Foliumzuur: bij een kinderwens, in de zwangerschap en bij een tekort

01Wat is het

Wat is foliumzuur en waarom is het belangrijk?

Je lichaam heeft ijzer, vitamine B12 en foliumzuur nodig om hemoglobine te maken. Hemoglobine zit in je rode bloedcellen en brengt zuurstof van je longen naar alle cellen van je lichaam.

Foliumzuur krijg je ook binnen met je voeding. In het begin van de zwangerschap heb je extra foliumzuur nodig. De eerste weken van een zwangerschap zijn heel belangrijk, omdat dan het begin van belangrijke organen wordt gemaakt. Foliumzuur slikken maakt de kans op een baby met een open rug extra klein.

02Kinderwens

Foliumzuur als je zwanger wilt worden

• slik elke dag een pil foliumzuur van 0,4 of 0,5 milligram,
• begin hiermee voordat je stopt met een voorbehoedmiddel,
• het is belangrijk dat je 4 weken voordat je zwanger zou kunnen worden al foliumzuur slikt,
• ga door met foliumzuur slikken tot en met de tiende week van je zwangerschap.

De meeste vrouwen weten pas na ongeveer 5 of 6 weken dat ze zwanger zijn. Daarom is het al belangrijk om gezond te leven als je probeert zwanger te worden.

03Zwanger

Foliumzuur en andere vitamines in de zwangerschap

Op de pagina over gezond eten in de zwangerschap adviseert Thuisarts.nl:

• foliumzuur: elke dag een pil met 0,4 milligram in de eerste 10 weken van je zwangerschap,
• vitamine D: elke dag een pil met 10 microgram tijdens je hele zwangerschap,
• kalk (calcium): liefst elke dag 1 gram uit je voeding, bijvoorbeeld uit ongeveer 4 glazen melk, karnemelk of yoghurt; lukt dat niet, dan vanaf 20 weken een pil met 1 gram kalk.

04Voeding

Waar zit foliumzuur in?

Volgens Thuisarts.nl zit foliumzuur vooral in:

• volkorenbrood en andere volkoren producten,
• groenten, zoals asperges en spinazie,
• peulvruchten, zoals bruine en witte bonen, linzen en sojabonen,
• lever.

Als je gezond eet, krijg je meestal genoeg ijzer, vitamine B12 en foliumzuur binnen. Extra producten met veel foliumzuur zijn goed als je zwanger bent, als je veganist bent, als je veel bloed verliest bij je menstruatie of als je een ziekte hebt die lang blijft, zoals reuma. Het begin van een zwangerschap is een uitzondering: dan heb je ook de pil nodig.

05Tekort

Foliumzuurtekort: oorzaken en klachten

Te weinig foliumzuur komt volgens Thuisarts.nl door vaak te veel alcohol drinken, of doordat je te weinig dingen eet waar foliumzuur in zit, zoals spinazie, volkorenbrood en bonen.

Te weinig foliumzuur kan zorgen voor bloedarmoede. Daarbij kun je merken:

• een moe en zwak gevoel,
• het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt bij traplopen of sporten,
• duizelig zijn of het gevoel dat je flauwvalt.

06Behandeling

Behandeling bij te weinig foliumzuur

• bij te weinig foliumzuur in je bloed heb je pillen met foliumzuur nodig: elke dag een pil van 0,5 milligram, te koop bij de drogist of apotheek,
• na 4 weken laat je bloed prikken, en 4 tot 6 weken later weer,
• is je Hb dan weer normaal, blijf de pillen dan nog 6 tot 12 weken slikken en overleg daarna met je huisarts.

In onze praktijk voor voeding en diëtetiek in Bilbao helpen we je met een eetpatroon met genoeg foliumzuur (de consulten zijn in het Spaans).

07Gezond leven

Andere adviezen bij een kinderwens

• gebruik medicijnen alleen als je arts het zegt; zonder overleg mag je alleen paracetamol gebruiken,
• eet gezond en zorg voor een goed gewicht: met veel te weinig of veel te veel gewicht is er iets meer kans dat je moeilijker zwanger wordt en op problemen in de zwangerschap en bij de bevalling,
• stop eerst met roken en stop dan pas met je voorbehoedmiddel,
• heb je als kind geen prik tegen rode hond gehad of geen waterpokken, bespreek dan een prik voordat je zwanger probeert te worden.

08Onderzoek

Wat zegt onderzoek over foliumzuur?

Een Cochrane-review (De-Regil en collega's, 2015) bundelde 5 studies met 7391 vrouwen. Dagelijks foliumzuur rond de conceptie, alleen of met andere vitamines en mineralen, beschermde tegen neuralebuisdefecten zoals een open rug (bewijs van hoge kwaliteit). Ook bij vrouwen die al eerder een zwangerschap met zo'n afwijking hadden, was de kans op herhaling kleiner.

Het effect was hetzelfde bij 0,4 milligram per dag of meer. Er was geen duidelijk effect op een gespleten lip of gehemelte, hartafwijkingen, miskramen of andere aangeboren afwijkingen.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

• Hoeveel milligram: Thuisarts.nl noemt bij een kinderwens 0,4 of 0,5 milligram per dag, en op de pagina over de zwangerschap 0,4 milligram. Bij een tekort is het 0,5 milligram. De Cochrane-review vond hetzelfde effect bij 0,4 milligram of meer.
• Tot wanneer: Thuisarts.nl zegt «tot en met de tiende week» en «in de eerste 10 weken». De review onderzocht foliumzuur rond de conceptie en noemt geen einddatum.
• Andere afwijkingen: Thuisarts.nl noemt alleen de open rug. De review vond geen duidelijk effect op andere aangeboren afwijkingen.

10In het kort

Het belangrijkste over foliumzuur

• Foliumzuur maakt de kans op een baby met een open rug extra klein.
• Slik elke dag 0,4 of 0,5 milligram, al voordat je stopt met je voorbehoedmiddel.
• Begin 4 weken voordat je zwanger zou kunnen worden en ga door tot en met week 10.
• Foliumzuur zit in volkoren producten, groente zoals spinazie, peulvruchten en lever.
• Te weinig foliumzuur komt door veel alcohol of te weinig foliumzuur in je eten.
• Bij een tekort: 0,5 milligram per dag en na 4 weken bloed prikken.