Leververvetting: te veel vet in je lever

01Wat is het

Wat is leververvetting?

Bij een vetlever komt er steeds meer vet in de levercellen, veel meer dan normaal. De lever breekt stoffen uit je bloed af, zoals bepaalde medicijnen, afvalstoffen, alcohol en drugs.

Moet je lever te veel slechte stoffen of afvalstoffen afbreken, ben je te zwaar of heb je diabetes, dan kan je lever minder goed gaan werken en slaat hij te veel vet op in de levercellen. Als dat lang duurt, kan de lever gaan ontsteken.

02Klachten

Welke klachten geeft een vetlever?

Meestal geeft een vetlever geen klachten. Bij sommige mensen gaat de lever na een tijd ontsteken. Je kunt dan ziek worden met:

• misselijkheid,
• moeheid,
• pijn rechtsboven in je buik,
• jeuk,
• een geel oogwit; bij een lichte huid kan ook je huid geler worden (geelzucht).

Bij onderzoek kan je huisarts merken dat je lever groter is.

03Oorzaken

Waardoor krijg je leververvetting?

• lang veel alcohol drinken: eerst geeft het meer vet in de levercellen, dat weggaat als je stopt; blijf je drinken, dan gaan levercellen kapot en ontstaan littekens en erge leverschade,
• diabetes: bij een lange tijd te hoge bloedsuiker maakt de lever vet van de suiker,
• te zwaar zijn: ook dan kun je te veel vet in je lever krijgen,
• te veel slechte vetten in je bloed, bijvoorbeeld een te hoog cholesterol.

04Onderzoek

Hoe wordt een vetlever ontdekt?

Omdat je meestal niets merkt, wordt een vetlever vaak toevallig ontdekt: bij bloedonderzoek omdat je medicijnen gebruikt die de lever kunnen beschadigen, omdat je je al een tijd niet goed voelt, of omdat je veel alcohol drinkt. De levertesten zijn dan niet goed.

• de huisarts voelt aan je lever, die groot of pijnlijk kan zijn,
• extra bloedonderzoek kijkt of er iets anders is dan een leverprobleem,
• op een echo van de lever is te zien of er veel vet in de levercellen zit.

05Wat helpt

Wat kun je doen aan leververvetting?

De enige manier om het vet uit de levercellen te krijgen, is de oorzaak weghalen. Dan kan je lever weer helemaal beter worden.

• alcohol: stop met alcohol drinken,
• diabetes: gebruik je medicijnen goed en leef gezond, zodat er niet te veel suiker in je bloed zit,
• hoge bloeddruk of slechte vetten in je bloed: gezond eten maakt je bloeddruk lager en geeft minder slechte vetten,
• te zwaar: probeer af te vallen; elke kilo helpt al,
• bewegen: bijvoorbeeld elke dag een uur, iets wat je leuk vindt, zoals fietsen, wandelen, zwemmen of dansen.

Het vet in je lever gaat niet weg met medicijnen.

06Hulp

Hulp bij afvallen en gezond eten

Lukt het niet om af te vallen, vraag dan hulp. Volgens Thuisarts.nl kun je hulp krijgen van je huisarts, praktijkondersteuner, leefstijlcoach, diëtist, fysiotherapeut of oefentherapeut. Je kunt ook meedoen aan een leefstijlprogramma.

In onze praktijk voor voeding en diëtetiek in Bilbao helpen we je om gezonder te eten en af te vallen (de consulten zijn in het Spaans).

07Verloop

Hoe gaat het verder?

Stop je met te veel alcohol, dan controleert de huisarts je bloed na 1 maand; meestal zijn de levertesten dan al beter. Alleen als je helemaal stopt en dat volhoudt, kan je lever weer normaal werken. Heb je diabetes, dan wordt die gecontroleerd.

Met een vetlever heb je een grotere kans op ziekten van hart en bloedvaten. Daarom worden ook je bloeddruk en cholesterol gecontroleerd.

Doe je niets aan de oorzaak, dan kan je lever gaan ontsteken. Op de plaats van kapotte levercellen komen littekens; er kan erge leverschade en leverkanker ontstaan. Worden je levertesten heel hoog, dan stuurt de huisarts je naar een maag-darm-leverarts.

08Onderzoek

Wat zegt onderzoek over afvallen?

Een meta-analyse (Koutoukidis en collega's, 2019) bundelde 22 gerandomiseerde studies met 2588 mensen met een vetlever die niet door alcohol komt. De meeste studies testten programma's om gedrag te veranderen; een deel medicijnen en één een operatie.

Intensievere programma's gaven gemiddeld 3,6 kilo meer gewichtsverlies. Dat ging samen met betere levertesten, minder vet in de lever en minder vaak een leverontsteking door vet. Op littekenweefsel in de lever werd geen duidelijke verandering gezien. Het bewijs ging over de korte tot middellange termijn; over de lange termijn was weinig bekend.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

• Herstel: Thuisarts.nl zegt dat je lever weer helemaal beter kan worden als je de oorzaak weghaalt. De meta-analyse zag betere levertesten en minder vet, maar geen duidelijke verandering in littekenweefsel.
• Medicijnen: Thuisarts.nl zegt dat het vet niet weggaat met medicijnen. In de meta-analyse zaten ook studies met medicijnen om af te vallen; de uitkomsten gingen over gewichtsverlies, niet over medicijnen tegen het vet zelf.
• Alcohol: de meta-analyse ging alleen over een vetlever die niet door alcohol komt. Voor een vetlever door alcohol volgt deze gids alleen Thuisarts.nl: stoppen met drinken.

10In het kort

Het belangrijkste over leververvetting

• Bij leververvetting zit er te veel vet in je levercellen.
• Meestal geeft het geen klachten en wordt het toevallig ontdekt.
• Oorzaken: veel alcohol, diabetes, overgewicht en slechte vetten in je bloed.
• Haal de oorzaak weg: stop met alcohol, val af, beweeg meer en eet gezond.
• Elke kilo helpt; medicijnen halen het vet niet weg.
• Zonder aanpak kan de lever ontsteken en blijvend beschadigd raken.