Knie verdraaid of pijn na een val: wat nu

01Oorzaak

Hoe kun je je knie bezeren?

Je knie kan pijn doen als je valt of een verkeerde beweging maakt. Vaak gebeurt dat bij het sporten, bijvoorbeeld als je je knie draait terwijl je voet vast op de grond blijft staan, of als je springt en verkeerd terechtkomt. Het kan ook komen door een ongeluk.

Heb je pijn in je knie zonder dat je bent gevallen of een verkeerde beweging hebt gemaakt, lees dan onze gids over knieklachten zonder val.

02Klachten

Wat kun je aan je knie merken?

Meteen veel klachten. Je knie doet direct pijn, wordt snel dik en soms blauw, je voelde of hoorde iets knappen, lopen gaat heel moeilijk en je kunt niet doorgaan met sporten. Dan is er misschien erge schade.

Pas later klachten. Je knie gaat pijn doen of wordt stijf na bewegen of sporten, of wordt pas later dik, bijvoorbeeld de volgende ochtend. Meestal is de schade dan niet zo erg.

03Schade

Is het erg?

Meestal is er geen ernstige schade: de kniebanden zijn iets uitgerekt, het kraakbeen is wat gekneusd of er zit een scheurtje in je meniscus. Je knie geneest dan vanzelf. Soms is er meer schade:

• de kniebanden zijn erg uitgerekt of gescheurd; je knie wordt dan meestal binnen 2 uur dik en vaak kun je niet meer op je been staan (zie onze gids over een gescheurde kruisband of knieband),
• je meniscus is erg beschadigd, waardoor je knie op slot kan gaan (zie onze gids over een meniscusscheur),
• je knieschijf is uit de kom; die kan als een dikke bult aan de buitenkant zitten of vanzelf terugschieten,
• de pees van je knieschijf is afgescheurd; je kunt je been dan meteen niet meer strekken,
• het kraakbeen is erg beschadigd of het bot gekneusd, of bij een harde klap is een bot gebroken.

04Wanneer bellen

Wanneer bel je de huisarts?

Bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenspoedpost als:

• je helemaal niet op je been kunt staan,
• je je been niet meer gestrekt kunt optillen,
• je knie op slot gaat: je kunt hem niet meer strekken,
• je knie heel snel dik wordt na de val of verkeerde beweging,
• je knieschijf uit de kom is geweest of nog steeds is,
• je bij een ongeluk een harde klap op je knie hebt gehad.

Maak een afspraak als je knie na 1 week nog dik is of veel pijn doet, als je knie op slot heeft gezeten, als je het gevoel hebt dat je door je knie zakt, of als het na een paar weken niet lukt om meer te bewegen of te sporten.

05Wat te doen

Knie verdraaid: wat te doen de eerste dagen

• Koel direct met ijsblokjes of een ice-pack, gewikkeld in een theedoek of handdoek. Koelen kan de pijn minder maken en zorgen dat je knie minder dik wordt; het is niet zeker of je knie er sneller door geneest.
• Leg je been hoog als je zit of ligt, bijvoorbeeld op een stoel of de bank.
• Knieverband. Een knieverband (brace) kan de pijn iets minder maken en een stevig gevoel geven, maar je knie geneest er niet sneller van. Gebruik het niet langer dan 4 weken.
• Pijnstillers. Meestal gaat de pijn over als je je knie rust geeft. Bij veel pijn begin je altijd met paracetamol.
• Werk. Heb je je knie bezeerd op je werk of kun je niet werken, bespreek dat dan met de bedrijfsarts.

06Bewegen

Bewegen met een verdraaide knie

• Heb je veel pijn, geef je knie dan een paar dagen rust, maar beweeg hem af en toe: buig en strek je been bijvoorbeeld elk uur een paar keer. Kleine stukjes lopen mag. Krukken kun je lenen of huren bij een thuiszorgwinkel.
• Doet je knie niet veel pijn en is hij niet erg dik, blijf dan normaal bewegen. Je knie geneest dan sneller.
• Wandel bijvoorbeeld elke dag een stukje en ga steeds iets verder als het goed gaat.
• Doe oefeningen om de spieren in je bovenbenen sterker te maken.

Bewegen is veilig, ook als later blijkt dat er erge schade is. Bewegen maakt je spieren sterker, en dat is beter voor je knie.

07Sporten

Weer sporten

• Begin rustig en ga steeds iets meer doen. Ga je ineens te veel doen, dan kun je meer pijn krijgen en duurt het langer voordat je weer normaal kunt sporten.
• Doe een goede warming-up; de kans op een nieuwe blessure is dan kleiner.
• Sport niet als je moe bent: de kans op vallen of een verkeerde beweging is dan groot.
• Doe niet meteen mee aan wedstrijden, maar train eerst rustig. Maak een opbouwschema met je trainer.
• Loop of ren je veel bij je sport, dan kan tijdelijk een andere sport helpen, zoals fietsen.

08Onderzoek

Onderzoek en behandeling

De huisarts kijkt of je op je been kunt staan, voelt aan je knie en beweegt hem. Is je knie erg dik, dan is onderzoek lastig en kan de huisarts vragen om na 1 week terug te komen.

• Denkt de huisarts dat er geen erge schade is, dan kun je wachten tot je knie vanzelf geneest. Na een paar dagen of weken loop je al beter, al kan het een paar maanden duren voordat de klachten helemaal over zijn.
• Denkt de huisarts dat er meer schade is, dan kan die je doorsturen naar een orthopeed, die meer onderzoek doet en de beste behandeling met je bespreekt, bijvoorbeeld een kijkoperatie.
• Denkt de huisarts dat je iets gebroken hebt, dan volgt een röntgenfoto in het ziekenhuis.

Blijf je pijn houden en lukt het niet om meer te bewegen, terwijl er geen ernstige schade lijkt, dan kun je oefentherapie krijgen. Je leert je knie goed te gebruiken en je spieren sterker te maken, zodat je minder pijn hebt. In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao kun je terecht voor oefentherapie na een knieblessure (de consulten zijn in het Spaans).

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Bij meer schade kan een knieband of kruisband gescheurd zijn. Een Cochrane-review (Monk e.a., 2016) vergeleek bij een gescheurde voorste kruisband een operatie met alleen oefentherapie, in één studie met 141 jonge, actieve volwassenen. De bronnen vullen elkaar aan:

• Bewegen en oefenen. Thuisarts zegt dat bewegen veilig is, ook bij erge schade, en noemt oefentherapie. In de studie beoordeelden mensen hun knie na 2 en 5 jaar even goed na oefentherapie als na een operatie.
• Soms toch een operatie. Van de mensen die met oefentherapie begonnen, kreeg ongeveer de helft binnen 5 jaar alsnog een operatie, omdat hun knie instabiel bleef. Thuisarts noemt doorzakken als reden om een afspraak te maken.
• Orthopeed. Thuisarts verwijst bij meer schade naar een orthopeed, die de beste behandeling met je bespreekt.
• Kwaliteit. Het bewijs komt uit één kleine studie en is van lage kwaliteit.

10Samengevat

Het belangrijkste over een verdraaide knie

• Meestal is er na een val of verkeerde beweging geen erge schade en geneest je knie vanzelf.
• Meteen veel pijn, snel dik worden en iets horen knappen kunnen wijzen op meer schade.
• Bel dezelfde dag als je niet op je been kunt staan, je knie op slot zit of snel dik wordt.
• Koel, leg je been hoog en blijf bewegen; bewegen is veilig.
• Bouw sporten rustig op, met een goede warming-up.
• Blijf je klachten houden, dan kan oefentherapie of een orthopeed helpen.