drobne naczynia skóry przewodu słuchowego, podobnie jak starsze osoby często krwawią z nosa przy skoku ciśnienia,
• leki zmniejszające krzepliwość krwi, w tym niektóre leki przeciwbólowe: nawet nieznaczne otarcie skóry ucha może wtedy dawać długotrwałe krwawienie,
• wady rozwojowe, sporadycznie, np. wysoko położona opuszka żyły szyjnej uszkodzona podczas urazu lub zabiegu.

06Przed wizytą

Co zrobić, gdy pojawi się krew z ucha

Bardzo istotne są okoliczności krwawienia: uraz, ból ucha, wcześniejsze zapalenia ucha. Według mp.pl:

• jeśli wyciek krwisto-ropny pojawił się w trakcie rozpoznanego zapalenia ucha środkowego leczonego antybiotykiem, dodatkowe leczenie nie jest konieczne,
• krwawienie po urazie przy czyszczeniu ucha lub przez ciało obce zwykle wymaga oceny lekarza, który sprawdzi, czy nie została uszkodzona błona bębenkowa; kontrola powinna się odbyć tego samego lub następnego dnia,
• do wizyty nie należy zakraplać ucha, zakładać opatrunków ani czyścić ucha, a ucho trzeba chronić przed wodą.

Samo skaleczenie skóry przewodu słuchowego zwykle nie wymaga leczenia. Większość pourazowych ubytków błony bębenkowej zamyka się samoistnie, ale trwa to kilka tygodni.

07Pilnie

Krew z ucha po urazie głowy

Wyciek krwi z ucha po urazie głowy świadczy o poważnych obrażeniach. Według Medycyny Praktycznej konieczna jest wtedy natychmiastowa wizyta na pogotowiu, szczególnie jeśli urazowi towarzyszyła utrata przytomności, występują zaburzenia równowagi lub wymioty.

Przy takim urazie może dojść do złamania kości skroniowej, w którym rozerwany zostaje przewód słuchowy i błona bębenkowa. Obfity, wodnisty wyciek świadczy wtedy o rozerwaniu opon mózgowo-rdzeniowych i wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego. Do chwili oceny ucha przez otolaryngologa nie należy zakładać do niego żadnych opatrunków.

08Badania

Jakie badania wykonuje lekarz

Podstawowym badaniem jest otoskopia, czyli ocena wziernikowa ucha. Według mp.pl może ją wykonać pediatra lub lekarz rodzinny, ale w wielu przypadkach do dokładnej oceny potrzebny jest mikroskop diagnostyczny i ssak do odessania wydzieliny; wtedy konieczna jest wizyta u otolaryngologa. Otoskopia pozwala ustalić miejsce i przyczynę krwawienia, a ocena słuchu określa stan ucha środkowego i wewnętrznego.

Po urazie głowy, przy podejrzeniu złamania podstawy czaszki, wskazana jest tomografia komputerowa, podobnie jak przy rzadkim podejrzeniu nowotworu, gdy pobiera się też wycinek do badania. Lekarz dokładnie pyta o okoliczności krwawienia, choroby towarzyszące i przyjmowane leki. Jeśli laryngolog wykluczy przyczynę w uchu, lekarz rodzinny pokieruje dalszą diagnostyką, np. w kierunku nadciśnienia tętniczego.

W naszej poradni laryngologicznej w Bilbao oglądamy ucho pod mikroskopem i oceniamy słuch (wizyty po hiszpańsku).

09Różnice

Gdzie źródła się różnią

Dwa teksty Medycyny Praktycznej opisują krwawienie z ucha z nieco innej perspektywy:

• Ból przy zapaleniu: oba piszą, że ból ucha słabnie po pęknięciu błony bębenkowej. Artykuł o krwi z ucha mówi, że wyciek ropno-krwisty może być u dzieci pierwszym objawem zapalenia; odpowiedź otolaryngologa podkreśla, że ostremu zapaleniu ucha środkowego z reguły towarzyszą gorączka i ból.
• Zapalenie wirusowe: odpowiedź otolaryngologa przypisuje wirusowemu zapaleniu ucha środkowego wyciek surowiczo-krwisty; artykuł o krwi z ucha opisuje przy ostrym zapaleniu wyciek ropno-krwisty.
• Ciśnienie i leki: tylko odpowiedź otolaryngologa wymienia niestabilne ciśnienie tętnicze i leki zmniejszające krzepliwość krwi jako przyczyny krwawienia z ucha.

10W skrócie

Najważniejsze o krwi z ucha

• Wyciek krwi z ucha rzadko jest obfity; najczęściej przyczyną jest uraz, np. skaleczenie przy czyszczeniu.
• Drugą przyczyną są zapalenia ucha, w tym pęknięcie błony bębenkowej przy ostrym zapaleniu.
• Do wizyty nie zakrapiaj ucha, nie zakładaj opatrunku, nie czyść go i chroń przed wodą.
• Po skaleczeniu przy czyszczeniu kontrola u lekarza powinna być tego samego lub następnego dnia.
• Krew z ucha po urazie głowy wymaga natychmiastowej wizyty na pogotowiu.
• Utrzymujący się krwisty wyciek z bólem wymaga pilnej diagnostyki laryngologicznej.