Etalagebenen: pijn in je kuit bij lopen en looptraining

01Wat is het

Wat zijn etalagebenen?

Je krijgt etalagebenen doordat een slagader naar je benen een beetje dicht gaat zitten. Hierdoor krijgen je beenspieren te weinig bloed en zuurstof als je loopt. Als je een paar minuten stilstaat, gaat de pijn weer weg, omdat je spieren dan minder bloed en zuurstof nodig hebben.

Mensen met deze klachten blijven vaak even staan tot de pijn weg is, bijvoorbeeld voor de etalage van een winkel. Vandaar de naam. Meestal heb je last van 1 been: het been waar de slagader het meest dicht zit. De slagader in je andere been kan ook een beetje dicht zitten.

02Klachten

Wat merk je bij etalagebenen?

• Als je een stukje loopt, krijg je pijn, kramp of een moe gevoel in je voet, kuit, dijbeen of bil. Soms voelt je voet koud aan.
• Je krijgt telkens op hetzelfde moment klachten, bijvoorbeeld steeds na 200 meter.
• Als je stilstaat, gaan de klachten binnen 10 minuten weg.
• Loop je weer verder, dan komen de klachten terug, vaak sneller dan voordat je stilstond.
• Je krijgt sneller klachten als je sneller loopt, een helling op loopt of als het koud is.

Plotselinge pijn in je kuit bij sporten lees je in onze gids over een zweepslag in de kuit.

03Erger

Als het erger wordt, en wanneer bellen

Als de ziekte erger wordt, krijg je steeds sneller pijn bij lopen, ’s nachts pijn in je voet of been die minder wordt als je je been uit bed laat hangen, een koudere voet die bleker of juist rood, paars of donkerder wordt, en wondjes aan je voeten die slecht genezen.

Maak binnen 1 of 2 dagen een afspraak met de huisarts als je ’s nachts pijn krijgt in je been of voet, een wondje niet geneest, of je opeens veel sneller pijn krijgt bij lopen. Maak ook een afspraak als je klachten erger worden terwijl je looptraining doet, of niet minder worden na 3 maanden looptraining.

Heel soms gaat de slagader plotseling helemaal dicht. Dan krijg je opeens veel pijn, wordt je been koud en bleek en heb je minder kracht of gevoel. Bel dan direct: je moet snel naar het ziekenhuis.

04Meer kans

Wie krijgt etalagebenen?

Je hebt meer kans op etalagebenen als:

• je een ziekte van hart en bloedvaten hebt,
• je diabetes, nierschade of reuma hebt,
• je bloeddruk of je cholesterol te hoog is,
• mensen in je familie een hoog cholesterol hebben.

Met etalagebenen heb je ook meer kans op andere ziektes van hart en bloedvaten, zoals een hartaanval, hartkramp, een beroerte, een TIA of een wijde buikslagader.

05Onderzoek

Welk onderzoek krijg je?

De huisarts vraagt wanneer je de pijn hebt, of je rookt en hoeveel je beweegt. Hij of zij bekijkt en voelt de slagaders op je voeten en meet vaak je bloeddruk.

Daarna krijg je een doppleronderzoek, waarbij de bloeddruk in je arm wordt vergeleken met die in je been. Bij gezonde bloedvaten is de bloeddruk in je enkel hoger dan of gelijk aan die in je arm. Bij een etalagebeen is hij duidelijk lager. Draag kleding die je makkelijk uit kunt doen, en rook niet vanaf 2 uur voor het onderzoek.

06Looptraining

Looptraining: de belangrijkste behandeling

Als je iedere dag loopt, stroomt er meer bloed naar je benen. Er gaat meer bloed door de kleine bloedvaatjes, of er worden nieuwe bloedvaatjes gemaakt. Zo krijgen je spieren meer bloed en heb je minder snel pijn.

Je kunt zelf loopoefeningen doen; dat mag een beetje pijn doen. Je kunt ook samen trainen met een fysiotherapeut. Volgens Thuisarts werkt dat nog beter dan zelf proberen te trainen. Bewegen doet pijn als je etalagebenen hebt, maar het is niet gevaarlijk. De meeste mensen kunnen door looptraining beter lopen, en dat kan jarenlang zo blijven.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao kun je terecht voor begeleide looptraining (de consulten zijn in het Spaans).

07Behandeling

Gezond leven, medicijnen en het ziekenhuis

• Stop met roken. Dan gaan de bloedvaten in je benen minder snel of helemaal niet dicht zitten, en heb je veel minder kans op andere hart- en vaatziekten. Kom ook niet op plekken waar anderen roken.
• Leef gezond. Beweeg genoeg, zit niet te veel, eet gezond, drink geen alcohol, gebruik weinig zout en eet geen drop, en doe iets tegen stress.
• Medicijnen. Er zijn geen medicijnen tegen etalagebenen zelf. Wel krijg je bloedverdunners, die je de rest van je leven gebruikt, en medicijnen tegen een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol.
• Ziekenhuis. Helpt looptraining niet genoeg of worden de klachten erger, dan kan dotteren, een stent of een operatie helpen.

Meer over eten bij een hoog cholesterol lees je in onze gids over cholesterol verlagen met voeding.

08Voeten

Voeten verzorgen en leven met etalagebenen

• Controleer regelmatig of je wondjes aan je been of voet hebt, want die genezen slecht. Ga naar de huisarts bij wondjes die niet dichtgaan, pijnlijke plekken, likdoorns of eelt.
• Loop zo weinig mogelijk op blote voeten of sokken, en zorg voor goed passende schoenen.
• Heb je diabetes, dan heb je meer kans op wondjes die niet overgaan en voel je ze misschien niet.

Omdat je minder ver kunt lopen, moet je misschien je leven aanpassen, en je kunt je somber voelen. Vertel mensen om je heen wat je nog wel en niet kunt, en praat erover met anderen of met de huisarts, die je kan doorsturen naar een psycholoog of maatschappelijk werker.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

Een Cochrane-review (Hageman e.a., 2018) vergeleek bij 1400 mensen met etalagebenen begeleide looptraining, looptraining thuis en alleen het advies om te wandelen. De bronnen vullen elkaar aan:

• Begeleid of zelf? Thuisarts zegt dat trainen met een fysiotherapeut beter werkt dan zelf trainen. In de review liepen mensen na 3 maanden begeleide training ongeveer 120 meter verder dan na training thuis, en ongeveer 210 meter verder dan na alleen wandeladvies.
• Thuis trainen. Looptraining thuis gaf in de review geen duidelijke verbetering ten opzichte van alleen wandeladvies.
• Hoe lang? De verbetering bleef tot 6 à 12 maanden zichtbaar. Thuisarts zegt dat het beter lopen jarenlang kan blijven.
• Veiligheid. Er overleed niemand door de looptraining, en ongeveer 8 van de 10 mensen hielden de begeleide training vol.

10Samengevat

Het belangrijkste over etalagebenen

• Bij etalagebenen zit een slagader naar je been een beetje dicht.
• Na een stukje lopen krijg je pijn of kramp, die binnen 10 minuten stilstaan weggaat.
• Looptraining helpt; met een fysiotherapeut werkt het beter dan alleen.
• Stop met roken en leef gezond; je krijgt bloedverdunners en medicijnen voor bloeddruk en cholesterol.
• Verzorg je voeten goed, want wondjes genezen slecht.
• Bel direct bij plotseling hevige pijn, een koud en bleek been of minder kracht of gevoel.