Naar de inhoud

Kuit en enkel MediBilbao Salud

Pijn in je enkel: waar het zit en waar het door komt

De meeste pijn in je enkel komt door een verzwikking: je voet klapt om en de enkelbanden rekken uit. Maar enkelpijn kan ook komen door een pees die je te veel hebt gebruikt, door een breuk na een val of door jicht, als je enkel opeens dik, rood en warm wordt zonder dat je iets hebt gedaan. In deze gids lees je met Thuisarts.nl (NHG) en Gezondheid en Wetenschap (Cebam) wat de plek van de pijn zegt, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen.

Onderwerp
Fysiotherapie
Bijgewerkt
Leestijd
9 min
Nagekeken door
Dr. Itziar Gotxi Erezuma · Medisch directeur · Artsenorde van Bizkaia nr. 484809757 · Team van MediBilbao Salud
Vrouw zit buiten en houdt haar enkel vast
Waar de pijn in je enkel zit, helpt bij het vinden van de oorzaak. Illustratie gemaakt met AI.

Waar zit de pijn in je enkel?

Je enkel is volgens Gezondheid en Wetenschap het gewricht tussen je been en je voet. Het bestaat uit de 2 botten in je onderbeen (het scheenbeen en het kuitbeen) en het sprongbeen in je voet. Om je enkel zitten banden die hem stevig houden: de enkelbanden. Aan de achterkant verbindt de achillespees je kuitspieren met je hiel.

De bronnen noemen per plek en situatie deze oorzaken. Het is een overzicht; wat het bij jou is, stelt de arts vast.

PijnWat de bronnen noemen
aan de buitenkant, na omslaan van je voeteen verzwikte enkel; soms een gebroken enkel
aan de achterkant, boven je hieleen overbelaste of gescheurde achillespees
aan de binnenkantwordt in de bronnen niet apart beschreven; bij een verzwikking kan de pijn ook op andere plekken zitten
zonder aanleiding, opeens dik, rood en warmjicht
zonder duidelijke aanleiding, geleidelijkeen pees die je lange tijd te veel hebt gebruikt
bij lopen of bij het begin van bewegenpeesklachten; na een val ook een breuk
Model van de botten van de enkel en de voet
Je enkel bestaat uit het scheenbeen, het kuitbeen en het sprongbeen. Illustratie gemaakt met AI.

Pijn aan de buitenkant van je enkel

Als je voet plots omslaat, kun je je enkel verstuiken of verzwikken. Volgens Gezondheid en Wetenschap komen dan de gewrichtsbanden van je buitenenkel onder spanning te staan. Je voelt een scherpe pijn, meestal aan je buitenenkel of op je voet. Je enkel zwelt op en kan blauw verkleuren. Volgens Thuisarts.nl rekken de enkelbanden uit, en soms zijn ze een beetje of helemaal ingescheurd.

Je verzwikt je enkel meestal als je voet niet plat op de grond komt maar met de zijkant, bijvoorbeeld bij een kuil, trapje of stoeprand. De kans is groter als je eerder een verzwikte enkel had, op ongelijke grond sport of wandelt, of een sport doet waarbij mensen tegen elkaar botsen. Meer over herstel en oefeningen lees je in onze gids over een verzwikte enkel.

Ook bij een breuk zit de pijn vaak aan de buitenkant. Bij een gebroken enkel is volgens Gezondheid en Wetenschap meestal de buitenkant van een bot in het onderbeen gebroken (7 à 8 op de 10 keer). Na een val of ongeval is je voet dan gezwollen, zie je een bloeduitstorting en is stappen pijnlijk of onmogelijk.

Pijn aan de binnenkant van je enkel

Thuisarts.nl en Gezondheid en Wetenschap beschrijven pijn aan de binnenkant van de enkel niet als een aparte klacht. Wel zeggen ze dit:

  • bij een verzwikking zit de pijn meestal aan de buitenkant, maar volgens Thuisarts.nl kan de pijn ook op andere plekken op je enkel of voet zitten,
  • pijn aan een pees kan op veel plekken in je lichaam voorkomen. Een pees die je lang te veel hebt gebruikt, doet pijn als je erop duwt en kan op 1 plek dik worden,
  • jicht kan volgens Thuisarts.nl ook in je enkel zitten: het gewricht wordt opeens dik, rood en warm.

Heb je pijn aan de binnenkant van je enkel die niet overgaat, of weet je niet waar het door komt? Laat je enkel dan door je huisarts onderzoeken. Die vraagt wat er gebeurd is, drukt op een paar plekken en beweegt je voet om te kijken of je enkel stabiel is.

Pijn aan de achterkant: je achillespees

Je achillespees is volgens Gezondheid en Wetenschap gevoelig voor overbelasting; joggers hebben er bijvoorbeeld vaak last van. Je kunt pijn en zwelling rond de pees hebben, pijn als je je kuitspieren aanspant of rekt, en soms een knobbel langs de pees.

Thuisarts.nl beschrijft dat je bij pijn aan een pees vaak ’s ochtends pijn hebt: je kunt het eerste half uur moeilijker lopen door pijn aan de achterkant van je enkel. Daarna wordt het beter.

Een scheur van de achillespees geeft plotse pijn die snel afneemt. Mensen beschrijven het alsof iemand hen van achteren tegen het been trapt. Op je tenen staan is dan moeilijk of onmogelijk. Een scheur komt volgens Gezondheid en Wetenschap typisch voor bij mannen tussen 30 en 50 jaar tijdens het sporten, bijvoorbeeld bij balspelen.

Pijn in je enkel zonder aanleiding

Heb je je enkel niet verzwikt en doet hij toch pijn? Dan kan het volgens Thuisarts.nl om een pees gaan die je te veel hebt gebruikt. Er kunnen scheurtjes in de pees komen; je lichaam kan die herstellen, maar bij te veel en te vaak belasten lukt dat soms niet meer. De pees doet dan pijn en wordt vaak dikker. Meestal is er geen ontsteking.

Pijn aan een pees kan komen doordat je in korte tijd veel meer bent gaan bewegen, veel dezelfde bewegingen maakt, je spieren niet sterk genoeg zijn of door problemen met een gewricht, zoals een platvoet. Na je 40e worden pezen vaak ook slechter.

Een andere oorzaak is jicht. Daarbij wordt een gewricht opeens dik, rood en warm, meestal je grote teen, maar soms je enkel, knie of pols. Een jichtaanval begint volgens Gezondheid en Wetenschap altijd plots, binnen een dag, vaak ’s nachts. Bel volgens Thuisarts.nl direct je huisarts of de huisartsenspoedpost als je gewricht pijn doet, dik en warm is en je je ziek voelt of koorts krijgt.

Zijn je enkels dik zonder dat je ze hebt verzwikt? Lees dan onze gids over dikke enkels.

Pijn aan je enkel bij lopen

Bij peesklachten heb je volgens Thuisarts.nl vaak pijn als je begint met bewegen, bijvoorbeeld hardlopen. Het wordt weer beter als je verder loopt, maar de pijn komt terug als je stopt, en dan gaat het ook stijf voelen. Ga je steeds door terwijl je pijn hebt, dan wordt de pijn erger: je krijgt ook pijn als je niets doet, bewegen gaat steeds moeilijker en de pees wordt dikker.

Na een verzwikking doet staan en lopen de eerste dagen pijn; dat wordt na een paar dagen minder. Lopen helpt je enkel juist om beter te worden. Zet je voet recht naar voren en rol hem goed af. Wordt de pijn veel erger als je loopt, stop dan en probeer het de volgende dag opnieuw.

Na een val of ongeval kan lopen ook pijnlijk of onmogelijk zijn door een breuk. Volgens Gezondheid en Wetenschap ontlast je je enkel dan zo veel mogelijk, zodat de botten zich bij een breuk niet verplaatsen.

Vrouw loopt onder begeleiding van een fysiotherapeut
Bij peesklachten heb je vaak pijn als je begint met bewegen. Illustratie gemaakt met AI.

Wat kun je zelf doen?

Direct na een verzwikking hebben sommige mensen volgens Thuisarts.nl minder klachten als ze:

  • de enkel rust geven en de eerste dagen alleen lopen als het niet te veel pijn doet,
  • de enkel koelen met ijs in een doek, zodat je huid niet bevriest,
  • een stevig verband om de enkel doen,
  • de enkel hoog leggen, bijvoorbeeld op een stoel.

Bij pijn aan een pees train je minder zwaar en houd je vaker pauze, maar blijf je wel bewegen: als je niets meer doet, worden je spieren zwakker. Wissel bewegingen af en maak je spieren rustig sterker; dan wordt ook de pees sterker. Bij de achillespees raadt Gezondheid en Wetenschap rekoefeningen van pees en kuitspier aan. Koelen kan pijn en zwelling wat verlichten, maar koel nooit langer dan 20 minuten.

Wanneer bel je, en wat doet een fysiotherapeut?

Bel je huisarts of de huisartsenpost als je zo veel pijn hebt dat je niet op je voet kunt staan, of als je niet meer dan 4 stappen kunt zetten zonder hulp. Bel direct als je opeens heel veel pijn aan een pees hebt of het gewricht opeens niet meer kunt bewegen, bijvoorbeeld niet meer op je tenen kunt staan: de pees kan dan afgescheurd zijn.

Maak een afspraak op werkdagen als de pijn of de zwelling na een verzwikking na 4 dagen niet minder is, als een pees heel dik is of als je steeds moeilijker beweegt. Je arts kan met de Ottawa Ankle Rules beslissen of een foto van je enkel nodig is.

Een fysiotherapeut (in België: kinesitherapeut) kan je helpen met oefeningen, bijvoorbeeld als je niet weet welke oefeningen goed zijn. Bij de achillespees duurt een goede oefentherapie volgens Gezondheid en Wetenschap minstens drie maanden.

In onze praktijk voor fysiotherapie in Bilbao kun je terecht voor oefeningen bij enkelklachten en peesklachten (de consulten zijn in het Spaans).

Waar de bronnen verschillen

  • Wanneer bellen: Thuisarts.nl gebruikt als grens of je meer dan 4 stappen kunt zetten zonder hulp. Gezondheid en Wetenschap beschrijft dat de arts met de Ottawa Ankle Rules beslist of een foto nodig is.
  • Ontsteking: Thuisarts.nl zegt dat pijn aan een pees meestal niet door een ontsteking komt. Gezondheid en Wetenschap zegt dat het bij de achillespees vaak om een ontsteking van de pees en de omliggende weefsels gaat, en bij chronische vormen om kwaliteitsverlies van het peesweefsel.
  • Koelen: Thuisarts.nl noemt koelen als iets waar sommige mensen minder klachten van hebben. Gezondheid en Wetenschap zegt dat koelen pijn en zwelling wat verlicht, maar de genezing niet versnelt.

Het belangrijkste over pijn in je enkel

  • Na omslaan van je voet zit de pijn meestal aan de buitenkant: een verzwikte enkel.
  • Kun je niet meer dan 4 stappen zetten zonder hulp, bel dan je huisarts: je enkel kan gebroken zijn.
  • Pijn aan de achterkant, vooral ’s ochtends, past bij je achillespees.
  • Pijn zonder aanleiding komt vaak door een overbelaste pees; opeens dik, rood en warm kan jicht zijn.
  • Blijf bewegen en maak je spieren rustig sterker.

Gaat de pijn na een paar dagen niet over, of weet je niet waar hij door komt? Bespreek het met je huisarts.

Vragen over pijn in je enkel

De antwoorden zijn algemeen en vervangen geen consult of persoonlijke medische beoordeling.

Waar komt pijn aan de buitenkant van mijn enkel door?

Meestal door een verzwikking: je voet klapt om en de enkelbanden aan de buitenkant rekken uit. Na een val kan ook een bot aan de buitenkant gebroken zijn.

Waarom heb ik pijn aan de binnenkant van mijn enkel?

De bronnen beschrijven die plek niet apart. Een verzwikking, een overbelaste pees of jicht kunnen ook daar pijn geven. Gaat het niet over, laat je enkel dan onderzoeken.

Waarom doet mijn enkel pijn zonder aanleiding?

Vaak doordat je een pees te veel hebt gebruikt, bijvoorbeeld door in korte tijd veel meer te bewegen. Wordt je enkel opeens dik, rood en warm, dan kan het jicht zijn.

Waarom doet mijn enkel pijn bij lopen?

Bij peesklachten doet het pijn als je begint met bewegen en wordt het beter als je verder loopt. Na een verzwikking doet lopen de eerste dagen pijn. Kun je niet meer dan 4 stappen zetten, bel dan je huisarts.

Is mijn enkel gebroken?

Na een val is je voet bij een breuk gezwollen, zie je een bloeduitstorting en is stappen pijnlijk of onmogelijk. De huisarts kijkt of een foto nodig is.

Moet ik mijn enkel rust geven?

De eerste dagen na een verzwikking wel wat rust, maar probeer zo snel mogelijk weer voorzichtig te lopen. Bij peesklachten train je minder zwaar maar blijf je bewegen.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG) · Ik heb mijn enkel verzwikt
  2. Thuisarts.nl (NHG) · Ik heb pijn aan een pees
  3. Thuisarts.nl (NHG) · Ik heb jicht
  4. Gezondheid en Wetenschap (Cebam) · Verstuikte enkel
  5. Gezondheid en Wetenschap (Cebam) · Gebroken enkel
  6. Gezondheid en Wetenschap (Cebam) · Achillespeesaandoeningen
  7. Gezondheid en Wetenschap (Cebam) · Jicht

Deze gids is bedoeld als informatie en vervangt geen medische beoordeling. Diagnose en behandeling hangen af van je consult en je medische voorgeschiedenis. Bel bij een noodgeval 112.