Gehoorgangontsteking: als je zwemmersoor niet overgaat

01Wat is het

Wat is een gehoorgangontsteking?

Tussen de ingang van je oor en het trommelvlies zit een gangetje: de gehoorgang. Als de huid daarvan ontstoken raakt, heet dat een gehoorgangontsteking. Iedereen kan het krijgen, volwassenen en kinderen.

Een middenoorontsteking is iets anders: daarbij is de ruimte achter het trommelvlies ontstoken, meestal door een verkoudheid en vaak bij jonge kinderen. Een gehoorgangontsteking zit aan de buitenkant van het trommelvlies.

02Symptomen

Symptomen van een gehoorgangontsteking

Dit kun je volgens Thuisarts.nl voelen:

• oorpijn, jeuk of een branderig gevoel in je oor,
• minder goed horen, doordat de huid in je gehoorgang dikker is,
• pijn als je zachtjes aan je oor trekt,
• soms koorts en een ziek gevoel: moe en slap.

Vaak kun je het ook zien: de huid van de gehoorgang schilfert of is rood en dik, je oor is aan de buitenkant rood en dik, of er komt vocht uit je oor. Dat is iets anders dan een loopoor, dat vooral bij kinderen voorkomt.

03Oorzaken

Waardoor krijg je een ontstoken gehoorgang?

• Water in je oor, bijvoorbeeld bij douchen of zwemmen. Water kan het oorsmeer wegspoelen, waardoor je gehoorgang minder beschermd is tegen bacteriën.
• Dingen die je oor afsluiten, zoals een gehoorapparaat of oordopjes voor muziek. De huid wordt dan vochtig en warm, en bacteriën groeien makkelijker.
• Wattenstaafjes: die kunnen de huid beschadigen en oorsmeer dieper duwen, zodat er een prop ontstaat waarachter bacteriën groeien.
• Soms geen oorzaak: soms is niet duidelijk waarom je het krijgt.

04Zelf doen

Gehoorgangontsteking zelf behandelen

Het belangrijkste is je oor schoon en droog te houden. Thuisarts.nl adviseert:

• buig je hoofd voorover als je doucht en je haar wast, zodat er geen water en zeep in je oor komt,
• droog na zwemmen of douchen de buitenkant van je oor en het begin van de gehoorgang goed af,
• heb je na zwemmen vaak water in je oor, gebruik dan oordopjes of watjes met vaseline,
• peuter niet in je oor; vuil gaat met het oorsmeer vanzelf naar buiten,
• zorg dat er geen haarspray, shampoo of parfum in je oor komt,
• heb je een gehoorapparaat en vaker een ontsteking, laat dan controleren of het goed past.

05Behandeling

Behandeling bij de huisarts: oordruppels

Helpen de adviezen niet genoeg, maak dan een afspraak bij je huisarts. De huisarts of praktijkondersteuner kan water in je oor spuiten om het schoner te maken. Je krijgt een recept voor oordruppels met zure stoffen en ontstekingsremmers: de zure stoffen helpen je huid weer beter beschermen tegen bacteriën, de ontstekingsremmers maken de ontsteking minder.

• druppel 3 keer per dag 3 oordruppels, 3 dagen achter elkaar,
• is je oor zo dik dat de druppels er niet in kunnen, dan doet de huisarts een gaasje met druppels in je oor (oortampon), dat 24 uur blijft zitten en nat moet blijven,
• is je oor aan de buitenkant dik en voel je je ziek, dan heb je misschien ook antibiotica nodig, naast de druppels,
• bij veel pijn kun je paracetamol slikken.

In onze KNO-praktijk in Bilbao onderzoeken en behandelen we ontstekingen van de gehoorgang (de consulten zijn in het Spaans).

06Duur

Hoe lang duurt een gehoorgangontsteking?

Dat is bij iedereen anders. Heb je niet veel klachten en volg je de adviezen, dan kan de ontsteking na een paar dagen minder worden. Met medicijnen is de ontsteking volgens Thuisarts.nl binnen 1 tot 3 weken weg.

07Gaat niet over

Gehoorgangontsteking gaat niet over: waarom?

Soms houd je langer last. Thuisarts.nl noemt deze situaties:

• je huid is gevoelig door dingen in je oor, zoals een gehoorapparaat of oordopjes tegen geluid; je krijgt dan snel pijn of jeuk,
• de huid van je gehoorgang reageert op shampoo, zeep, water of peuteren,
• je huid is allergisch voor oordruppels, een gehoorapparaat of haarspray; de huid wordt dik, rood of donkerder of jeukt (contactallergie),
• je hebt een huidziekte, zoals eczeem, psoriasis of een allergie.

Volg je de adviezen en krijg je toch steeds last als er water in je oor is gekomen, dan kan de huisarts oordruppels voorschrijven die je gebruikt na zwemmen of douchen, of als je last krijgt.

08Onderzoek

Wat zegt de Cochrane-review?

Een Cochrane-review (Kaushik en collega's, 2010) bundelde 19 gerandomiseerde studies met 3382 deelnemers over de behandeling van een acute gehoorgangontsteking. De kwaliteit van de studies was in het algemeen laag. De bevindingen:

• oordruppels met een middel tegen bacteriën en een corticosteroïd werkten veel beter dan placebodruppels (in één studie),
• tussen de verschillende soorten oordruppels werden meestal geen klinisch belangrijke verschillen gevonden,
• uitzondering: in een studie van hoge kwaliteit werkten druppels met azijnzuur na 2 en 3 weken minder goed dan druppels met antibiotica en een corticosteroïd,
• geen enkele studie onderzocht of het schoonmaken van de gehoorgang helpt,
• slechts 2 van de 19 studies werden in de huisartsenpraktijk gedaan.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

De bronnen zijn het niet over alles eens:

• Zure druppels: Thuisarts.nl beschrijft oordruppels met zure stoffen en ontstekingsremmers als behandeling. In de Cochrane-review werkten druppels met alleen azijnzuur na 2 en 3 weken minder goed dan druppels met antibiotica en een corticosteroïd.
• Oor uitspuiten: Thuisarts.nl noemt het schoonspuiten van het oor. Volgens de review is nooit onderzocht of schoonmaken helpt; dat betekent niet dat het niet werkt, maar dat bewijs ontbreekt.
• Huisartsenpraktijk: de review waarschuwt dat de resultaten misschien niet helemaal gelden voor de huisartsenpraktijk, omdat bijna alle studies elders werden gedaan.

10In het kort

Het belangrijkste over een gehoorgangontsteking

• Een gehoorgangontsteking is een ontsteking van de huid van de gehoorgang, ook zwemmersoor genoemd.
• Klachten: oorpijn, jeuk, een branderig gevoel, minder horen en pijn bij trekken aan je oor.
• Oorzaken zijn water, oordopjes, een gehoorapparaat en wattenstaafjes.
• Houd je oor schoon en droog en peuter er niet in.
• Helpt dat niet, dan krijg je oordruppels; met medicijnen is het binnen 1 tot 3 weken weg.
• Koorts met ziek gevoel of een rode, dikke oorschelp: bel direct.