Bekkeninstabiliteit: bekkenpijn tijdens en na de zwangerschap

01Wat is het

Wat is bekkeninstabiliteit?

Je bekken zit onderaan je rug. Het bestaat uit botten waaraan je bovenbenen vastzitten. Tijdens de zwangerschap kun je pijn krijgen in je bekken en je rug. Thuisarts.nl gebruikt daarvoor de term bekkenpijn in de zwangerschap; het woord bekkeninstabiliteit staat niet in die tekst.

De pijn is volgens Thuisarts.nl vervelend, maar niet gevaarlijk. Er gaat niets kapot in je rug of bekken als je beweegt, ook niet op momenten dat de pijn erger is.

02Wat merk je

Wat merk je van bekkenpijn in de zwangerschap?

• De pijn zit helemaal onder in je buik, in het schaambot: het bot dat je voelt net boven je schaamlippen, het voorste deel van je bekken.
• Je kunt de pijn ook aan de achterkant voelen, helemaal onder in je rug, of in je billen en aan de achterkant van je benen.
• De pijn kan zeurend en stekend zijn.
• Als je helemaal stil ligt, doet het meestal geen of weinig pijn; als je gaat staan en lopen wel.
• Soms ga je anders lopen, een beetje waggelend.
• Sommige vrouwen kunnen door de pijn slechter bewegen, waardoor de dingen die ze elke dag doen minder goed gaan.

03Oorzaak

Waardoor krijg je bekkenpijn als je zwanger bent?

Hoe de pijn precies ontstaat, is volgens Thuisarts.nl niet bekend. Waarschijnlijk speelt dit mee:

• je wordt zwaarder en gaat anders zitten, lopen en staan; je buik wordt groter en staat meer naar voren,
• de banden die de botten van je bekken bij elkaar houden, worden wat losser, zodat de bevalling makkelijker gaat.

De kans op bekkenpijn is iets groter als je het bij een vorige zwangerschap ook al had.

04Adviezen

Adviezen voor elke dag

Bedenk als je je zorgen maakt dat de pijn niet gevaarlijk is en dat er niets kapotgaat. Dat kan je geruststellen. Verder adviseert Thuisarts.nl:

• Beweeg regelmatig, bijvoorbeeld wandelen of zwemmen. Gaat het meer pijn doen, rust dan even.
• Rust regelmatig uit als je veel pijn krijgt van lang achter elkaar bewegen. Zo houd je het langer vol.
• Verdeel zware dingen over de dag, of vraag of iemand helpt.
• Buig door je knieën als je iets optilt of van de grond pakt.
• Uit bed: draai eerst op je zij en duw dan pas je bovenlichaam omhoog.
• Uit de auto: glad plastic op de stoel kan helpen om makkelijker met je benen te draaien.

05Pijnstiller en band

Pijnstiller en bekkenband

Neem paracetamol als je dat nodig hebt. Wil je het langer dan een paar dagen slikken, vraag dan eerst aan je verloskundige of huisarts of dat mag.

Een bekkenband is een band die je strak om je heupen draagt. Volgens Thuisarts.nl is niet bewezen dat dit helpt.

06Fysiotherapie

Fysiotherapie bij bekkenpijn

Fysiotherapie voor je bekken en rug kan volgens Thuisarts.nl helpen tegen de pijn. Je spieren worden sterker en je leert beter omgaan met de pijn. Je kunt daardoor minder last krijgen, en de dingen die je elke dag moet doen gaan makkelijker. Deze therapie wordt vaak gedaan door een bekkenfysiotherapeut.

Voor een behandeling bij de fysiotherapeut hoeft de huisarts je niet door te sturen. Twijfel je, bespreek het dan met je huisarts of verloskundige.

07Na de bevalling

Bekkeninstabiliteit na de bevalling

Bij de meeste vrouwen gaan de klachten na de zwangerschap vanzelf over. Soms blijven ze nog weken tot maanden bestaan. Bespreek het met je huisarts als je er veel last van hebt, bijvoorbeeld bij je werk, sporten of seks. De huisarts kan je doorsturen naar een bekkenfysiotherapeut.

Fysiotherapie maakt de bekken- of rugpijn na de zwangerschap volgens Thuisarts.nl waarschijnlijk wat minder, maar niet veel. Je spieren worden wel sterker, je leert beter met de pijn omgaan en dagelijkse dingen zoals werken of je baby verzorgen gaan waarschijnlijk beter.

Duurt de pijn lang en houd je veel last, dan kan de huisarts je naar het ziekenhuis sturen, naar een team van onder meer een gynaecoloog, uroloog, anesthesioloog, bekkenfysiotherapeut en psycholoog. Zo'n team bestaat niet in elk ziekenhuis.

08Onderzoek

Wat zegt de Cochrane-review?

Een Cochrane-review (Liddle en Pennick, 2015) onderzocht behandelingen voor lage rugpijn en bekkenpijn in de zwangerschap. De belangrijkste bevindingen:

• oefeningen op het land verminderden lage rugpijn en beperkingen (bewijs van lage kwaliteit),
• groepsoefeningen met informatie over pijn gaven geen verschil in het aantal vrouwen met bekkenpijn vergeleken met de gewone zwangerschapszorg,
• een oefenprogramma van 8 tot 12 weken verminderde het aantal vrouwen met lage rug- én bekkenpijn (bewijs van matige kwaliteit),
• oefenen verminderde ziekteverzuim door rug- en bekkenpijn,
• losse studies wezen erop dat acupunctuur of craniosacrale therapie bekkenpijn meer verbeterde dan de gewone zorg,
• bijwerkingen, als ze gemeld werden, waren licht en van voorbijgaande aard.

09Verschillen

Waar de bronnen verschillen

De bronnen geven niet op alle punten hetzelfde beeld:

• Oefenen en bekkenpijn: Thuisarts.nl schrijft dat fysiotherapie kan helpen tegen de pijn. In de Cochrane-review gaf groepsoefening met informatie geen verschil in bekkenpijn alleen, maar wel minder vrouwen met gecombineerde rug- en bekkenpijn na 8 tot 12 weken oefenen.
• Acupunctuur: Thuisarts.nl noemt acupunctuur niet. De review vond in losse studies een verbetering van bekkenpijn, maar dat bewijs komt niet uit samengevoegde studies.
• Na de bevalling: Thuisarts.nl schrijft dat fysiotherapie de pijn na de zwangerschap waarschijnlijk maar een beetje vermindert. De review ging over behandeling tijdens de zwangerschap.

10In het kort

Het belangrijkste over bekkeninstabiliteit

• Bekkenpijn in de zwangerschap zit in het schaambot, onder in de rug, de billen of de benen.
• Het is vervelend maar niet gevaarlijk; er gaat niets kapot als je beweegt.
• Beweeg regelmatig, rust tussendoor en verdeel zware taken.
• Een bekkenband is niet bewezen effectief; paracetamol kan als het nodig is.
• Fysiotherapie kan helpen; je hebt geen verwijzing nodig.
• Na de bevalling gaat het meestal over; na 4 weken nog veel last is een reden voor een afspraak.