Maagverkleining: voorwaarden, voor- en nadelen

Wat is een maagverkleining?

Een maagverkleining is een operatie die helpt om af te vallen als je veel te zwaar bent. Tijdens de operatie maakt de arts je maag kleiner. Daardoor kun je minder eten en heb je minder honger, en val je af. Als je afvalt, word je gezonder.

Samen met de arts kies je welke maagverkleining het beste bij je past. Dat hangt bijvoorbeeld af van andere ziektes zoals diabetes type 2, of je last hebt van brandend maagzuur, en of je eerder grote operaties in je buik hebt gehad.

Gastric sleeve en gastric bypass

Gastric sleeve. De arts haalt een groot deel van je maag weg; je maag lijkt dan op een buis. Je kunt minder eten en hebt snel een vol gevoel. Ook heb je minder honger, omdat het deel dat weg is hormonen maakte waardoor je honger kreeg.
Gastric bypass. De arts splitst je maag in een klein en een groot deel en maakt je dunne darm vast aan het kleine deel. Je eten komt dan alleen nog in het kleine deel van je maag en slaat een stuk van je dunne darm over. Daardoor heb je sneller een vol gevoel en neem je minder voedingsstoffen op uit je eten.

Voorwaarden voor een maagverkleining

Of je een maagverkleining kunt krijgen, hangt af van je gewicht en je gezondheid. Wat je gewicht betreft kan het in een van deze situaties:

je hebt een BMI van 40 of meer,
je hebt een BMI van 35 of meer en een ziekte die minder erg wordt bij een gezonder gewicht, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk, astma of slaapapneu,
je BMI is tussen de 30 en 35 en je hebt diabetes type 2.

Je BMI (Body Mass Index) zegt of je gewicht past bij je lengte. Daarnaast moet je gezondheid goed genoeg zijn: je hart, longen en de rest van je lichaam moeten de operatie aankunnen. Ook moet je een leefstijlprogramma gaan volgen. Wil je dat niet, dan kun je geen maagverkleining krijgen.

Wanneer kan een maagverkleining niet?

Je hebt een ernstige psychische ziekte die niet goed behandeld kan worden, zoals een ernstige depressie, een psychose, een verslaving of een eetstoornis zoals boulimia.
Je bent zwanger of wilt binnen een jaar zwanger worden.
Je hebt een ziekte waaraan je binnen korte tijd kunt overlijden.
Je hebt een ziekte aan je darmen. Dan kan het niet altijd; je arts vertelt je of dat bij jou zo is.

Welk onderzoek krijg je vooraf?

Wil je een maagverkleining, dan ga je eerst naar je huisarts. Past het bij je situatie, dan kies je samen een ziekenhuis. Daar kom je bij een team van zorgverleners:

een diëtist onderzoekt wat en hoe je eet, en of je je kunt houden aan adviezen over eten en bewegen,
een psycholoog kijkt hoe het met je gaat en onderzoekt of je bijvoorbeeld een eetstoornis of depressie hebt,
een arts onderzoekt of je belangrijke ziektes hebt, bijvoorbeeld van je hart, longen of maag.

Meestal wordt je bloed onderzocht, meet de arts je bloeddruk en krijg je vragenlijsten over slaapapneu. Soms krijg je een echo van je buik of een maagonderzoek. In onze praktijk voor voeding in Bilbao kun je terecht voor advies over eten en bewegen; wij voeren zelf geen operaties uit (de consulten zijn in het Spaans).

Hoe gaat een maagverkleining?

De meeste mensen krijgen een kijkoperatie, met een paar kleine sneetjes in de buik:

je krijgt narcose via een infuus,
de arts maakt een paar kleine gaatjes in je buik en blaast er gas in, zodat er ruimte is om te kijken en te opereren,
via de gaatjes gaan een kleine camera en de instrumenten naar binnen,
na de operatie haalt de arts het gas weg en maakt de gaatjes dicht.

Bij een gastric sleeve haalt de arts een groot deel van je maag weg en maakt de zijkant met nietjes dicht; dat duurt ongeveer 35 minuten. Bij een gastric bypass maakt de arts de dunne darm vast aan het kleine deel van je maag; het grote deel blijft in je lichaam en maakt nog stoffen voor de vertering. Dat duurt ongeveer 50 minuten.

Wat zijn de voordelen?

Hoeveel je afvalt, verschilt per persoon. Volgens Thuisarts:

wegen de meeste mensen 1 jaar na de operatie 30 tot 35 procent minder,
komen de meeste mensen daarna weer een beetje aan, afhankelijk van wat en hoeveel ze eten en hoeveel ze bewegen,
hebben de meeste mensen 5 tot 10 jaar na de operatie een BMI van ongeveer 31, en blijven ze dus te zwaar,
vinden de meeste mensen dat hun leven beter is geworden.

Ook ziektes die bij veel te zwaar horen, kunnen verdwijnen of minder erg worden. Binnen 1 jaar heeft 8 van de 10 mensen met een hoge bloeddruk die niet meer, is 7 van de 10 mensen met diabetes type 2 de diabetes kwijt en heeft 9 van de 10 mensen met slaapapneu het niet meer. Veel mensen met diabetes kunnen stoppen met insuline spuiten.

Nadelen, risico’s en hoe het verder gaat

Tijdens of net na de operatie kun je bijvoorbeeld een van deze problemen krijgen:

een lek bij de hechtingen of nietjes, waardoor maag- of darminhoud in je buik komt; je wordt dan heel ziek en hebt meestal een nieuwe operatie nodig. Dit gebeurt bij 1 van de 100 mensen,
een bloeding, bij ongeveer 1 van de 50 mensen,
een ontsteking, zoals van je wond,
een bloedpropje (trombose), dat ook in je longen kan komen; daarom krijg je na de operatie bloedverdunners,
overlijden tijdens of net na de operatie, bij minder dan 1 van de 500 mensen.

Krijg je geen maagverkleining, dan bespreek je met je huisarts hoe je kunt afvallen en gezonder worden, bijvoorbeeld met een leefstijlprogramma of medicijnen. Misschien kan het later wel, als je situatie verandert.

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Colquitt e.a., 2014) bundelde 22 studies met 1798 deelnemers naar operaties om af te vallen. De bronnen vullen elkaar aan:

Afvallen. Thuisarts noemt 30 tot 35 procent minder gewicht na 1 jaar. Alle zeven studies die een operatie vergeleken met andere behandelingen vonden na 1 tot 2 jaar meer gewichtsverlies na de operatie.
Diabetes. Thuisarts zegt dat 7 van de 10 mensen met diabetes type 2 de diabetes kwijtraken. Ook in de review verbeterde de diabetes.
Sleeve of bypass? Thuisarts zegt dat je samen met de arts kiest. Volgens de review was er geen duidelijk beeld welke van deze operaties beter is.
Heroperaties en kwaliteit. In de studies die het meldden, moest 2 tot 13 procent van de mensen opnieuw geopereerd worden. Het bewijs was van matige kwaliteit en de mensen werden meestal maar 1 tot 3 jaar gevolgd.

Het belangrijkste over een maagverkleining

Bij een maagverkleining maakt de arts je maag kleiner, met een gastric sleeve of een gastric bypass.
De voorwaarden hangen af van je BMI, andere ziektes en je gezondheid; een leefstijlprogramma hoort erbij.
Een diëtist, psycholoog en arts onderzoeken je vooraf.
De meeste mensen wegen na 1 jaar 30 tot 35 procent minder, maar blijven te zwaar.
Hoge bloeddruk, diabetes type 2 en slaapapneu verdwijnen vaak.
Er zijn risico’s, zoals een lek, een bloeding, trombose of een ontsteking.

Vragen over een maagverkleining

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Wat zijn de voorwaarden voor een maagverkleining?

Een BMI van 40 of meer, of 35 of meer met een ziekte die verbetert bij een gezonder gewicht, of een BMI tussen 30 en 35 met diabetes type 2. Ook moet je gezondheid goed genoeg zijn en volg je een leefstijlprogramma.

Wat is het verschil tussen een gastric sleeve en een gastric bypass?

Bij een sleeve haalt de arts een groot deel van je maag weg. Bij een bypass splitst de arts je maag en slaat je eten een stuk dunne darm over.

Hoeveel val je af na een maagverkleining?

De meeste mensen wegen 1 jaar na de operatie 30 tot 35 procent minder. Daarna komen ze vaak weer een beetje aan.

Wanneer kan een maagverkleining niet?

Bijvoorbeeld bij een ernstige psychische ziekte die niet goed te behandelen is, zoals een eetstoornis, als je zwanger bent of binnen een jaar wilt worden, of bij een ernstige ziekte.

Hoe groot zijn de risico’s?

Een lek bij de nietjes gebeurt bij 1 van de 100 mensen en een bloeding bij ongeveer 1 van de 50. Overlijden gebeurt bij minder dan 1 van de 500 mensen.

Waar begin ik als ik een maagverkleining wil?

Bij je huisarts. Past het bij je situatie, dan kies je samen een ziekenhuis waar een team je verder onderzoekt.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.