Jumper's knee: pijn aan de kniepees onder je knieschijf

01Wat is het

Wat is een jumper's knee?

Bij een springersknie doet de kniepees pijn. Een pees is volgens Thuisarts.nl een stevige kabel waarmee een spier aan het bot vastzit. De kniepees zit aan de voorkant van je knie, tussen de knieschijf en je onderbeen. Als je de spier van je bovenbeen aanspant, zorgt de kniepees dat je je been strekt.

Als je veel met je knie hebt gedaan, kan de pees pijn gaan doen, meestal aan de onderkant van de knieschijf. De pees is meestal niet ontstoken. Omdat de blessure vaak door springen ontstaat, heet hij springersknie; in de sportwereld zeggen mensen vaak jumper's knee.

02Wat merk je

Symptomen van een springersknie

• Je hebt pijn aan de voorkant van je knie, net onder de knieschijf.
• De pijn wordt erger als je veel kracht zet, bijvoorbeeld op de trap, bij springen of bij hardlopen.
• Duwen op de onderkant van de knieschijf doet pijn.
• Je hebt pijn bij uit bed komen of uit een stoel opstaan; als je meer loopt, wordt de pijn minder.
• Tijdens het sporten is de pijn het ergst als je spieren nog niet warm zijn; na 10 of 15 minuten wordt hij meestal minder.
• De eerste weken is de pijn meestal nog niet zo erg. Blijf je te hard sporten, dan krijg je steeds meer pijn, ook bij gewoon bewegen.

03Oorzaak

Hoe ontstaat een springersknie?

Een springersknie ontstaat doordat je te veel met je knie doet, vooral bij sporten met veel springen, zoals volleybal en basketbal, of met veel korte sprints, zoals voetbal en hockey. Ook te zware oefeningen kunnen het veroorzaken. Het komt vaker voor bij mannen die veel sporten, vooral tussen 18 en 35 jaar. Je hebt meer kans als:

• je in korte tijd veel meer bent gaan sporten,
• je een nieuwe sport met veel springen of sprinten bent gaan doen,
• de spieren van je benen minder sterk zijn,
• de spieren van je benen heel stijf zijn, zodat je bij het landen niet goed door je knieën zakt en telkens hard neerkomt,
• je te zwaar bent.

04Onderzoek

Welk onderzoek krijg je?

De huisarts vraagt waar de pijn zit, wanneer je er last van hebt, of de pijn opeens of langzaam begon en of de knie wel eens dik is geweest. Daarna onderzoekt de huisarts hoe goed je knie beweegt, of er vocht in zit en waar het pijn doet als erop gedrukt wordt.

Meestal is geen extra onderzoek nodig. Een foto laat niet zien of je pijn door een springersknie komt. Een echo kan soms laten zien dat de pees dikker is, maar heeft alleen zin als de huisarts twijfelt of de pijn wel door een springersknie komt.

05Minder sporten

Wat kun je zelf doen: minder belasten

Als de pijn tijdens of na het sporten erger wordt, adviseert Thuisarts.nl:

• sport minder lang en minder hard, en neem vaker rust,
• spring of sprint minder; doe beenoefeningen in de fitness met minder gewicht of minder vaak,
• doe bewegingen die veel pijn geven zo weinig mogelijk,
• stop een paar weken met sporten waarbij je veel springt of veel pijn hebt,
• een beetje pijn is niet erg, maar de pijn moet niet erger worden,
• doe in de tussentijd sporten die minder pijn geven, zoals zwemmen of fietsen, zodat je fit en sterk blijft.

Pijn betekent niet dat er iets kapotgaat in de pees, maar voor de behandeling is het wel belangrijk dat de pijn minder wordt.

06Oefeningen

Oefeningen en weer opbouwen

Als je minder pijn hebt, is het belangrijk om oefeningen te doen, zodat de pijn wegblijft als je weer gaat sporten. Train rustig de spieren van je benen: zo worden de spieren en de kniepees sterker. Een klein beetje pijn bij de oefeningen mag. Doet je knie de volgende ochtend meer pijn bij het opstaan, dan heb je te veel gedaan: oefen minder vaak, minder lang of minder zwaar.

• begin voorzichtig weer met de sport waarbij je de pijn kreeg, nooit meteen met een wedstrijd,
• zorg dat je spieren warm zijn: begin rustig en ga pas na 5 tot 10 minuten meer doen,
• doe elke 1 of 2 weken een beetje meer,
• gaat dat goed, spring dan eerst een paar keer of doe een kort sprintje, en bouw daarna verder op.

Helpt oefenen niet genoeg of lukt het niet goed, dan kan een (sport)fysiotherapeut een oefenprogramma maken en kijken wat nog meer kan helpen, zoals je spieren rekken. In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we sporters met peesklachten aan de knie (de consulten zijn in het Spaans).

07Medicijnen en prikken

Pijnstillers, prikken en andere behandelingen

Medicijnen zijn meestal niet nodig. Als de pijn lang blijft, kun je zo nodig paracetamol gebruiken.

Een prik met corticosteroïden kun je volgens Thuisarts.nl beter niet nemen: voor de meeste mensen zijn er meer nadelen dan voordelen. De prik kan een paar weken minder pijn geven, maar langer werkt hij niet, en de kans dat de pees afscheurt wordt groter. Ook andere prikken, zoals prp (platelet rich plasma), kun je beter niet nemen: er is geen goed onderzoek naar gedaan.

Tapen, steunzolen of shockwave kun je volgens Thuisarts.nl ook beter niet doen: er is onderzoek naar gedaan, maar daaruit kwam niet dat ze helpen. Heel soms stuurt de huisarts je door naar het ziekenhuis.

08Onderzoek

Wat zegt een systematische review?

Een systematische review (Everhart en collega's, 2017) bundelde 15 studies over de behandeling van patellapeestendinopathie, de medische naam voor een springersknie. De bevindingen:

• hoe langer de klachten al bestonden, hoe slechter de uitkomst, ongeacht de behandeling (0,9% minder verbetering per extra maand),
• excentrische training, met of zonder rompstabiliteit of rekken, verbeterde de klachten met gemiddeld 61%,
• een operatie bij mensen bij wie behandeling zonder operatie niet hielp, verbeterde de klachten met gemiddeld 57%,
• de resultaten van shockwave (54%) en prp (55%) liepen sterk uiteen; prp versnelt misschien het vroege herstel,
• een injectie met corticosteroïden gaf geen voordeel; de auteurs raden die af.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

De bronnen zijn het niet over alles eens:

• Shockwave: Thuisarts.nl raadt shockwave af omdat onderzoek niet liet zien dat het helpt. De review noemt shockwave een mogelijke eerste behandeling, en ook een optie na 6 maanden zonder verbetering, al liepen de resultaten sterk uiteen.
• Prp: Thuisarts.nl raadt prp-prikken af wegens gebrek aan goed onderzoek. Volgens de review versnelt prp misschien het vroege herstel, maar ook hier liepen de resultaten sterk uiteen.
• Operatie: Thuisarts.nl schrijft alleen dat de huisarts je heel soms naar het ziekenhuis stuurt. De review vond dat een operatie de klachten verbeterde bij mensen bij wie andere behandeling niet hielp.
• Corticosteroïden: hierover zijn de bronnen het eens: beter niet.

10In het kort

Het belangrijkste over een jumper's knee

• Een springersknie geeft pijn in de kniepees, net onder de knieschijf.
• Het komt door te veel springen, sprinten of te zware oefeningen.
• Sport minder en doe tussendoor zwemmen of fietsen.
• Maak daarna je beenspieren sterker; alleen rust helpt niet genoeg.
• Geen prik met corticosteroïden: het werkt maar kort en de pees kan afscheuren.
• Plotseling heel veel pijn en je been niet meer kunnen strekken: bel direct.