Artrose in de schouder: klachten en behandeling

01Wat is het

Wat is artrose in de schouder?

Op de botten in een gewricht zit een laagje kraakbeen. Dat kraakbeen is normaal heel glad. Zo kan je gewricht makkelijk buigen, draaien en strekken.

Bij artrose wordt het kraakbeen op je botten dunner en minder glad. Daardoor beweegt een gewricht minder makkelijk. In de schouder geeft dat pijn en een stijf gevoel. Meer over artrose in het algemeen lees je in onze gids over artrose.

02Klachten

Klachten en uitstraling naar de arm

Bij artrose in je schouder kun je volgens Thuisarts dit merken:

• een stijf gevoel of pijn in je schouder, steeds of alleen als je je arm beweegt,
• de pijn zit meestal in je bovenarm, maar soms voel je het in je hele arm,
• pijn als je iets zwaars voor je schouder doet, zoals iets zwaars optillen,
• ’s nachts pijn, bijvoorbeeld als je op de schouder ligt,
• je schouder kraakt als je hem beweegt,
• sommige dingen gaan lastiger, zoals je jas aantrekken of je haren kammen.

De pijn kan erg wisselen: op sommige dagen heb je veel last, op andere dagen veel minder. Bij erge artrose kun je ook minder kracht hebben; je kunt je arm dan bijvoorbeeld moeilijker omhoog doen.

Andere schouderklachten lees je in onze gidsen over frozen shoulder en slijmbeursontsteking in de schouder.

03Oorzaken

Waardoor krijg je artrose in je schouder?

Waardoor je artrose krijgt, is niet precies bekend. Je hebt een grotere kans op artrose als:

• je vrouw bent,
• je ouder bent dan 45 jaar,
• je een ongeluk hebt gehad waarbij een gewricht is beschadigd; in dat gewricht heb je meer kans op artrose,
• je jaren zwaar werk hebt gedaan,
• je een andere ziekte van de gewrichten hebt, zoals reumatoïde artritis,
• je meer familieleden met artrose hebt, vooral als zij jong waren toen ze artrose kregen.

04Diagnose

Hoe stelt de huisarts het vast?

Je vertelt over je klachten en daarna onderzoekt je huisarts je schouder. Daarna kan de huisarts meestal zeggen of je artrose in je schouder hebt. Röntgenfoto’s zijn meestal niet nodig.

Soms twijfelt de huisarts of je klachten door artrose komen. Dan kan een röntgenfoto helpen om te weten of je artrose hebt.

05Bewegen

Blijf bewegen: oefeningen bij artrose in de schouder

Blijf je schouder gebruiken, ook al heb je pijn. Bewegen is beter voor het kraakbeen, en je spieren blijven sterker. Probeer je normale dingen elke dag te blijven doen.

Je kunt meer pijn krijgen als je dingen doet die zwaar zijn voor je schouder. Probeer deze dingen niet of maar heel weinig te doen:

• zwaar tillen,
• ergens hard tegen duwen of aan trekken, bijvoorbeeld een zware kar duwen,
• werk doen met je arm omhoog, zoals een plafond schilderen,
• steeds dezelfde beweging maken met je schouder.

06Veel pijn

Veel pijn? Geef je schouder kort rust

Heb je veel pijn, ook bij kleine bewegingen? Dan mag je je schouder 1 of 2 dagen rust geven. Gebruik je schouder dan weinig en laat je arm op je schoot rusten als je zit.

• Probeer dit niet te lang te doen. Als je je schouder te lang stilhoudt, krijg je een stijver gevoel en wordt het steeds lastiger om je arm weer gewoon te gebruiken.
• Beweeg je arm wel 3 of 4 keer per dag even voorzichtig alle kanten op.
• Wacht niet tot de pijn helemaal over is, maar ga na 1 of 2 dagen weer meer bewegen, ook al heb je nog pijn.

Kun je je werk minder goed doen? Bespreek dit met je werkgever en praat ook met de bedrijfsarts. Middelen voor artrose uit de winkel kun je volgens Thuisarts beter niet gebruiken: van sommige is bekend dat ze niet helpen, naar andere is geen goed onderzoek gedaan.

07Pijnstillers

Pijnstillers en een prik in de schouder

Is de pijn een tijd erger, of ga je iets doen dat bij jou vaak extra pijn geeft? Dan kun je een pijnstiller nemen:

• begin altijd met paracetamol; dat werkt meestal goed en heeft de minste bijwerkingen,
• helpt dat niet genoeg, dan kun je ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) als pillen slikken, maximaal 2 weken achter elkaar; kijk eerst of jij deze mag slikken,
• heb je alleen pijn op 1 plek bovenop je schouder, dan kun je ook een gel met een ontstekingsremmende pijnstiller proberen.

Heb je een tijd veel pijn en helpen pijnstillers niet genoeg? Dan kan een prik in je schouder misschien helpen. In de prik zit een medicijn tegen pijn en ontsteking. Daardoor kun je makkelijker bewegen en oefenen. Meestal heb je een paar weken minder pijn, en de prik geeft bijna nooit bijwerkingen. Bespreek met de huisarts of een prik jou kan helpen.

08Fysiotherapie

Fysiotherapie, kunstschouder en wanneer naar de huisarts

Blijf je veel pijn houden en vind je bewegen met je schouder moeilijk, bijvoorbeeld omdat werken niet goed lukt? Dan kan fysiotherapie of oefentherapie helpen. Je kunt zelf een afspraak maken bij een fysiotherapeut of oefentherapeut; als je twijfelt, bespreek het met de huisarts. Behandelingen met ultrageluid, dry needling of elektrische stroom, en massage of manuele therapie helpen volgens Thuisarts waarschijnlijk niet bij schouderklachten.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we mensen met schouderklachten bij het oefenen (de consulten zijn in het Spaans).

Hoe artrose verloopt, verschilt per persoon. De klachten kunnen vanzelf overgaan, maar meestal zijn er periodes met meer en minder klachten. Helpen alle adviezen en behandelingen niet en houd je erg veel pijn, waardoor je slecht slaapt of heel slecht kunt bewegen? Dan kun je soms een kunstschouder krijgen. De huisarts kan je doorsturen naar een orthopedisch chirurg, die je informatie geeft over de voordelen en nadelen.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Craig e.a., 2020) zocht studies naar schouderprotheses bij artrose van de schouder. De review vond 20 studies met 1.083 deelnemers. De bronnen leggen andere accenten:

• Wanneer een kunstschouder? Thuisarts noemt een kunstschouder pas als alle adviezen en behandelingen niet helpen. De review schrijft dat de operatie een gevestigde behandeling is, maar dat er geen goede gerandomiseerde studies zijn die laten zien of een kunstschouder beter werkt dan andere behandelingen. De review vond geen studies die de operatie vergeleken met behandeling zonder operatie.
• Welke prothese? Thuisarts zegt dat de arts informatie geeft over voor- en nadelen. Volgens de review is het onzeker welk type of welke techniek het beste werkt. Een volledige schouderprothese gaf in twee studies na 2 jaar misschien iets minder pijn en beter functioneren dan een prothese van alleen de kop van de bovenarm, maar dat bewijs was van lage kwaliteit.
• Complicaties. In de review kwamen onder meer breuken, ontwrichtingen en infecties voor; of het type prothese daarbij uitmaakt, was zeer onzeker.

10Samengevat

Het belangrijkste over artrose in de schouder

• Bij artrose wordt het kraakbeen in je schouder dunner en minder glad.
• De pijn zit meestal in je bovenarm en kan uitstralen naar je hele arm; ook ’s nachts kan het pijn doen.
• Blijf je schouder gebruiken; vermijd zwaar tillen en werk met je arm omhoog.
• Begin bij pijn met paracetamol; bij veel pijn kan een prik in de schouder helpen.
• Bij aanhoudende pijn en moeite met bewegen kan fysiotherapie of oefentherapie helpen.
• Helpt niets, dan is soms een kunstschouder mogelijk; bespreek de voor- en nadelen met de arts.