Carpaal tunnel syndroom: een handzenuw in de knel

01Wat is het

Wat is het carpaal tunnel syndroom?

De carpale tunnel ligt bij je pols, aan de kant van je handpalm. Het is een doorgang voor zenuwen en pezen die van je onderarm naar je hand lopen.

Soms is de tunnel te nauw. Dan raakt de middelste handzenuw in de knel en krijg je klachten in je hand. Dat heet het carpale-tunnel-syndroom.

02Symptomen

Symptomen van het carpaal tunnel syndroom

• tintelingen, vaak ook pijn of een doof gevoel in je duim, vingers en handpalm; heel soms in de pink,
• soms ook in je andere hand, in je hele hand of tot in je onderarm,
• meer klachten bij sommige bewegingen of houdingen, en juist minder bij wapperen met je handen,
• 's nachts wakker worden van de tintelingen of pijn,
• als het erger wordt: minder gevoel en kracht in je hand, vooral in je duim, waardoor je dingen laat vallen.

In het begin heb je dat alleen 's ochtends. Als het erger wordt, blijft het de hele dag.

03Wie

Bij wie komt het vaker voor?

• mensen van 45 tot 64 jaar,
• vrouwen, vaker dan mannen,
• tijdens zwangerschap en borstvoeding, of in de overgang,
• mensen met diabetes,
• mensen met overgewicht,
• mensen die hun hand of pols gebroken hebben.

04Oorzaak

Hoe ontstaat het?

De carpale tunnel is nauw. Als de middelste handzenuw een beetje dikker wordt, komt die in de knel. Dat kan bijvoorbeeld als:

• je met je hand of pols steeds dezelfde snelle bewegingen maakt, vooral als je daarbij knijpt of kracht gebruikt,
• je handen, polsen of armen vaak met trillingen te maken hebben, bijvoorbeeld bij werken met een drilboor,
• je je hand vaak lang ver naar voren of naar achteren gebogen houdt, bijvoorbeeld bij autorijden of in je slaap.

Eerst heb je af en toe klachten. Duurt het langer of komt de zenuw meer in de knel, dan kunnen de klachten erger worden.

05Onderzoek

Hoe stelt de arts het vast?

De huisarts vraagt naar je klachten en kijkt en voelt aan je handen en armen. Meestal is daarna duidelijk dat je het carpaal tunnel syndroom hebt en is er geen verder onderzoek nodig.

Is het niet duidelijk, dan kan de huisarts je naar een neuroloog sturen. Die kan een EMG doen, dat meet hoe snel de zenuw signalen doorgeeft, of een echo, waarop te zien is of de zenuw dikker is dan normaal.

06Zelf doen

Wat kun je zelf doen?

• blijf je hand gebruiken als het niet te veel pijn doet, zodat je hand of pols niet stijf wordt,
• probeer activiteiten waarbij je klachten erger worden niet te doen,
• soms zijn tijdelijk aanpassingen nodig op je werk, thuis of bij je hobby; neem bij klachten op je werk contact op met de bedrijfsarts,
• probeer 's nachts je pols te ontspannen en hem niet lang helemaal gebogen te houden,
• bij veel pijn kun je paracetamol nemen; helpt dat niet genoeg, dan een NSAID als pil (maximaal 2 weken) of als gel.

07Behandeling

Afwachten, spalk, prik of operatie

• Afwachten: kan als je pas korter dan 6 weken klachten hebt, als je de meeste dingen nog zelf kunt doen of als je vooral 's nachts klachten hebt.
• Spalk: je draagt hem 's nachts, soms ook overdag bij activiteiten die meer klachten geven. Worden je klachten na 4 tot 6 weken minder, draag hem dan steeds minder. Na 6 weken zonder verbetering heeft hij geen zin meer.
• Prik: een prik in je pols met een corticosteroïd, een medicijn dat ontstekingen minder maakt. Je klachten kunnen na een paar dagen minder worden of weggaan.
• Operatie: kan vaak helpen als de andere behandelingen niet helpen, of bij ernstige klachten, zoals erg veel pijn, minder kracht in je hand of duim, of als je belangrijke dingen niet meer zelf kunt doen.

Met de keuzekaart van Thuisarts.nl kun je samen met je arts kiezen. In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao begeleiden we mensen met klachten aan pols en hand (de consulten zijn in het Spaans).

08Onderzoek

Wat zegt onderzoek over de spalk?

Een Cochrane-review (Page en collega's, 2012) bundelde 19 studies met 1190 deelnemers. In één studie van lage kwaliteit meldden mensen met een spalk 's nachts na 4 weken ruim drie keer zo vaak verbetering als mensen zonder behandeling. Een spalk in neutrale stand gaf in één studie van zeer lage kwaliteit na 2 weken vaker veel of volledige verlichting dan een spalk met de pols naar achteren gebogen.

Weinig deelnemers meldden ongemak of zwelling door de spalk. Er was onvoldoende bewijs dat één soort spalk of draagschema beter is, of dat een spalk beter is dan andere behandelingen zonder operatie. Over de lange termijn is meer onderzoek nodig.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

• Hoe zeker: Thuisarts.nl noemt de spalk een van de behandelingen. Volgens de Cochrane-review is er maar beperkt bewijs dat een nachtspalk op korte termijn beter is dan geen behandeling.
• Hoe lang: Thuisarts.nl zegt dat de spalk geen zin meer heeft als er na 6 weken geen verbetering is. De review vond onvoldoende bewijs over welk draagschema het beste is.
• Lange termijn: Thuisarts.nl schrijft dat klachten kunnen blijven of terugkomen, ook na een behandeling. De review zegt dat het effect van de spalk op lange termijn nog onderzocht moet worden.

10In het kort

Het belangrijkste over het carpaal tunnel syndroom

• Een zenuw bij je pols zit in de knel.
• Je voelt tintelingen, pijn of een doof gevoel in duim, vingers en handpalm, vaak 's nachts.
• Meestal is geen extra onderzoek nodig.
• Blijf je hand gebruiken en ontspan je pols 's nachts.
• Behandeling: afwachten, een nachtspalk, een prik of een operatie.
• Bij de helft worden de klachten binnen een jaar vanzelf minder.