Spanningshoofdpijn: klachten, oorzaken en behandeling

01Wat is het

Wat is spanningshoofdpijn?

Bij spanningshoofdpijn heb je knellende of drukkende hoofdpijn aan beide kanten van je hoofd: rechts en links. De pijn voelt alsof er een strakke band om je hoofd zit.

Vooral volwassenen hebben spanningshoofdpijn, en vrouwen vaker dan mannen. Soms hebben kinderen vanaf 6 jaar er ook last van. Op oudere leeftijd komt het minder vaak voor.

Spanningshoofdpijn is niet gevaarlijk. Volgens Thuisarts.nl is er niets mis in je hoofd, en je kunt je gewone dingen blijven doen, zoals sporten of werken.

02Klachten

Welke klachten heb je bij spanningshoofdpijn?

Naast de knellende pijn aan beide kanten van je hoofd kun je 1 of meer andere klachten hebben:

• de spieren in je nek of schouder zijn stijf of doen pijn,
• je krijgt meer hoofdpijn door fel licht of hard geluid,
• je hebt misschien minder trek in eten; meestal ben je niet misselijk,
• de hoofdpijn wordt niet erger als je iets gaat doen, en meestal kun je doorgaan met je werk.

Heb je vaak spanningshoofdpijn, dan kunnen sommige dingen wel lastiger zijn. Je vindt het bijvoorbeeld moeilijker om je aandacht bij je werk te houden, of je geniet minder van leuke dingen.

03Migraine

Wat is het verschil met migraine?

Bij migraine heb je volgens Thuisarts.nl een aanval van heftige hoofdpijn, meestal aan 1 kant. De pijn voelt vaak bonzend en wordt erger als je iets gaat doen, bijvoorbeeld traplopen. Je kunt ook misselijk zijn en vlak voor de hoofdpijn een aura hebben.

• Spanningshoofdpijn: beide kanten, knellend of drukkend, niet erger bij bewegen, meestal niet misselijk.
• Migraine: meestal 1 kant, bonzend, erger bij bewegen, soms misselijk of een aura.

Sommige mensen hebben spanningshoofdpijn én migraine. De huisarts kan je vragen een hoofdpijndagboek bij te houden. Dat helpt om te weten welke hoofdpijn je hebt.

04Hoe lang

Hoe lang en hoe vaak duurt spanningshoofdpijn?

Het is voor iedereen anders hoe lang spanningshoofdpijn duurt. De pijn kan een half uur duren, maar ook een paar dagen.

Spanningshoofdpijn komt regelmatig terug, bijvoorbeeld 1 dag in de maand, of vaker: tot 15 dagen in de maand. Heb je meer dan 15 dagen in de maand hoofdpijn, en dat meer dan 3 maanden per jaar, dan heet het chronische spanningshoofdpijn.

05Oorzaken

Waardoor krijg je spanningshoofdpijn?

Artsen weten niet precies hoe iemand spanningshoofdpijn krijgt. Volgens Thuisarts.nl kan het door meerdere dingen komen:

• Pijnprikkels: seintjes uit je lichaam dat er pijn aankomt. Zo'n prikkel kan bijvoorbeeld uit je nekspieren komen en via zenuwen naar je hersenen gaan.
• Gevoeliger door veel hoofdpijn: als je lang of vaak hoofdpijn hebt, kunnen je zenuwen en hersenen gevoeliger worden voor pijn.
• Vaak pijnstillers slikken: daardoor kun je ook lang en vaak spanningshoofdpijn hebben.

Sommige mensen denken dat je spanningshoofdpijn krijgt door stress of door gespannen spieren in nek en schouders. Volgens Thuisarts.nl is dat niet bekend. Wel kun je je door de hoofdpijn gespannen voelen of gespannen spieren krijgen, waardoor de hoofdpijn kan blijven of erger worden.

06Zelf doen

Wat kun je zelf doen?

Gezond leven is het belangrijkste. Blijf ook doorgaan met je gewone dingen, zoals je werk. Dat kan helpen om spanningshoofdpijn minder te maken.

• probeer genoeg te slapen,
• praat over zorgen of spanning met iemand die je goed kent, of met je huisarts,
• probeer beter om te gaan met stress en maak elke dag tijd om te ontspannen,
• eet gezond en probeer elke dag genoeg te bewegen.

Heb je tijdens je werk last van hoofdpijn of van de spieren in je nek, maak dan een afspraak met de bedrijfsarts. Samen kijken jullie wat er op je werk anders of beter kan.

07Medicijnen

Pijnstillers en medicijnen

Als gezond leven niet genoeg helpt, kun je af en toe een pijnstiller slikken. Thuisarts.nl raadt aan te beginnen met de pijnstiller die meestal goed werkt en de minste bijwerkingen heeft. Helpt die niet genoeg, bespreek dan met je huisarts of je ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) kunt proberen.

• gebruik niet meer pijnstillers dan in de bijsluiter staat,
• gebruik ze een paar dagen, niet langer,
• gebruik ze alleen als je hoofdpijn hebt, niet omdat je bang bent hoofdpijn te krijgen.

Gebruik je pijnstillers te vaak, dan kun je juist meer hoofdpijn krijgen. Bij chronische spanningshoofdpijn kun je met de huisarts nadenken over een medicijn uit de groep tricyclische antidepressiva, dat je elke avond neemt. Het kan helpen om minder vaak hoofdpijn te hebben, maar het helpt misschien weinig tegen de pijn, niet iedereen mag het slikken en je kunt bijwerkingen krijgen, zoals een droge mond, verstopping, misselijkheid en zwaarder worden.

08Oefentherapie

Oefentherapie en andere hulp

Helpen de adviezen en pijnstillers niet genoeg, dan kun je hulp krijgen om met de hoofdpijn om te gaan. Je bespreekt met je huisarts welke behandeling bij je past:

• Oefentherapie: je leert met oefeningen om bij hoofdpijn je spieren te ontspannen en actief te blijven.
• Psychosomatische oefentherapie: je oefent om te ontspannen bij hoofdpijn en leert andere gedachten te hebben als je hoofdpijn hebt.
• Gedragstherapie: je leert anders te reageren als je hoofdpijn hebt.
• Hulp bij problemen, angst of depressie: gesprekken met de praktijkondersteuner van je huisarts of met een psycholoog.

Een Cochrane-review (Linde e.a., 2016) bundelde 12 studies met 2349 volwassenen met vaak terugkerende of chronische spanningshoofdpijn. In twee grote studies had na de behandeling 45 tot 48% van de mensen met acupunctuur minstens de helft minder hoofdpijndagen, tegen 4 tot 19% zonder acupunctuur. In vier studies die acupunctuur vergeleken met fysiotherapie, massage of oefeningen, werkte acupunctuur niet duidelijk beter.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we je met oefeningen om je spieren te ontspannen en actief te blijven (de consulten zijn in het Spaans).

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

De bronnen zijn het niet op alle punten eens:

• Acupunctuur: Thuisarts.nl noemt acupunctuur niet bij de behandelingen. De Cochrane-review vond dat acupunctuur helpt bij vaak terugkerende of chronische spanningshoofdpijn, met bewijs van matige of lage kwaliteit.
• Oefentherapie of acupunctuur: Thuisarts.nl noemt oefentherapie als behandeling. In de review werkte acupunctuur niet duidelijk beter dan fysiotherapie, massage of oefeningen, maar die studies waren van lage tot matige kwaliteit en slecht gerapporteerd.

10Samengevat

Het belangrijkste over spanningshoofdpijn

• Spanningshoofdpijn is knellende of drukkende pijn aan beide kanten van je hoofd.
• Het is vervelend maar niet gevaarlijk, en je kunt je gewone dingen blijven doen.
• Anders dan migraine wordt de pijn niet erger als je beweegt.
• Gezond leven is het belangrijkste: slapen, ontspannen, bewegen en gezond eten.
• Neem af en toe een pijnstiller, maar niet te vaak.
• Bel direct je huisarts bij heel heftige hoofdpijn die je niet eerder hebt gehad.