Bult in je nek: oorzaken en wanneer naar de huisarts

01Wat is het

Wat is een bult in je nek?

Bij een bult in je hals of nek voel je dat een plek dikker is. Sommige mensen noemen het een knobbel in de nek. De bult kan hard aanvoelen of juist zacht. Hij kan snel groeien of er al een hele tijd zitten.

Thuisarts gebruikt de woorden nek en hals door elkaar. In deze gids doen we dat ook.

02Kanker?

Is een bult in je nek kanker?

Misschien maak je je zorgen en vraag je je af of de bult kanker is. Volgens Thuisarts is dat meestal niet zo. Een bult in je nek kan door verschillende dingen komen.

Heel soms is een bult wel kanker. Thuisarts noemt een aantal signalen waarbij je een afspraak maakt bij de huisarts; die lees je verderop in deze gids.

03Lymfeklier

Een dikke lymfeklier of een ontsteking in je nek

Een van de mogelijke oorzaken is een dikke lymfeklier. Ook een ontsteking in je nek is volgens Thuisarts meestal een ontsteking in een lymfeklier. Die gaat vaak vanzelf over.

Soms wordt de ontsteking erger. Er komt dan pus in de lymfeklier en eromheen. Meer over opgezette klieren lees je in onze gids over opgezette lymfeklieren in de hals.

04Huid en speeksel

Vetbultje, talgkliercyste of speekselklier

Thuisarts noemt ook deze oorzaken:

• een vetbultje of een talgkliercyste,
• een speekselsteen,
• een dikke speekselklier door een ontsteking of iets anders.

05Schildklier

Een grotere schildklier of een ontsteking van de schildklier

Een bult in je hals kan ook van de schildklier komen:

• Een grote schildklier (struma). Soms is je hele schildklier groter. Soms voel je een of meer bulten. Heb je veel bulten, dan heet dat een multinodulair struma. Die bulten zijn meestal geen kanker; heel soms zit er in zo’n bult wel kanker.
• Een ontsteking van je schildklier. Je schildklier kan dan ook pijn doen.

06Zeldzaam

Zeldzame oorzaken van een bult in de hals

Heel soms komt een bult in je nek volgens Thuisarts door een van deze dingen:

• je schildklier is groter door kanker,
• er zit al vanaf je geboorte een bultje, of een bult gaat na je geboorte groeien; dat kan een bultje met vocht zijn, of een bultje met veel bloedvaatjes of lymfevaatjes,
• een paraganglioom: een bult die hormonen maakt,
• kanker, bijvoorbeeld huidkanker, of kanker die ergens anders in je lichaam is ontstaan en naar je hals is gegaan,
• een andere ziekte die maar heel weinig voorkomt.

07Huisarts

Wanneer ga je met een bult in je nek naar de huisarts?

Maak je je zorgen, of wordt de bult steeds groter? Maak dan een afspraak bij je huisarts. Thuisarts noemt deze signalen waarbij je een afspraak maakt:

• je voelt je erg ziek, of je gaat je steeds zieker voelen,
• je hebt al meer dan 5 dagen koorts, 38 graden of hoger,
• de bult voelt heel hard aan,
• de bult wordt steeds groter,
• je hebt de bult al 2 of 3 weken en hij wordt niet kleiner,
• je valt af zonder dat je weet waarom,
• je zweet ’s nachts erg,
• je stem is hees, en dat duurt al 3 weken of meer,
• je bent erg moe en dat gaat niet weg,
• je hebt op meer plekken dikkere bulten, bijvoorbeeld in je oksels of liezen.

08Onderzoek

Hoe onderzoekt een arts een bult in de hals?

Thuisarts beschrijft niet welk onderzoek volgt. Een Amerikaanse richtlijn voor artsen over bulten in de hals bij volwassenen (Pynnonen e.a., 2017) geeft deze stappen:

• de arts vraagt naar je klachten en onderzoekt je, om te zien of er een verhoogd risico op een kwaadaardige oorzaak is,
• bij een verhoogd risico wordt het slijmvlies van strottenhoofd, tongbasis en keel bekeken,
• bij een verhoogd risico en een onduidelijke oorzaak wordt met een dunne naald wat weefsel uit de bult gehaald (punctie), in plaats van een open biopsie,
• bij een verhoogd risico volgt een CT- of MRI-scan van de hals met contrast.

De richtlijn raadt artsen af om standaard antibiotica voor te schrijven bij een bult in de hals, tenzij er tekenen van een bacteriële infectie zijn.

In onze praktijk voor KNO in Bilbao onderzoeken we bulten in de hals (de consulten zijn in het Spaans).

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Thuisarts schrijft voor iedereen die een bult voelt; de richtlijn van Pynnonen e.a. is bedoeld voor artsen en gaat alleen over volwassenen. Dat zie je terug in de accenten:

• Hoe vaak is het ernstig? Thuisarts: een bult in je nek is meestal geen kanker. De richtlijn: bij kinderen komen de meeste bulten door infecties, maar bij volwassenen is een bult die blijft zitten meestal een gezwel, en artsen moeten een kwaadaardige oorzaak uitsluiten zolang de oorzaak niet bekend is.
• Na hoeveel tijd? Thuisarts: maak een afspraak als de bult na 2 of 3 weken niet kleiner wordt. De richtlijn ziet een verhoogd risico als de bult er 2 weken of langer zit zonder duidelijke infectie, of als niet bekend is hoe lang hij er al zit.
• Welke kenmerken? Thuisarts noemt een heel harde bult en een bult die steeds groter wordt. De richtlijn noemt ook een bult die vastzit aan het weefsel eromheen, groter is dan 1,5 cm of waarbij de huid erboven open is.
• Algemene klachten. Thuisarts noemt ook koorts, afvallen, nachtzweten, heesheid en moeheid als reden om een afspraak te maken.

10Samengevat

Het belangrijkste over een bult in je nek

• Een bult in je nek of hals kan hard of zacht zijn, snel groeien of er al lang zitten.
• Meestal is het geen kanker: vaak gaat het om een dikke lymfeklier, een vetbultje, een speekselklier of de schildklier.
• Een ontsteking in een lymfeklier gaat vaak vanzelf over.
• Maak een afspraak bij de huisarts als de bult heel hard is, groeit of na 2 of 3 weken niet kleiner wordt.
• Ook koorts, afvallen, nachtzweten, aanhoudende heesheid of bulten op meer plekken zijn een reden voor een afspraak.
• Maak je je zorgen? Dan is dat op zich al een reden om naar de huisarts te gaan.