Wat is oorsmeer?
Oorsmeer is een vette, donkergele stof die de ingang van je oor (de gehoorgang) maakt. Oorsmeer komt vaak vanzelf in kleine beetjes naar buiten. Daar merk je bijna niets van. Zo houdt oorsmeer de ingang van je oor ook schoon.
De ene persoon maakt meer oorsmeer aan dan de ander. Last krijg je pas als het oorsmeer niet goed naar buiten kan en er een prop ontstaat.
Wat merk je bij een prop oorsmeer?
Bij een dicht oor kun je klachten krijgen, zoals:
- pijn in je oor,
- minder goed horen,
- een dicht gevoel in je oor,
- meer gevoel van druk in je oor.
Draag je een gehoorapparaat? Dan kun je vervelende geluiden horen. Dat heet rondzingen.
Hoe ontstaat een prop oorsmeer?
Je krijgt een dicht oor als het oorsmeer niet goed naar buiten kan. De ingang van je oor blijft oorsmeer maken, waardoor er steeds meer oorsmeer komt. Dat wordt een prop, waardoor je gehoorgang een beetje of helemaal dicht kan zitten.
Je krijgt sneller last van een prop als:
- de ingang van je oor smal is,
- je het oorsmeer steeds verder in je oor duwt, bijvoorbeeld met een wattenstaafje,
- je een gehoorapparaat hebt,
- je oordoppen gebruikt, bijvoorbeeld voor muziek, bij het zwemmen of tegen hard geluid.
Een dicht oor kan soms erger worden na zwemmen of douchen. Er komt dan water in de prop, waardoor die groter wordt en ineens de ingang van je oor helemaal kan afsluiten.
Dicht oor bij verkoudheid
Een dicht oor komt niet altijd door oorsmeer. Soms krijg je bij een verkoudheid een dicht oor. Tussen je neus en je oor zit een buisje met een laagje slijm. Bij een verkoudheid wordt dat laagje dik, en dat geeft een dicht gevoel. Als je geeuwt of slikt, kan het voelen alsof je oor heel even opengaat.
Bij een verkoudheid kun je je neus spoelen met zout water: los 1 eetlepel keukenzout op in 1 liter water, en spoel met een spuitje of flesje boven de wasbak elk neusgat. Het helpt als je daarbij langzaam ‘g’ of kort ‘k’ zegt, zodat het water niet in je keel stroomt.
Oorsmeer veilig zelf verwijderen met warm water
Heb je geen pijn of koorts, ben je niet ineens doof en heb je geen gaatje in je trommelvlies? Dan kun je een van deze adviezen proberen als je niet verkouden bent:
- Sproeien: sproei 5 dagen lang 1 keer per dag warm water in je oor. Houd je hoofd schuin met je dichte oor naar boven, en laat met de douchekop langzaam stromend water 3 seconden in je oor lopen.
- Druppelen: of druppel 5 dagen lang 2 keer per dag warm water in je oor. Houd je hoofd schuin en doe 5 druppels in je oor met een spuitje of pipet. Blijf zo 2 minuten zitten, zodat de druppels goed in je gehoorgang komen.
Door het warme water wordt de prop zachter. Zo gaat hij makkelijker uit je oor. Heb je een gaatje in je trommelvlies of buisjes in je oor? Maak dan een afspraak bij je huisarts in plaats van zelf te sproeien of te druppelen. Lees bij een pijnlijk, jeukend oor ook onze gids over een gehoorgangontsteking.
Vaak een dicht oor: een ballonspuitje
Zit je oor vaak dicht met oorsmeer? Dan kan een spuitje in de vorm van een ballon helpen (een oorspuit-ballonpomp). Dat gebruik je zo:
- vul de spuit met water,
- doe het begin van de tuit voorzichtig in je oor,
- druk rustig op de ballon, zodat het water in je oor spuit.
Je oor laten uitspuiten bij de huisarts
Helpen de adviezen na 5 dagen niet genoeg? Dan kun je je oor bij de huisarts laten uitspuiten. Dat gaat zo:
- je houdt een bakje onder je oor,
- de assistent spuit lauw water in je oor, soms een paar keer,
- de prop stroomt met het lauwe water het bakje in,
- soms haalt de assistent losse stukjes oorsmeer weg met een haakje,
- na afloop kijkt de assistent of je oor helemaal schoon is.
Uitspuiten doet geen pijn, maar je kunt wel gaan hoesten. Dat komt doordat de zenuw naar je luchtpijp naast je oor zit. Soms word je er duizelig van. Na het uitspuiten kun je meestal direct weer beter horen. Soms is de plek achter de prop een beetje ontstoken; dat geneest meestal vanzelf als de prop weg is.
In onze praktijk voor KNO in Bilbao kun je terecht als je oor dicht blijft zitten of je vaak last hebt van oorsmeer (de consulten zijn in het Spaans).
Oren schoonmaken: wat wel en wat niet
Deze adviezen kunnen helpen om minder proppen te krijgen:
- gebruik geen wattenstaafjes of andere smalle dingen om je oor schoon te maken,
- haal alleen oorsmeer weg dat je kunt zien, bijvoorbeeld met een washandje,
- gebruik liever geen oordruppels van de drogist, en ook geen neusdruppels; er is niet genoeg onderzoek gedaan om te weten of deze middelen helpen.
Maak op werkdagen een afspraak met je huisarts als je pijn of jeuk hebt bij een dicht oor, of als je je aan de adviezen houdt en je oor na 5 dagen nog steeds dicht zit.
Waar de bronnen verschillen
Een Cochrane-review (Aaron e.a., 2018) bekeek oordruppels om oorsmeer op te lossen. De review vond 10 studies met 623 deelnemers; negen studies waren meer dan 15 jaar oud. De bronnen komen grotendeels overeen:
- Druppels of niets? Eén studie vond dat 5 dagen oordruppels vaker tot een helemaal schoon oor leidde (22%) dan geen behandeling (5%). Dat bewijs is van lage kwaliteit.
- Water of druppels uit de winkel? Er was geen bewijs dat gewoon water of zoutoplossing beter of slechter werkt dan oordruppels die je koopt. Thuisarts adviseert warm water en raadt oordruppels van de drogist af.
- Water of niets? Er was ook geen bewijs dat water of zoutoplossing beter werkt dan geen behandeling; dat werd maar in één studie onderzocht.
- Welke druppels? De review kon niet vaststellen of het ene soort druppels beter werkt dan het andere, en vond geen verschil tussen druppels op basis van olie en op basis van water.
Het belangrijkste over oorsmeer verwijderen
- Oorsmeer komt meestal vanzelf naar buiten en houdt de ingang van je oor schoon.
- Een prop ontstaat als het oorsmeer niet goed naar buiten kan, bijvoorbeeld door wattenstaafjes of oordoppen.
- Sproei 5 dagen 1 keer per dag of druppel 5 dagen 2 keer per dag warm water in je oor.
- Zit je oor daarna nog dicht, laat het dan uitspuiten bij de huisarts.
- Gebruik geen wattenstaafjes en haal alleen zichtbaar oorsmeer weg.
- Bel direct bij veel pijn en koorts of als je ineens niet meer hoort.
Vragen over oorsmeer
De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.
Hoe verwijder ik oorsmeer zelf?
Sproei 5 dagen lang 1 keer per dag warm water in je oor met de douchekop, of druppel 5 dagen lang 2 keer per dag 5 druppels warm water. Doe dat niet als je pijn, koorts, een gaatje in je trommelvlies of buisjes hebt.
Mag ik wattenstaafjes gebruiken?
Nee. Met een wattenstaafje duw je het oorsmeer verder je oor in, waardoor je sneller een prop krijgt. Haal alleen oorsmeer weg dat je kunt zien, bijvoorbeeld met een washandje.
Hoe gaat oor uitspuiten bij de huisarts?
De assistent spuit lauw water in je oor, waarna de prop in een bakje stroomt. Het doet geen pijn, maar je kunt gaan hoesten of duizelig worden. Daarna hoor je meestal direct beter.
Helpen oordruppels van de drogist?
Thuisarts raadt ze af, omdat er niet genoeg onderzoek is. Een Cochrane-review vond geen bewijs dat gekochte oordruppels beter of slechter werken dan gewoon water of zoutoplossing.
Waarom zit mijn oor dicht na het douchen?
Als er water in een prop oorsmeer komt, wordt de prop groter. Die kan dan ineens de ingang van je oor helemaal afsluiten.
Waarom heb ik zo vaak een dicht oor?
Sommige mensen maken meer oorsmeer aan dan anderen. Je krijgt ook sneller een prop met een smalle gehoorgang, een gehoorapparaat of oordoppen. Een ballonspuitje kan dan helpen.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG) · Ik heb last van een dicht oor
- Aaron K, et al. Ear drops for the removal of ear wax. Cochrane Database Syst Rev. 2018
Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.