Dieta po usunięciu woreczka żółciowego: co jeść

01Po operacji

Pierwsze dni po zabiegu

Według mp.pl jedzenie po operacji zwykle zaczyna się od klarownych płynów. Po operacji laparoskopowej pacjent zwykle zostaje w szpitalu około doby.

Bezpośrednio po zabiegu mogą wystąpić ból, wzdęcia, czasowe zatrzymanie stolca, a także nudności lub wymioty, które należy zgłosić personelowi. Do codziennej aktywności wraca się zwykle w ciągu 1–2 tygodni, ale przez kilka pierwszych tygodni trzeba unikać wysiłku fizycznego, zwłaszcza noszenia ciężkich przedmiotów. Mp.pl zaleca też dbać o regularne wypróżnienia i unikać zaparć.

02Pierwsze tygodnie

Dieta łatwostrawna i niskotłuszczowa

Mp.pl podkreśla, że dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego to kwestia indywidualna. Bezpośrednio po operacji zaleca się dietę łatwostrawną, niskotłuszczową, opartą na produktach, które nie powodują dolegliwości.

Jak długo trwa takie żywienie i jak bardzo jest restrykcyjne, zależy od indywidualnej tolerancji. Trzeba dbać, żeby w okresie pooperacyjnym nie rozwinęło się niedożywienie; wskazana jest też konsultacja z dietetykiem. W miarę jak organizm się przyzwyczaja, wprowadza się kolejne produkty.

03Ile to trwa

Kiedy można wrócić do zwykłej diety

Według mp.pl większość osób po tym zabiegu po krótkim czasie, około 4 miesięcy, może wrócić do diety dla ogółu populacji, opartej na Talerzu Zdrowego Żywienia.

U niektórych osób powrót do pełnej tolerancji wszystkich produktów trwa dłużej. Część osób musi na stałe wyeliminować niektóre produkty, bo dolegliwości po nich, np. ból brzucha, biegunka czy zaparcia, są mocno nasilone.

04Trawienie

Co się zmienia w trawieniu tłuszczów

Mp.pl wyjaśnia, że pęcherzyk żółciowy nie jest niezbędny do prawidłowego trawienia tłuszczów. U niektórych osób po obfitych, tłustych posiłkach może występować biegunka, która zwykle z czasem ustępuje.

W artykule o diecie mp.pl dodaje, że brak pęcherzyka może prowadzić do zaburzeń trawienia tłuszczów. U niektórych osób objawia się to początkowo m.in. bólem brzucha, wzdęciami i biegunkami tłuszczowymi; z czasem dolegliwości te powinny ustępować lub słabnąć.

Część osób po zabiegu nadal odczuwa niestrawność, dyskomfort po posiłku lub zgagę. Według mp.pl objawy te są jednak dużo mniej dokuczliwe niż przed zabiegiem.

05Produkty

Co jeść po usunięciu woreczka: konkretne produkty

W odpowiedziach na najczęstsze pytania mp.pl omawia kilka produktów:

• Ogórki kiszone: nie w okresie pooperacyjnym; w dłuższej perspektywie nie ma powodu, by z nich rezygnować.
• Pieczarki: nie bezpośrednio po zabiegu; później nie ma przeciwwskazań, ale, jak u wszystkich, odradza się smażenie ich w dużej ilości tłuszczu.
• Rosół: tak, najlepiej na chudym mięsie i warzywach.
• Soki: nie bezpośrednio po zabiegu; później każdy dobrze tolerowany sok, z umiarem i w ramach zbilansowanej diety. Soki nie mogą zastępować owoców i warzyw.
• Kisiel: wydaje się łatwostrawny, bo nie dostarcza tłuszczu ani dużo błonnika, ale ma znikomą wartość odżywczą. Może być dodatkiem, nie zamiennikiem zbilansowanych posiłków.
• Ciasta: jest na nie miejsce w zbilansowanej diecie; wybiera się ciasta bez tłustych mas i kremów, najlepiej ucierane z owocami.

06Szczególny przypadek

Gdy po operacji żółć cofa się do żołądka

Mp.pl publikuje też odpowiedź dietetyka dla osoby, której kilka lat po usunięciu woreczka żółć cofa się do żołądka i która ma nawracające stany zapalne z bólami brzucha. Te zalecenia dotyczą tej konkretnej sytuacji, a nie każdej osoby po zabiegu. W tym przypadku dietetyk wskazuje m.in.:

• przynajmniej 5–6 małych posiłków dziennie, z przerwami nie dłuższymi niż 3–4 godziny, a ostatni posiłek nie później niż 3 godziny przed snem,
• jedzenie powoli, starannie gryząc i przeżuwając,
• unikanie produktów kwaśnych, bogatych w błonnik i pobudzających wydzielanie soków żołądkowych, np. pomidorów, cebuli, cytrusów, mocnej herbaty, kawy, napojów gazowanych, ostrych przypraw, wywarów z kości i tłustych mięs oraz alkoholu; dobrze tolerowanych warzyw i owoców nie trzeba jednak eliminować,
• gotowanie na parze lub w wodzie, duszenie i pieczenie zamiast smażenia na tłuszczu,
• chude mięso, wędliny i ryby, produkty zbożowe oraz, jeśli są tolerowane, chude produkty mleczne.

07Masa ciała

Czy po usunięciu woreczka się chudnie

Według mp.pl usunięcie woreczka żółciowego samo z siebie nie powoduje utraty masy ciała. Należy dążyć do uzyskania lub utrzymania prawidłowej masy ciała.

Gwałtowny spadek masy ciała może świadczyć o źle zbilansowanej diecie i w dłuższej perspektywie prowadzić do niedożywienia. Dlatego mp.pl podkreśla, że w okresie pooperacyjnym trzeba dbać, by nie doszło do niedożywienia.

09Różnice

Gdzie źródła się różnią

• Skąd dolegliwości: mp.pl opisuje dolegliwości po zabiegu jako zaburzenia trawienia tłuszczów, które z czasem powinny słabnąć, a zespół po cholecystektomii jako dolegliwości wynikające z różnych przyczyn. Przegląd Isherwood i wsp. (2019) podaje, że zespół po cholecystektomii rozwija się u 10% operowanych, a u większości z nich przyczyną mogą być choroby spoza dróg żółciowych lub niezwiązane z operacją, obecne już przed zabiegiem.
• Co robić: mp.pl omawia przede wszystkim dietę i zaleca konsultację z dietetykiem. Przegląd nie ocenia diety: analizowane badania opisywały leczenie farmakologiczne, endoskopowe i chirurgiczne.
• Kiedy pojawiają się objawy: według mp.pl zespół zwykle pojawia się zaraz po operacji, ale może też po miesiącach lub latach. Przegląd dodaje, że wczesne objawy mogą uzasadniać wczesną endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, a późne częściej wiążą się z pozostawionymi kamieniami w drogach żółciowych.
• Czy zawsze znajdzie się przyczynę: według przeglądu u dużej części chorych przyczyny nie udaje się ustalić, a możliwości leczenia tej grupy są ograniczone. Artykuły mp.pl tego nie omawiają.

10Podsumowanie

W skrócie

• Po operacji jedzenie zaczyna się zwykle od klarownych płynów.
• Na początku zaleca się dietę łatwostrawną i niskotłuszczową, a kolejne produkty wprowadza się stopniowo.
• Większość osób po około 4 miesiącach wraca do zwykłej, zdrowej diety; niektóre muszą na stałe unikać części produktów.
• Biegunka po tłustych posiłkach zwykle z czasem ustępuje.
• Samo usunięcie woreczka nie powoduje chudnięcia; trzeba uważać na niedożywienie.
• Gorączka, żółtaczka, silny ból brzucha czy zmiany wokół rany wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.