Łokieć golfisty: ból po wewnętrznej stronie łokcia

01Co to jest

Czym jest łokieć golfisty

Lek. Karolina Stępień, ortopeda, wyjaśnia w mp.pl, że łokieć golfisty to potoczna nazwa entezopatii, czyli uszkodzenia ścięgna w miejscu jego przyczepu do kości. Chodzi o wspólny przyczep ścięgien zginaczy nadgarstka do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, po wewnętrznej stronie łokcia.

Wskutek powtarzanych mikrourazów, przeciążeń i skłonności genetycznej ścięgno w miejscu przyczepu „nadrywa się” i niszczy, przez co staje się słabsze i bolesne. Całkowite oderwanie przyczepu zdarza się bardzo rzadko.

Przegląd Amin i wsp. (2015) opisuje łokieć golfisty jako częstą chorobę, w której ścięgna mięśni zginaczy i nawrotnych przedramienia stopniowo ulegają degeneracji.

02Różnice

Łokieć golfisty a łokieć tenisisty

Według mp.pl oba schorzenia to entezopatie łokcia, ale dotyczą różnych miejsc:

• łokieć tenisisty, częstszy, dotyczy przyczepu prostowników nadgarstka po zewnętrznej stronie łokcia,
• łokieć golfisty, rzadszy, dotyczy przyczepu zginaczy nadgarstka po wewnętrznej stronie łokcia.

Oba mogą występować jednocześnie, choć rzadko dają objawy w tym samym czasie. W USG zmiany bywają widoczne w obu miejscach, a ból odczuwa się tylko po jednej stronie. Więcej o postaci bocznej w poradniku o łokciu tenisisty.

03Przyczyny

Kto choruje i dlaczego

Mp.pl podaje, że przeciążenie może wynikać z pracy lub sportu; kluczowe są częste, powtarzalne ruchy nadgarstka i łokcia. Szacuje się, że co roku dolegliwości związane z entezopatią w okolicy łokcia ma około 1–3% populacji.

Największe ryzyko dotyczy osób między 30. a 50. rokiem życia, tak samo często kobiet i mężczyzn.

Amin i wsp. zwracają uwagę, że u sportowców objawy mogą nasilać się szczególnie w określonych fazach rzutu, gdy przedramię i nadgarstek są mocno obciążone.

04Objawy

Objawy łokcia golfisty

Według mp.pl łokieć golfisty objawia się bólem po wewnętrznej stronie łokcia, który może promieniować po przedniej (dłoniowej) stronie przedramienia aż do nadgarstka.

Amin i wsp. opisują typowy obraz jako uporczywy ból po przyśrodkowej stronie łokcia, nasilany przez codzienne czynności.

Mp.pl zaznacza, że choroba może wystąpić jednocześnie w obu łokciach, a po przebyciu jej po jednej stronie często w ciągu miesięcy lub lat pojawia się po drugiej.

05Diagnoza

Kiedy do lekarza i jak wygląda diagnostyka

Przy bólu łokcia bez urazu mp.pl radzi doraźnie unikać ruchów nasilających ból i ewentualnie sięgnąć po niewielkie dawki leków przeciwbólowych bez recepty. Gdy nie ma poprawy lub ból wraca, potrzebna jest konsultacja w poradni ortopedycznej.

Ortopeda zbiera wywiad i bada łokieć: ocenia miejsce bólu, zakres ruchu, stabilność i wykonuje specjalne testy. Zmiany w ścięgnach najlepiej widać w USG wykonanym przez doświadczonego radiologa. RTG pokazuje ewentualne zwapnienia i pozwala wykluczyć inne choroby. Rezonans wykonuje się bardzo rzadko.

06Przebieg

Ile trwa łokieć golfisty

Mp.pl podkreśla, że w zdecydowanej większości przypadków zmiany wyciszają się, a ból mija samoistnie, bez dodatkowej interwencji. Proces ten trwa jednak zwykle około 1–1,5 roku.

Dlatego celem leczenia jest zwiększenie komfortu w tym czasie i w miarę możliwości przyspieszenie gojenia. Rokowanie jest bardzo dobre: niemal we wszystkich przypadkach choroba ustępuje.

07Leki

Leki: przeciwbólowe czy przeciwzapalne

Według mp.pl w pierwszej kolejności stosuje się leki przeciwbólowe, np. paracetamol. Na tym etapie nie zaleca się leków przeciwzapalnych, wcześniej szeroko stosowanych. Lek. Stępień wyjaśnia, że w badaniach mikroskopowych chorych ścięgien nie stwierdzono komórek odpowiadających za zapalenie, a stan zapalny jest potrzebny do gojenia.

Przegląd Amin i wsp. wymienia jednak niesteroidowe leki przeciwzapalne wśród metod leczenia zachowawczego, obok modyfikacji aktywności i zastrzyków ze sterydów. Źródła różnią się więc w tej kwestii; wybór leku warto omówić z lekarzem.

08Rehabilitacja

Rehabilitacja i ćwiczenia

Mp.pl podaje, że oprócz leczenia przeciwbólowego dobre efekty daje rehabilitacja. Fizjoterapeuta technikami manualnymi może zmniejszyć dolegliwości, a ćwiczenia wzmacniające ścięgna zginaczy nadgarstka warto wykonywać według zaleceń.

Zestaw ćwiczeń opublikowany w mp.pl obejmuje m.in. rozciąganie mięśni przedramienia, masaż bolesnego miejsca kostką lodu przez około 5 minut ruchami okrężnymi i powolne opuszczanie niewielkiego ciężaru, np. półlitrowej butelki wody. Ćwiczenia wykonuje się bez maksymalnego wysiłku, a w razie wątpliwości warto skonsultować się z fizjoterapeutą.

Pomocne bywają opaski uciskowe lub ortezy łokcia; ich wybór mp.pl radzi skonsultować z ortopedą lub fizjoterapeutą. W naszej poradni fizjoterapii w Bilbao prowadzimy rehabilitację przy bólu łokcia (wizyty po hiszpańsku).

09Zastrzyki

Zastrzyki i operacja

Gdy leki i fizjoterapia nie pomagają, lekarz może zaproponować zastrzyk w bolesne miejsce pod kontrolą USG: glikokortykosteroid lub osocze bogatopłytkowe.

Mp.pl ostrzega, że steroidy działają silnie przeciwbólowo, ale mogą hamować gojenie i czasem pogłębiać uszkodzenie ścięgna. Po około miesiącu ból może wrócić i być większy niż przed zastrzykiem, dlatego stosuje się je ostrożnie i nie powtarza. Osocze bogatopłytkowe nie ma takich działań niepożądanych, ale nie zawsze działa, a jego skuteczność wymaga dalszych badań.

Operację, polegającą na wycięciu uszkodzonej części ścięgna i odtworzeniu przyczepu, wykonuje się bardzo rzadko, w najcięższych przypadkach. Amin i wsp. również rezerwują leczenie operacyjne dla osób z utrzymującymi się objawami.

10Podsumowanie

W skrócie

• Łokieć golfisty to przeciążenie przyczepu zginaczy nadgarstka po wewnętrznej stronie łokcia.
• Sprzyjają mu powtarzalne ruchy nadgarstka; najczęściej chorują osoby w wieku 30–50 lat.
• Ból zwykle mija samoistnie, ale może to trwać 1–1,5 roku.
• Mp.pl zaleca leki przeciwbólowe zamiast przeciwzapalnych; inne źródła dopuszczają NLPZ.
• Rehabilitacja i ćwiczenia wzmacniające pomagają złagodzić objawy.
• Zastrzyki ze sterydów dają ulgę, ale mogą opóźniać gojenie; operacja jest bardzo rzadko potrzebna.