Hartkramp (angina pectoris): klachten en wanneer bellen

De hartspier krijgt tijdelijk te weinig zuurstofrijk bloed

NHLBI · What is angina? beschrijft angina als pijn of ongemak doordat een deel van de hartspier onvoldoende zuurstofrijk bloed krijgt. Het is een symptoom van een hartprobleem, vaak van ziekte van de kransslagaders. De plaats waar je het voelt vertelt niet altijd precies waar het probleem zit: ongemak kan ook uitstralen.

British Heart Foundation · Angina beschrijft bij stabiele angina een herkenbaar patroon, dat met rust of voorgeschreven medicatie vermindert. Instabiele angina kan juist anders, heviger of langer voelen en in rust optreden. Het is belangrijk dit verschil medisch te beoordelen en niet zelf een nieuwe aanval als bekend en onschuldig aan te merken.

Druk op de borst is niet de enige mogelijke klacht

NHS · Angina beschrijft druk, knellen of een dof pijnlijk gevoel. Ook benauwdheid, misselijkheid, duizeligheid of zweten kunnen voorkomen. Inspanning, emoties en kou kunnen een aanval uitlokken, maar soms is er geen duidelijke aanleiding. Klachten die komen en gaan verdienen daarom ook beoordeling.

Mayo Clinic · Angina, symptoms and causes beschrijft uitstraling naar arm, nek, kaak, schouder of rug. De klachten kunnen in ernst en duur verschillen. Nieuwe of erger wordende symptomen kunnen op instabiele angina of een hartinfarct wijzen. Een lijst met gebruikelijke klachten is geen veilige manier om zulke situaties thuis van elkaar te onderscheiden.

Vernauwing en kramp van bloedvaten zijn verschillende mogelijkheden

NHS · Angina beschrijft vaak vernauwde kransslagaders door afzettingen in de vaatwand. Ook onbedoeld samentrekken van bloedvaten en problemen van kleine hartvaten kunnen een rol spelen. Een verklaring die bij één type angina past, hoeft daarom niet alle gevallen te verklaren.

British Heart Foundation · Angina beschrijft vasospastische angina en microvasculaire angina als vormen met andere kenmerken. Dat klachten bij stress ontstaan is op zichzelf geen bewijs dat het probleem alleen psychisch is: emoties kunnen ook echte hartklachten uitlokken.

Je medische geschiedenis helpt het beeld begrijpen

NHLBI · Angina diagnosis beschrijft vragen naar persoonlijke en familiegeschiedenis, andere ziekten en het patroon van klachten. Hoe voelt het, waar zit het, hoe lang duurt het en wat lokt het uit of vermindert het? Vertel ook over diabetes of nierziekte en eerder bekende hartproblemen.

NHLBI · What is angina? benadrukt dat angina een waarschuwing kan zijn voor een grotere kans op een hartinfarct. Een beoordeling is dus niet alleen bedoeld om de pijn van vandaag te verklaren, maar ook om het onderliggende probleem en verdere zorg te bespreken. Niet iedere aanval is een infarct; nieuwe alarmsymptomen kunnen dat onderscheid wel urgent maken.

Een normaal hartfilmpje sluit angina niet altijd uit

NHLBI · Angina diagnosis beschrijft lichamelijk onderzoek, ECG en zo nodig bloedonderzoek en beeldvorming. Een ECG kan normaal zijn terwijl er toch angina is. Afhankelijk van het klachtenbeeld worden andere tests gekozen, bijvoorbeeld onderzoek naar beschadiging van hartspiercellen of naar de bloedtoevoer. Een röntgenfoto van de borstkas alleen kan angina niet vaststellen.

Thuisarts · Misschien hartkramp beschrijft beoordeling door de huisarts en verwijzing naar de cardioloog bij verdenking. Er kunnen scans of ander onderzoek van de hartvaten volgen. Vraag wat een onderzoek kan aantonen en wanneer je de uitslag krijgt.

Aanvallen behandelen en risico verminderen zijn verschillende doelen

NHLBI · Angina treatment beschrijft snelwerkende middelen voor aanvallen en andere medicatie voor langere termijn. Nitraten kunnen bloedvaten verwijden; andere groepen verminderen de belasting van het hart of helpen complicaties voorkomen. De keuze hangt af van het type angina.

British Heart Foundation · Angina beschrijft dat middelen voor klachten naast medicijnen ter vermindering van infarct- of beroerterisico kunnen worden gebruikt. Volg je persoonlijke voorschrift. Het verdwijnen van pijn betekent niet automatisch dat preventieve medicatie overbodig is. Bespreek bijwerkingen of onvoldoende effect in plaats van zelf middelen te combineren of te stoppen.

Soms wordt de bloedtoevoer met een procedure verbeterd

NHLBI · Angina treatment beschrijft dotteren met eventueel een stent en een bypassoperatie als mogelijkheden wanneer dat past bij de onderliggende ziekte. Bij dotteren wordt een vernauwde of afgesloten slagader geopend; een stent kan helpen haar open te houden. Welke aanpak passend is volgt uit de bevindingen en klachten.

NHLBI · What is angina? beschrijft ook hartrevalidatie en leefstijlbegeleiding als onderdelen van zorg. Een ingreep is dus niet het enige onderwerp van het behandelplan. Bespreek herstel, dagelijkse belasting en opvolging, zodat je weet wat na onderzoek of behandeling van je wordt verwacht.

Maak afspraken over bewegen en veranderende klachten

NHS · Angina adviseert met de arts te overleggen vóór een nieuwe activiteit en je aanvalsmedicijn beschikbaar te houden. Bewegen wordt afgestemd op wat klachten toelaten.

NHLBI · Angina treatment beschrijft dat leefstijl en medicijnen bij stabiele klachten een rol kunnen spelen. Instabiele angina vraagt acute ziekenhuiszorg.

Thuisarts · Misschien hartkramp adviseert opnieuw contact als aanvallen vaker komen, al bij weinig activiteit ontstaan of meer aanvalsmedicatie nodig is.

Beschrijving van klachten verschilt, maar beoordeling blijft nodig

Thuisarts · Misschien hartkramp beschrijft dezelfde mogelijke klachten bij mannen en vrouwen; Mayo Clinic · Angina, symptoms and causes legt nadruk op minder klassieke klachten bij vrouwen. Neem klachten bij iedereen serieus.

British Heart Foundation · Angina beschrijft doorgaans korte stabiele aanvallen. Dat is geen termijn die je bij nieuwe ernstige pijn eerst moet afwachten.

Ken je persoonlijke plan en herken veranderingen

NHLBI · What is angina? benadrukt dat pijn die niet weggaat spoed vraagt.

NHLBI · Angina diagnosis beschrijft dat onderzoek meerdere oorzaken beoordeelt.

NHLBI · Angina treatment stemt de behandeling af op type angina, klachten en risico. Vraag duidelijke instructies voor een volgende aanval en voor vervolgcontact.

Vragen over hartkramp

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Is angina pectoris een andere naam?

Ja, volgens NHLBI over angina.

Kan het ECG soms normaal zijn?

Ja, volgens NHLBI over diagnose.

Is instabiele angina een spoedsituatie?

Ja, volgens NHLBI over behandeling.

Kan pijn naar de kaak uitstralen?

Ja, volgens Mayo Clinic.

Kan het bij kou optreden?

Ja, volgens de NHS.

Kunnen er verschillende vormen bestaan?

Ja, volgens de British Heart Foundation.

Bronnen

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.